I CSK 201/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił ich apelację od wyroku Sądu Okręgowego zasądzającego od pozwanych na rzecz syndyka masy upadłości kwotę ponad 63 tys. zł. W trakcie postępowania kasacyjnego, po przyjęciu skargi do rozpoznania, pełnomocnik syndyka poinformował Sąd Najwyższy o stwierdzeniu ukończenia postępowania upadłościowego Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego „O." i wykreśleniu jej z Krajowego Rejestru Sądowego. Syndyk, jako strona powodowa, utracił tym samym legitymację procesową i byt prawny. Sąd Najwyższy, odwołując się do utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, stwierdził, że utrata zdolności sądowej przez stronę po wniesieniu skargi kasacyjnej uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 39812 k.p.c. Podkreślono, że w sytuacji, gdy pierwotny powód utracił byt prawny, a nabywca wierzytelności nie został wskazany jako strona lub nie zgłosił swojego udziału, postępowanie nie może się toczyć. W związku z tym Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUmorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku utraty bytu prawnego przez stronę (syndyka) po wniesieniu skargi, a także kwestie legitymacji procesowej w kontekście zbycia wierzytelności w toku postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji zakończenia postępowania upadłościowego w trakcie postępowania kasacyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy utrata bytu prawnego przez syndyka masy upadłości w trakcie postępowania kasacyjnego skutkuje jego umorzeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrata bytu prawnego przez syndyka masy upadłości na skutek stwierdzenia ukończenia postępowania upadłościowego i wykreślenia podmiotu z rejestru, po wniesieniu skargi kasacyjnej, uzasadnia umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 39812 k.p.c., wskazując, że nienaprawialna następcza utrata zdolności sądowej strony uzasadnia umorzenie postępowania. W sytuacji, gdy pierwotny powód utracił byt prawny, a nabywca wierzytelności nie został wskazany jako strona lub nie zgłosił swojego udziału, postępowanie nie może się toczyć.
Czy zbycie wierzytelności w toku postępowania kasacyjnego wpływa na legitymację procesową strony?
Odpowiedź sądu
Zbycie wierzytelności w toku postępowania, aż do zakończenia postępowania przed sądem drugiej instancji, nie pociąga za sobą braku legitymacji procesowej zbywcy. W judykaturze wyrażono pogląd, że dotyczy to także postępowania kasacyjnego, gdzie zbywca działa jako strona podstawiona.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 192 pkt 3 k.p.c. i poglądów judykatury, wskazując, że zbycie wierzytelności w toku procesu pozwala stronie na działanie we własnym imieniu, ale na rzecz nabywcy. Powaga rzeczy osądzonej obejmuje także nabywcę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości SBM "O." | instytucja | powód |
| K.M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B.M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Przedsiębiorstwo "V." sp. z o.o. | spółka | nabywca wierzytelności |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w wypadkach, gdy wymienione w nim przeszkody toczenia się sprawy wystąpiły po jej wszczęciu, a w postępowaniu kasacyjnym, po wniesieniu skargi.
k.p.c. art. 39812
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem w toku procesu, aż do zakończenia postępowania przed sądem drugiej instancji, nie pociąga za sobą braku legitymacji procesowej zbywcy. Strona działa we własnym imieniu, ale na rzecz nabywcy.
k.p.c. art. 788 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nabywca, jako następca prawny szczególny, mógł uzyskać na tytuł egzekucyjny klauzulę wykonalności.
p.u.n. art. 368 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Sąd po wykonaniu planu podziału postanawia stwierdzić zakończenie postępowania upadłościowego.
p.u.n. art. 367 § ust. 2 w zw. z art. 368 ust. 3
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Z chwilą stwierdzenia ukończenia postępowania upadłościowego następuje wygaśnięcie funkcji syndyka masy upadłości, który traci legitymację procesową i przestaje istnieć.
k.p.c. art. 391 § § 1 w zw. z art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu kasacyjnym nie mają zastosowania art. 194-196 i 198 k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata bytu prawnego przez syndyka masy upadłości na skutek zakończenia postępowania upadłościowego i wykreślenia podmiotu z rejestru po wniesieniu skargi kasacyjnej. • Nienaprawialna następcza utrata zdolności sądowej strony uzasadnia umorzenie postępowania.
Odrzucone argumenty
Wniesienie skargi kasacyjnej przez pozwanych w sytuacji, gdy syndyk istniał w chwili jej wniesienia. • Argumentacja, że powodem jest syndyk, a nie wykreślona Spółdzielnia.
Godne uwagi sformułowania
ustanie bowiem podmiotu podstawionego w miejsce nabywcy wywołuje taki skutek, że tylko nabywca, jako strona w znaczeniu materialnym, ma legitymację czynną do dalszego udziału w toczącym się procesie. • nienaprawialna następcza utrata zdolności sądowej strony uzasadnia umorzenie postępowania, a nie jego zawieszenie.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący
Jan Górowski
sprawozdawca
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania kasacyjnego w przypadku utraty bytu prawnego przez stronę (syndyka) po wniesieniu skargi, a także kwestie legitymacji procesowej w kontekście zbycia wierzytelności w toku postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakończenia postępowania upadłościowego w trakcie postępowania kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne proceduralne konsekwencje zakończenia postępowania upadłościowego dla toczących się postępowań sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i upadłościowego.
“Utrata bytu prawnego syndyka: Sąd Najwyższy umarza postępowanie kasacyjne.”
Dane finansowe
WPS: 63 413,05 PLN
zapłata: 63 413,05 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.