I Cgg 110/22

Sygn. akt: I Cgg 110/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 maja 2024 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Tadeusz Trojanowski Protokolant: stażysta Monika Atałap po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2024 roku w Gliwicach sprawy z powództwa B. S. przeciwko Spółce (...) Spółce Akcyjnej w B. o naprawienie szkody 1. 
        zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 205.439,90 (dwieście pięć tysięcy czterysta trzydzieści dziewięć 90/100 ) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty; 2. 
        w pozostałym zakresie powództwo oddala; 3. 
        zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku; 4. 
        nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 14.562,70 (czternaście tysięcy pięćset sześćdziesiąt dwa 70/100) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych; 5. 
        odstępuje od obciążenia powoda kosztami. SSO Tadeusz Trojanowski Sygn. akt I Cgg 110/22 UZASADNIENIE Powód B. S. wniósł ostatecznie o zasądzenie od pozwanej Spółki (...) kwoty 237 050,90 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia pozwanej odpisu opinii biegłej na podstawie której sformułowano ostateczne żądanie do dnia zapłaty oraz obciążenie pozwanej kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazał, iż żądanej kwoty domaga się tytułem zwrotu kosztów rozbiórki składnika budowlanego uszkodzonego na skutek ruchu zakładu górniczego wraz z kosztami rozbiórki przyłącza prądu elektrycznego. Przed wniesieniem pozwu powód bezskutecznie dążył do pozasądowego rozstrzygnięcia sporu. Ostatecznie dochodzona kwota stanowi sumę kosztów rozbiórki wyliczonej przez biegłą sądową w toku postępowania bez uwzględnienia recyklingu materiałów z rozbiórki. W ocenie powoda kosztów tego recyklingu nie należy uwzględniać w kwocie rozbiórki albowiem powód nie ma wpływu na to co się z „odzyskiwanymi” materiałami stanie; zależne to jest od wykonawcy robót. Kwoty uzyskiwane przez wykonawców robót rozbiórkowych w procesie odzysku odpadów są uwzględniane w cennikach ich usług Pozwana w odpowiedzi wniosła o oddalenie powództwa oraz obciążenie powoda kosztami postępowania. W uzasadnieniu podniósł zarzut braku legitymacji czynnej do występowania w procesie. Nadto roszczenie jest wygórowane z uwagi na wybór ręcznej metody rozbiórki z użyciem podręcznego sprzętu mechanicznego. Ostatecznie podniesiono, iż powodowi przysługuje zwrot kosztów rozbiórki faktycznie przeprowadzonej – co w chwili formułowania ostatecznego stanowiska nie miało miejsca. Sąd ustalił: Powód jest właścicielem nieruchomości położonej w R. – B. przy ulicy (...) na działce (...) , zabudowanej budynkiem mieszkalnym trzykondygnacyjnym o powierzchni 432 m 2 oraz kubaturze 2676 m 3 ; oprócz tego zabudowaniami gospodarczymi oraz garażami murowanymi. Dla nieruchomości tej Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej prowadzi księgę wieczystą (...) . (wydruk z księgi wieczystej k. 40 - 42) Prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 22 listopada 2017 roku (sygn. akt I Cgg 5/17) zasądzono na rzecz powoda 230 980,35 zł tytułem odszkodowania. W tamtej sprawie ustalono, iż pochylenie budynku mieszkalnego powoda, ze względu na uciążliwość jest w przedziale dużej uciążliwości użytkowania. Stopień zużycia określono na 67,73%. W zakresie pochylenia naprawa budynku powinna polegać na rektyfikacji całej bryły budynku. W przypadku naprawy przez rektyfikację całej bryły budynku powinny być również naprawione wszystkie uszkodzenia w postaci pęknięć elementów konstrukcyjnych, zarysowania tynków. Jednocześnie wskazano, iż rektyfikacja budynku mieszkalnego jest ekonomicznie nieuzasadniona, jak również niemożliwa do wykonania ze względów technicznych. Budynek nad parterem ma stropy drewniane, nie posiada żelbetowych stężeń poziomych. Podczas operacji rektyfikacji – podnoszenia, budynek może się zawalić. Szkoda w postaci pochylenia budynku powinna być naprawiona. W tej sytuacji jedynym sposobem naprawy przewidzianym przez prawo górnicze i geologiczne jest wypłata odszkodowania. Wykonana przez pozwaną w trakcie napraw regulacja