I CSK 2556/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Syndyka masy upadłości banku od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego o nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF. Syndyk wnosił o przyjęcie skargi do rozpoznania, podnosząc istotne zagadnienie prawne dotyczące tego, czy postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu przeciwko upadłemu bankowi jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i tym samym podlegającą zawieszeniu. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, oparł się na uchwale III CZP 5/24, która jednoznacznie stwierdziła, że powództwo o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy Prawa upadłościowego dotyczące zgłaszania wierzytelności dotyczą roszczeń pieniężnych, a nie spraw o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego. Choć sąd upadłościowy może badać kwestię istnienia stosunku prawnego jako przesłankę wstępną, nie stanowi to przeszkody dla samodzielnego rozpoznania sprawy przez sąd cywilny. W związku z tym, skarga kasacyjna nie spełniła przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa upadłościowego w kontekście spraw o ustalenie nieważności umów kredytowych indeksowanych do walut obcych, gdy bank jest w upadłości.
Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości banku w trakcie postępowania o ustalenie nieważności umowy kredytowej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi (kredytodawcy), jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i tym samym podlega zawieszeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego ogłoszono upadłość, nie jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego, a tym samym może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego. Stwierdził, że przepisy te dotyczą wierzytelności pieniężnych podlegających zgłoszeniu do masy upadłości i mają na celu usprawnienie postępowania upadłościowego. Powództwo o ustalenie nie jest sprawą o wierzytelność, ponieważ nie ma ono odpowiednika w toku sporządzania listy wierzytelności, a jego przedmiotem jest roszczenie procesowe, a nie materialnoprawne. Dlatego takie postępowanie może toczyć się na zasadach ogólnych z udziałem syndyka.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | powód |
| M.K.1 | osoba_fizyczna | powód |
| M.K.2 | osoba_fizyczna | powód |
| I.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Syndyk masy upadłości […] w W. | inne | pozwany |
| Bank1 spółka akcyjna w K. | spółka | kredytodawca |
| M.K. | osoba_fizyczna | kredytobiorca |
| A.K. | osoba_fizyczna | kredytobiorca |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
pr. up. art. 145 § ust. 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Dotyczy spraw o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości. Sąd Najwyższy zinterpretował, że nie obejmuje spraw o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nakaz zawieszenia postępowania, m.in. jeżeli ogłoszono upadłość strony, a postępowanie dotyczy masy upadłości.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odnosi się do mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powództwo o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości. • Postępowanie o ustalenie może toczyć się na zasadach ogólnych z udziałem syndyka, nawet po ogłoszeniu upadłości banku.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienie prawne i potrzebę wykładni przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna (...) nie (...) jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. • Istotnym zagadniem prawnym (...) jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. • Sprawy ustalenie nie są sprawami o wierzytelność, a samo poszukiwanie ochrony prawnej z pomocą art. 189 k.p.c. odbywa się przy pomocy roszczenia procesowego, a nie roszczenia materialnoprawnego.
Skład orzekający
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa upadłościowego w kontekście spraw o ustalenie nieważności umów kredytowych indeksowanych do walut obcych, gdy bank jest w upadłości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości banku w trakcie postępowania o ustalenie nieważności umowy kredytowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą spraw frankowych w kontekście upadłości banku, co jest istotne dla wielu kredytobiorców i prawników.
“Upadłość banku nie blokuje spraw o unieważnienie kredytu frankowego – wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.