I CSK 228/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Tomasza T. o stwierdzenie nabycia spadku rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego, które stwierdzało nabycie spadku po Helenie Barbarze T. przez jej synów, Tomasza T. i Krzysztofa T., na podstawie ustawy w częściach po 1/2. Kluczową kwestią było oświadczenie Tomasza T. o odrzuceniu spadku, złożone na piśmie z podpisem notarialnie poświadczonym. Sąd pierwszej instancji uznał to oświadczenie za bezskuteczne, ponieważ nie spełniało ono wymogów art. 1018 § 3 k.c. – nie zostało złożone w formie aktu notarialnego, jak wymaga tego art. 79 Prawa o notariacie, a ponadto termin na złożenie oświadczenia (6 miesięcy od dowiedzenia się o tytule powołania) został przekroczony. Sąd Najwyższy, analizując art. 1018 § 3 k.c. i przepisy Prawa o notariacie, potwierdził, że oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku złożone przed notariuszem musi przybrać formę aktu notarialnego. Poświadczenie podpisu na piśmie nie jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia woli przed notariuszem w wymaganej formie. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając, że oświadczenie Tomasza T. było bezskuteczne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie prawidłowej formy oświadczenia o odrzuceniu spadku składanego przed notariuszem oraz rozróżnienie między aktem notarialnym a poświadczeniem podpisu.
Dotyczy wyłącznie sytuacji składania oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przed notariuszem. Interpretacja przepisów Prawa o notariacie i Kodeksu cywilnego.
Zagadnienia prawne (2)
Jaka jest wymagana forma złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przed notariuszem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku złożone przed notariuszem wymaga formy aktu notarialnego.
Uzasadnienie
Przepis art. 1018 § 3 k.c. nie precyzuje formy oświadczenia przed notariuszem, dlatego należy sięgnąć do Prawa o notariacie. Zgodnie z art. 79 Pr.not., czynności notarialne obejmują m.in. akty notarialne. Oświadczenie woli przed notariuszem może być złożone jedynie ustnie w formie aktu notarialnego. Poświadczenie podpisu na piśmie nie jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia woli przed notariuszem w wymaganej formie.
Czy oświadczenie o odrzuceniu spadku złożone na piśmie z podpisem notarialnie poświadczonym jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie oświadczenie jest bezskuteczne, jeśli nie zostało złożone w formie aktu notarialnego przed notariuszem lub przed sądem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku przed notariuszem wymaga formy aktu notarialnego. Poświadczenie podpisu na piśmie przez notariusza nie spełnia tego wymogu, ponieważ notariusz jedynie potwierdza własnoręczność podpisu, nie wnikając w treść oświadczenia. Ponadto, w tej konkretnej sprawie, termin na złożenie oświadczenia został przekroczony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Tomasz T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Krzysztof T. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Helena Barbara T. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 1018 § § 3
Kodeks cywilny
Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przed notariuszem wymaga formy aktu notarialnego. Możliwość złożenia oświadczenia na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym dotyczy jedynie złożenia takiego oświadczenia przed sądem.
Pr.not. art. 79
Ustawa – Prawo o notariacie
Określa czynności notarialne, w tym akty notarialne, które są wymagane dla oświadczeń woli składanych przed notariuszem.
Pomocnicze
Pr.not. art. 92 § § 1 pkt 5
Ustawa – Prawo o notariacie
Wskazuje, że oświadczenie woli przed notariuszem może zostać złożone ustnie.
k.p.c. art. 640 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przed sądem spadku w toku postępowania.
k.p.c. art. 641 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sporządzenia protokołu przy ustnym złożeniu oświadczenia przed sądem.
k.c. art. 1015 § § 1
Kodeks cywilny
Określa sześciomiesięczny termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.
k.c. art. 1 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 2 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie o odrzuceniu spadku złożone przed notariuszem musi mieć formę aktu notarialnego. • Poświadczenie podpisu na piśmie przez notariusza nie jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia woli w wymaganej formie. • Przekroczenie sześciomiesięcznego terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie o odrzuceniu spadku złożone na piśmie z podpisem notarialnie poświadczonym jest skuteczne.
Godne uwagi sformułowania
Złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przed notariuszem wymaga formy aktu notarialnego. • Nie stanowi takiego uzewnętrznienia sporządzenie przez spadkobiercę pisma zawierającego jego treść jego oświadczenia co do spadku i jedynie położenie na nim podpisu w obecności notariusza. • Notariusz przy tego rodzaju poświadczeniu nie ma obowiązku zapoznawania się z treścią oświadczenia, jakie zawarte zostało w treści pisma.
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący
Józef Frąckowiak
członek
Elżbieta Skowrońska-Bocian
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie prawidłowej formy oświadczenia o odrzuceniu spadku składanego przed notariuszem oraz rozróżnienie między aktem notarialnym a poświadczeniem podpisu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji składania oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przed notariuszem. Interpretacja przepisów Prawa o notariacie i Kodeksu cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii formalnej w prawie spadkowym, która może mieć istotne konsekwencje dla spadkobierców. Rozróżnienie między aktem notarialnym a poświadczeniem podpisu jest praktyczne i często mylące.
“Odrzucasz spadek? Uważaj na formę oświadczenia – Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową różnicę!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.