podłóg nie jest przywróceniem stanu poprzedniego, ponieważ między pomieszczeniami powstały kilku i kilkunastu centymetrowe progi a parapety okienne w niektórych pomieszczeniach na drugim piętrze są na wysokości kolan. W stanie poprzednim – przed wyrządzeniem powodowi przez pozwaną szkody, budynek tych mankamentów nie miał. Nadto, na zewnątrz bryła budynku nadal pozostaje pochylona. (dowody z akt sprawy I Cgg 5/17: opinia biegłego z zakresu szacowania nieruchomości R. S. k. 473-517 akt, ustne wyjaśnienia biegłego do opinii k. 567-568 akt). Powód w dniu 18 czerwca 2018 roku zwrócił się z wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbiórkę kamienicy wraz z zabudowaniami gospodarczymi ze względu na szkody górnicze w R. przy ulicy (...) na działce oznaczonej numerem geodezyjnym (...) . Decyzją z 9 sierpnia 2018 roku udzielono powodowi zezwolenia na rozbiórkę (decyzja k.5 - 7). Na kamienicy tej znajdowało się przyłącze prądu elektrycznego; zostało ono usunięte na koszt powoda w roku 2022; powód z tego tytułu poniósł koszty w wysokości 1960 zł (koszty projektu) (k. 8 - 14) Pismem z 17 grudnia 2020 roku (...) poinformowało powoda, iż właściwym do rozpatrywania zgłoszonych przez niego wniosków jest Spółka (...) S. A. z siedzibą w B. . Na początku 2021 roku powód zgłosił wniosek o wypłatę odszkodowania za rozbiórkę budynku proponując wstępnie kwotę około 120 000 zł netto. Kolejnym pismem z 21 stycznia 2021 roku poinformował, iż wybrał specjalistyczną firmę rozbiórkową z którą ustalił wartość robót na 153750 zł brutto (23% VAT). Kolejnym pismem z 18 marca 2021 roku wniósł o wypłatę kwoty 120 000 zł +VAT. Wreszcie pismem z 22 sierpnia 2022 roku powód wezwał do zapłaty kwoty 192610 zł (pierwotna kwota 153750 zł powiększona o wskaźnik inflacji; koszty projektu rozbiórki przyłącza 2960 zł; koszty rozbiórki przyłącza we własnym zakresie 5150 zł) – w terminie 30 dni. Do dnia zamknięcia rozprawy zdemontowano przyłącze energii elektrycznej.. (korespondencja k. 15 - 20). W pozostałym zakresie rozbiórka nie została przeprowadzona Ze sporządzonej na zlecenie Sądu opinii biegłej sądowej R. Ż. (1) wynika, iż łączny koszt rozbiórki wyniesie 167024,40 zł netto co daje 205439,90 zł brutto (w tym przebudowa przyłącza 9248,69 zł; rozbiórka budynku mieszkalnego oraz gospodarczego odpowiednio 121 600,13 zł oraz 37939 zł; obsługa techniczna i koszt projektu 10609,35 zł; wywóz odpadów i gruzu z rozbiórki na legalne wysypisko 57653,79 zł; recykling materiałów z rozbiórki - 31611 zł (wszystkie kwoty brutto)). Wartość materiałów w postaci gruzu betonowego, gruzu ceglanego oraz drewna porozbiórkowego zamknie się kwotą 25700 zł netto (31611 zł brutto); ich odzysk z rozbiórki to z kolei koszt 41700 zł netto tj. 51291 zł brutto. Uzupełniającą biegła stwierdziła, iż w przypadku tej nieruchomości należy zastosować mieszany wariant rozbiórki – zarówno ręczny jak i maszynowy. Odpady z rozbiórki mają wartość; obowiązek recyklingu odpadów wynika z ustawy o odpadach oraz odpowiednich dyrektyw wydanych przez organy Unii Europejskiej. Część odpadów z recyklingu trafi na rynek wtórny w szczególności pożądane przez nabywców tzw. cegły (...) . Kwota 31611 zł jest to najmniejsza kwota o jaką można pomniejszyć wartość robót rozbiórkowych; o taką kwotę można się z wykonawcą rozbiórki „targować” przy rozmowach i jest to realna kwota rynkowa (opinia biegłej R. Ż. k. 50 - 78) Powyższe ustalenia faktyczne poczyniono na podstawie dokumentów wyraźnie wymienionych które podlegały zaliczeniu w poczet materiału dowodowego na zasadzie art. 243 2 Kodeksu postępowania cywilnego . Żaden z dokumentów nie został skutecznie zakwestionowany pod względem swojej prawdziwości oraz autentyczności. