I CSK 1035/25

SN
I CSK 1035/25
POSTANOWIENIE
16 kwietnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
na posiedzeniu niejawnym 16 kwietnia 2026 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa M.K. i A.K.
‎
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
‎
o ustalenie i zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
‎
z 20 czerwca 2024 r., V ACa 969/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
(P.H.)
UZASADNIENIE
Strona pozwana, Bank spółka akcyjna w W., wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego
‎
w Warszawie z 20 czerwca 2024 r., wydanego w sprawie z powództwa M.K. i A.K. o ustalenie i zapłatę.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania bank wskazał na oczywistą zasadność skargi, polegającą na wskazaniu przez Sąd drugiej instancji dwóch równoważnych podstaw prawnych nieważności umowy kredytu, tj. wskazaniem jednocześnie, że umowa kredytu jest nieważna z uwagi na naruszenie zasady swobody umów (art. 353
1
k.c.) oraz z uwagi na występujące w niej klauzule niedozwolone, bez których umowa nie może istnieć, tj. staje się trwale bezskuteczna po ich usunięciu z umowy (art. 385
1
§ 1 i 2 k.c.). Jak również oczywistej zasadności skargi kasacyjnej skarżący upatrywał w
naruszeniu przepisów prawa materialnego, tj. art. 65 § 1 k.c. w zw. z art. 498 § 1 i 2 k.c. oraz art. 499 k.c. poprzez niezasadne przyjęcie, że w realiach niniejszej sprawy, na skutek złożenia przez powodów Bankowi oświadczenia o potrąceniu z 30 stycznia 2024 r. nie doszło do umorzenia (wygaśnięcia) roszczenia powodów w jakimkolwiek zakresie co do żądania zasądzenia kwoty 616 424,29 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 31 stycznia 2024 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.)
.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.
Przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest jej oczywista zasadność, może dotyczyć jedynie przepisów prawa niepodlegających różnej wykładni i niepozostawiających sądowi swobody oceny. Chodzi przy tym
‎
o wykładnię w oczywisty, dostrzegalny już
prima facie
sposób sprzeczną z jednolitą i ugruntowaną wykładnią skonkretyzowanego przepisu, przyjmowaną
‎
w orzecznictwie i nauce prawa (zob. m.in. postanowienia SN: z 21 maja 2025 r.,
‎
I CSK 558/24; z 26 marca 2025 r., I CSK 3537/23; z 30 stycznia 2025 r.,
‎
I CSK 3814/23; z 31 grudnia 2024 r., I CSK 1853/23; z 20 listopada 2024 r.,
‎
I CSK 2892/23; z 14 września 2023 r., I CSK 518/23; z 27 lipca 2023 r.,
‎
I CSK 5328/22).
Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka
‎
z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. nie została spełniona.
Pozwany bank pod pozorem oczywistej zasadności w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy.
Przedstawił wyłącznie własne stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji. Strona pozwana ograniczyła się do twierdzeń o złożonym 30 stycznia 2024 r. przez powodów oświadczeniu
‎
o potrąceniu. Sąd drugiej instancji obszernie i wyczerpująco odniósł się
‎
w uzasadnieniu do skuteczności złożonego przez powodów oświadczenia
‎
o potrąceniu.
Jeżeli wierzytelność aktywna stała się wymagalna wcześniej niż wierzytelność pasywna, to retroaktywny skutek potrącenia nie obejmie odsetek powstałych w okresie od dnia wymagalności wierzytelności aktywnej, od której naliczane są odsetki, do dnia powstania wymagalności wierzytelności pasywnej (zob. postanowienie SN z 2 grudnia 2025 r., I CSK 1986/25).
Sąd Najwyższy w uchwale całego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118, ugruntował dotychczasową linię orzeczniczą i przyjął że:
1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej
‎
w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także
‎
w pozostałym zakresie.
3. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron.
4. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych
‎
z tytułu kredytu rozpoczyna się co do zasady od dnia następującego po dniu,
‎
w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy.
5. Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych
‎
w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia
‎
w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia.
Należy wskazać, że odstąpienie od zasady prawnej przyjętej przez skład całej Izby Sądu Najwyższego jest zaś możliwe tylko przez wydanie kolejnej uchwały w analogicznym składzie (art. 88 ustawy o SN).
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Adam Doliwa
‎
(P.H.)
[SOP]