I CSK 1850/25Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej niedozwolone postanowienia umowne 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie SSN Dariusz Pawłyszcze postanowieniem z 7 października 2026 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej syndyka masy upadłości Banku S.A. w W. od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 17 września 2024 r. Sprawa dotyczyła ustalenia nieważności umowy kredytu hipotecznego zawartej przez powodów z poprzednikiem prawnym banku, indeksowanego kursem franka szwajcarskiego. Sąd Okręgowy w Krakowie pierwotnie ustalił nieważność umowy i zasądził od banku kwotę 87 971,32 zł z odsetkami. Po ogłoszeniu upadłości banku, postępowanie apelacyjne zostało podjęte przeciwko syndykowi, który następnie zaskarżył wyrok częściowy Sądu Apelacyjnego oddalający jego apelację. Syndyk podniósł w skardze kasacyjnej dwa istotne zagadnienia prawne: po pierwsze, czy abuzywne postanowienie umowy kredytu może być uznane za bezskuteczne wobec masy upadłości, jeśli prowadzi to do upadku całej umowy i utrudnia zaspokojenie wierzycieli; po drugie, czy postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i tym samym podlega zawieszeniu. Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale III CZP 5/24, stwierdził, że postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność w rozumieniu Prawa upadłościowego i może być prowadzone przeciwko syndykowi. Podkreślono, że takie postępowanie nie podlega zawieszeniu, gdyż jego celem nie jest dochodzenie wierzytelności, a ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, co nie ma bezpośredniego odpowiednika w procedurze sporządzania listy wierzytelności. Sąd odrzucił również argumentację syndyka dotyczącą przeszkody prawnej w ocenie umowy jako nieważnej na podstawie art. 84 ust. 1 Prawa upadłościowego, wskazując, że postępowanie upadłościowe służy zaspokojeniu wszystkich wierzycieli, w tym tych z nieważnych umów. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od syndyka na rzecz powodów koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa upadłościowego w kontekście postępowań o ustalenie nieważności umów kredytowych, zwłaszcza w sprawach frankowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości banku w trakcie postępowania o ustalenie nieważności umowy kredytu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie umowy kredytu, mające charakter abuzywny, może być uznane za bezskuteczne wobec masy upadłości (art. 84 ust. 1 pr.upadł.), jeśli prowadzi to do upadku umowy na skutek usunięcia klauzul abuzywnych, a tym samym utrudnia osiągnięcie celu postępowania upadłościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie abuzywne nie może być uznane za bezskuteczne wobec masy upadłości w taki sposób, aby prowadziło to do upadku całej umowy i utrudniało zaspokojenie wierzycieli. Postępowanie upadłościowe służy zaspokojeniu wszystkich wierzycieli, a wierzyciele z nieważnych umów nie są dyskryminowani.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że postępowanie upadłościowe służy zaspokojeniu wszystkich wierzycieli, a wierzyciele z nieważnych umów kredytu nie są dyskryminowani. Wierzytelności tych kredytobiorców podlegają zaspokojeniu z masy na zasadach ogólnych. Oddalenie żądania ustalenia nieważności umowy prowadziłoby do trwania obowiązku spłacania kredytu mimo jego nieważności.
Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, jest sprawą „o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości” w rozumieniu art. 145 ust. 7 pr.upadł. i podlega zawieszeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i nie podlega zawieszeniu na podstawie przepisów Prawa upadłościowego i Kodeksu postępowania cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę III CZP 5/24, stwierdził, że postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność w rozumieniu art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego. Może być ono prowadzone przeciwko syndykowi, a jego zawieszenie mogłoby naruszyć prawo stron do sądu, ponieważ nie ma ono bezpośredniego odpowiednika w procedurze sporządzania listy wierzytelności.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.K. | osoba_fizyczna | powód |
| M.K. | osoba_fizyczna | powód |
| syndyk masy upadłości Bank S.A. w W. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
pr.upadł. art. 144 § ust. 1
Prawo upadłościowe
pr.upadł. art. 145 § ust. 1
Prawo upadłościowe
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
pr.upadł. art. 84 § ust. 1
Prawo upadłościowe
pr.upadł. art. 145 § ust. 7
Prawo upadłościowe
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości. • Postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego może być prowadzone przeciwko syndykowi. • Zawieszenie postępowania o ustalenie nieważności umowy kredytu mogłoby naruszyć prawo stron do sądu.
Odrzucone argumenty
Abuzywne postanowienie umowy kredytu powinno być uznane za bezskuteczne wobec masy upadłości, prowadząc do upadku umowy i utrudniając zaspokojenie wierzycieli. • Postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i podlega zawieszeniu.
Godne uwagi sformułowania
nie ma możliwości utrzymania umowy po wyeliminowaniu postanowień abuzywnych, dlatego przedmiotowa umowa jest bezskuteczna na skutek zastosowania przez bank niedozwolonych postanowień umownych • Postępowanie o ustalenie nieważności umowy kredytu nie jest postępowaniem dotyczącym wierzytelności, o którym mowa w art. 145 pr.upadł., dlatego należało je podjąć i dalej prowadzić przeciwko syndykowi. • nie powinno skłaniać do rozszerzającego rozumienia pojęcia „postępowania sądowego […] o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości”, w celu objęcia tą kategorią spraw również żądań z art. 189 k.p.c. • w przeciwnym razie zagrożeniu ulegałoby prawo stron do sądu.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa upadłościowego w kontekście postępowań o ustalenie nieważności umów kredytowych, zwłaszcza w sprawach frankowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości banku w trakcie postępowania o ustalenie nieważności umowy kredytu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z upadłością banku i jego wpływem na postępowania dotyczące umów kredytowych, w szczególności tych indeksowanych do walut obcych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Upadłość banku nie blokuje ustalenia nieważności umowy kredytowej – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.