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała opinia biegłej z zakresu budownictwa R. Ż. (1) . Opinia ta została sporządzone przez osobę dysponującą specjalistyczną wiedzą z wykorzystaniem tej wiedzy. W ocenie Sądu w sposób wyczerpujący odpowiadała one na zadawane przez Sąd pytania, jej treść była spójna, logiczna, płynące z niej wnioski wzajemnie się potwierdzały oraz uzupełniały. Na żądanie stron była wyjaśniana na rozprawie i podtrzymana. Z powyższych względów Sąd ostatecznie przyjął wnioski z tych opinii jako podstawę rozstrzygnięcia. Sąd zważył: Roszczenia powoda zasługiwały na częściowe uwzględnienie. Nie budziła wątpliwości w chwili zamykania rozprawy legitymacja czynna powoda. Sporna była natomiast wysokość należnego odszkodowania w postaci zwrotu kosztów rozbiórki. Do naprawy zgłoszonych w niniejszym postępowaniu szkód stosuje się przepisy Prawa geologicznego i górniczego z 2011 roku . Zgodnie z art. 145 tej ustawy jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do naprawiania szkód, o których mowa w art. 144 ust. 1 i 2 (spowodowane ruchem zakładu górniczego), stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego . Pozwana odpowiada zatem na zasadzie ryzyka ( art. 435 kc w zw. z art. 145 prgg z 2011 roku) tj. niezależnie od winy oraz za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła ( art. 361 par. 1 kc w zw. z art. 145 prgg). W myśl art. 363 par. 1 K.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Nie ulegało wątpliwości Sądu w chwili zamykania rozprawy, iż konieczność dokonania rozbiórki budynków powoda jest spowodowane ruchem zakładu górniczego pozwanej – w wyżej wzmiankowanym postępowaniu prawomocnym wyrokiem zasądzono na rzecz powoda odszkodowanie za uszkodzone wskutek tego ruchu budynek a w toku postępowania ustalono, iż budynki kwalifikują się do rozbiórki na skutek ruchu zakładu górniczego pozwanej. Orzeczenie to wiąże Sąd z mocy art. 365 kpc . Strona powodowa ostatecznie domagała się zasądzenia ostatecznie wyliczonej przez biegłego kwoty 237 050,90 zł z odsetkami tj. koszty rozbiórki powiększone o koszty recyklingu materiałów z rozbiórki. Roszczenie zostało sprecyzowane na podstawie opinii biegłej z zakresu budownictwa którą Sąd uznał za mogącą stanowić podstawę rozstrzygnięcia z przyczyn wskazanych wyżej. Sąd był zatem związany wyborem przez powoda dochodzonego roszczenia; rozpoznając sprawę mógł się poruszać w granicach sporu zakreślonych przez stronę powodową. Pozwana nie wykazała za pomocą żadnych dowodów, iż roszczenie jest wygórowane a powód w rzeczywistości rozbiórki przeprowadzać nie zamierza; za tym, że mamy do czynienia z sytuacją przeciwną świadczą dowody przedłożone przez pozwaną – uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę oraz dokonanie rozbiórki częściowej w postaci demontażu przyłącza prądu elektrycznego. Na uwagę zasługuje fakt, iż powód przed wniesieniem pozwu proponował dwukrotnie zawarcie ugody na kwotę mniejszą aniżeli zasądzoną w niniejszym postępowaniu z czego pozwana nie skorzystała. Powództwo w ocenie Sądu jest częściowo zasadne. Powodowi należy się odszkodowanie w wysokości wyliczonej przez biegłego kosztów rozbiórki. Nie należało natomiast uwzględnić żądanej przez powoda kwoty stanowiącej rzetelnie w ocenie Sądu wyliczone koszty recyklingu materiałów z rozbiórki tj. 31611 zł albowiem tą kwotę powód jest w stanie realnie uzyskać od wykonawcy rozbiórki; stanowi ona niejako zysk powoda lub też inaczej mówiąc pomniejsza jego szkodę. Brak było podstaw do zasądzania tej kwoty dodatkowo od pozwanej. Z uwagi na powyższe należało zasądzić od pozwanej na rzecz strony powodowej odszkodowanie w wysokości 205439,90 zł. Wyżej wymienioną kwotę zasądzono z odsetkami ustawowymi za opóźnienie ( art. 481 k. c. ) zgodnie z ostatecznym żądaniem powoda od dnia następującego doręczenia opinii tj. od 14 grudnia 2023 roku (k. 91). W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu jako wygórowane, prowadzące do bezpodstawnego wzbogacenia powoda a przez to niezasadne. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 98 kpc w zw. z par. 2 pkt 6 oraz 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. Nie uiszczone koszty sądowe na które składa się opłata od zasądzonego roszczenia od uiszczenia której powód był z mocy ustawy zwolniony 10272 zł; nadto wydatki na opinie biegłych przyznane postanowieniami z 23 listopada 2023 roku (4290,70 zł); łącznie 14562,70 zł. Jednocześnie odstąpiono od obciążania powoda kosztami procesu oraz sądowymi na zasadzie art. 102 kpc oraz 113 ust. 4 uoksc. SSO Tadeusz Trojanowski .