Orzeczenie · 2025-12-09

I CSK 2291/24Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej wpis hipoteki

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-12-09
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyhipoteka przymusowatytuł wykonawczypostępowanie wieczystoksięgowekognicja sądukoszty postępowaniapomoc prawna z urzędu

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając skargę kasacyjną B.B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach w sprawie o wpis hipoteki, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uczestniczka postępowania zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących tytułu wykonawczego (art. 109 ust. 1 u.k.w.h. i art. 6268 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 27 § 1 pkt 7a u.p.e.a.) oraz błędne ograniczenie kognicji sądu wieczystoksięgowego. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a Sąd Najwyższy działa w interesie publicznym, dbając o prawidłowe wykonywanie prawa i jego jednolitą wykładnię. Instytucja przedsądu, uregulowana w art. 3989 k.p.c., służy selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu i polega na wstępnej ocenie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienia, a nie na merytorycznej ocenie skargi. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie wykazała oczywistej zasadności skargi, która wymaga stwierdzenia szczególnych, kwalifikowanych przypadków naruszenia prawa. Odnosząc się do zarzutów, Sąd Najwyższy wskazał, że tytuł wykonawczy zawierał wymagane dane, a sąd wieczystoksięgowy bada jedynie ogólne wymogi tytułu wykonawczego, nie weryfikując prawidłowości postępowania administracyjnego. Ponadto, zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie były tożsame z tymi podniesionymi w apelacji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Oddalono również wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, wskazując na brak podstaw do przyznania kosztów stronie, która łączy wniosek o ich przyznanie z innymi rozstrzygnięciami. Przyznano natomiast koszty nieopłaconej pomocy prawnej pełnomocnikowi z urzędu skarżącej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności pojęcia 'oczywistej zasadności', a także zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego przy wpisie hipoteki przymusowej na podstawie tytułu wykonawczego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury przedsądu w Sądzie Najwyższym oraz specyfiki wpisu hipoteki przymusowej zabezpieczającej należności ZUS.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania, w szczególności czy jest oczywiście uzasadniona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a Sąd Najwyższy działa w interesie publicznym. Instytucja przedsądu służy selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu i polega na wstępnej ocenie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Skarżąca nie wykazała oczywistej zasadności skargi, która wymaga stwierdzenia szczególnych, kwalifikowanych przypadków naruszenia prawa.

Czy sąd wieczystoksięgowy ma obowiązek weryfikować zgodność administracyjnego tytułu wykonawczego z wymogami ustawowymi przy wpisie hipoteki przymusowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd bada jedynie ogólne wymogi tytułu wykonawczego, nie weryfikuje prawidłowości postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w przypadku wpisu hipoteki przymusowej zabezpieczającej należności podatkowe lub składki na ubezpieczenie społeczne, sąd bada jedynie spełnienie ogólnych wymagań tytułu wykonawczego przewidzianych w art. 27 u.p.e.a., nie weryfikuje natomiast prawidłowości postępowania administracyjnego prowadzącego do wystawienia tytułu wykonawczego.

Czy wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, powiązany z wnioskiem o oddalenie skargi, może zostać uwzględniony, gdy skarga nie została merytorycznie rozpoznana?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie może zostać uwzględniony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił pogląd, że nie ma podstaw do przyznania kosztów postępowania kasacyjnego stronie, która w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek o przyznanie tych kosztów łączy ze wskazanymi przez siebie - innymi - rozstrzygnięciami, zwłaszcza gdy zapadło postanowienie o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Warszawieinstytucjawnioskodawca
B.B.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
A.S.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 3989 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja przedsądu służy wstępnej ocenie skargi kasacyjnej pod kątem przesłanek wskazanych w tym przepisie.

k.p.c. art. 3989 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku braku podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, sąd odmawia jej przyjęcia.

k.p.c. art. 3984 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga zawarcia w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania z profesjonalnym wywodem prawnym nawiązującym do przesłanek przedsądu.

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 7a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wymogi tytułu wykonawczego.

Ustawa Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1

Podstawa do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 16 § ust. 4 pkt 2 w zw. z § 11 pkt 5 oraz § 4 ust. 3

Szczegółowe zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 6268 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania wieczystoksięgowego.

u.p.e.a. art. 27

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Sąd bada jedynie ogólne wymogi tytułu wykonawczego, nie weryfikuje prawidłowości postępowania administracyjnego.

k.p.c. art. 109 § ust. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania.

k.p.c. art. 924

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniosku o wpis.

u.k.w.h. art. 109 § ust. 1

Ustawa Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy wpisu hipoteki.

u.k.w.h. art. 16 § ust. 1

Ustawa Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy wniosku o wpis.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek do jej przyjęcia do rozpoznania, w szczególności nie wykazano jej oczywistej zasadności. • Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie ogólne wymogi tytułu wykonawczego, nie weryfikuje prawidłowości postępowania administracyjnego. • Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, powiązany z wnioskiem o oddalenie skargi, nie podlega uwzględnieniu, gdy skarga nie została merytorycznie rozpoznana.

Odrzucone argumenty

Sąd drugiej instancji dopuścił się naruszenia art. 109 ust. 1 u.k.w.h. oraz art. 6268 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 27 § 1 pkt 7a u.p.e.a. z uwagi na rzekome braki tytułu wykonawczego. • Sąd drugiej instancji błędnie uznał, że kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy, rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, nie jest trzecią instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym • Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy przewidziana w art. 3989 k.p.c. instytucja tzw. przedsądu • O oczywistej zasadności skargi można mówić jedynie w przypadku stwierdzenia szczególnych, kwalifikowanych, wręcz rażących przypadków naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności pojęcia 'oczywistej zasadności', a także zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego przy wpisie hipoteki przymusowej na podstawie tytułu wykonawczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przedsądu w Sądzie Najwyższym oraz specyfiki wpisu hipoteki przymusowej zabezpieczającej należności ZUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe aspekty procedury kasacyjnej przed Sądem Najwyższym oraz zakres kontroli sądu wieczystoksięgowego, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

“Jak przejść przez sito Sądu Najwyższego? Kluczowe zasady przyjmowania skargi kasacyjnej.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst