Orzeczenie · 2023-12-20

I CSK 2432/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2023-12-20
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd NajwyższyTSUEochrona konsumentanieważność umowyodsetkiprzedawnienieDyrektywa 93/13/EWG

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, dotyczącego sprawy o ustalenie i zapłatę z powództwa A. C. i J. C. Bank podniósł, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące momentu, od którego konsument może żądać odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia zasądzonego wskutek stwierdzenia nieważności umowy kredytu. Wątpliwości dotyczyły tego, czy odsetki powinny być naliczane od wydania prawomocnego wyroku, od złożenia przez konsumenta oświadczenia o woli upadku umowy, czy od doręczenia kredytodawcy wezwania do zapłaty. Skarżący powołał się również na potrzebę wykładni przepisów Kodeksu cywilnego w kontekście rozbieżności orzeczniczych. Sąd Najwyższy, analizując przedstawione zagadnienie, odwołał się do uchwały SN III CZP oraz, co kluczowe, do najnowszego orzecznictwa TSUE (wyroki w sprawach C-140/22 mBank i C-28/22 Getin Noble). TSUE jednoznacznie wskazał, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoi na przeszkodzie wykładni prawa krajowego, która wymaga od konsumenta złożenia sformalizowanego oświadczenia lub uzależnia bieg terminu przedawnienia roszczeń konsumenta od momentu, gdy dowiedział się on o nieuczciwym charakterze warunku. TSUE podkreślił, że taka wykładnia prowadzi do asymetrii między prawami konsumentów i przedsiębiorców oraz narusza zasadę skuteczności ochrony konsumentów. Wobec wyjaśnienia stanu prawnego przez TSUE, Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie nie wymaga dalszych wyjaśnień i na podstawie art. 398^9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Koszty postępowania kasacyjnego zasądzono od banku na rzecz powodów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących biegu terminu przedawnienia roszczeń konsumenta z nieważnej umowy kredytu w świetle orzecznictwa TSUE, a także kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu wyjaśnienia zagadnienia prawnego przez TSUE. Konkretne rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie nie zapadło.

Zagadnienia prawne (1)

Od jakiej daty konsument może żądać odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia zasądzonego wskutek stwierdzenia nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Orzecznictwo TSUE wyjaśniło, że konsument nie jest zobowiązany do składania sformalizowanego oświadczenia, a termin przedawnienia roszczeń konsumenta nie może być uzależniony od momentu, w którym dowiedział się on o nieuczciwym charakterze warunku, co prowadzi do asymetrii z prawami przedsiębiorców i narusza zasadę skuteczności ochrony konsumentów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo TSUE (C-140/22 i C-28/22), które jednoznacznie stwierdziło, że wykładnia prawa krajowego wymagająca od konsumenta sformalizowanego oświadczenia lub uzależniająca bieg terminu przedawnienia od momentu dowiedzenia się o nieuczciwym warunku jest sprzeczna z Dyrektywą 93/13/EWG, naruszając zasadę skuteczności i równości traktowania konsumentów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
A. C. i J. C.

Strony

NazwaTypRola
A. C.osoba_fizycznapowód
J. C.osoba_fizycznapowód
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

k.c. art. 410 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 410 § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyjaśnienie zagadnienia prawnego przez orzecznictwo TSUE, co uniemożliwia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego. • Naruszenie zasady skuteczności i równości traktowania konsumentów przez wykładnię prawa krajowego, która prowadzi do asymetrii w biegu terminu przedawnienia roszczeń konsumenta i przedsiębiorcy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja banku oparta na istnieniu istotnego zagadnienia prawnego i rozbieżności orzeczniczych, która została obalona przez późniejsze orzecznictwo TSUE.

Godne uwagi sformułowania

Istotne zagadnienie prawne, jako podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania musi mieć charakter doniosły z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nie może być rozwiązane w świetle dotychczasowego orzecznictwa. • art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoi na przeszkodzie wykładni prawa krajowego, zgodnie z którą w celu dochodzenia praw, które wywodzi z tej dyrektywy, konsument jest zobowiązany do złożenia przed sądem sformalizowanego oświadczenia. • naruszałoby to zasadę skuteczności, zgodnie z którą procedury zapewniające realizację ochrony konsumentów przewidzianej w dyrektywie 93/13 nie mogą być ukształtowane w taki sposób, by czyniły wykonywanie praw przyznanych przez porządek prawny Unii praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym.

Skład orzekający

Mariusz Załucki

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu terminu przedawnienia roszczeń konsumenta z nieważnej umowy kredytu w świetle orzecznictwa TSUE, a także kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu wyjaśnienia zagadnienia prawnego przez TSUE. Konkretne rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie nie zapadło.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony konsumentów w kontekście umów kredytowych i pokazuje, jak orzecznictwo TSUE wpływa na polskie prawo, wyjaśniając wątpliwości prawne i zapobiegając nierównemu traktowaniu stron.

TSUE rozstrzyga: Kiedy bank musi oddać pieniądze z nieważnego kredytu? Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst