I Ca 290/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po J.J., który zmarł w 2013 roku. Sąd Rejonowy w Wyszkowie postanowieniem z dnia 1 grudnia 2015 r. stwierdził, że spadek na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli: córka A. J. (2) w 2/4 części oraz wnuczki M. J. (1) i H. J. (córki syna A. J. (1)) w udziałach po ¼ części każda. Ustalono, że żona spadkodawcy I. J. oraz synowie B. J. i A. J. (1) skutecznie odrzucili spadek w ustawowym terminie. Sąd Rejonowy uwzględnił również, że wnuczki dziedziczą w miejsce swojego ojca, który odrzucił spadek. Apelację od tego postanowienia wniosła I. J., zarzucając naruszenie art. 672 kpc (brak wezwania przez ogłoszenie) oraz błąd w ustaleniu daty śmierci spadkodawcy (błędnie wskazano 2015 zamiast 2013). Sąd Okręgowy w Ostrołęce oddalił apelację. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne Sądu Rejonowego. W kwestii naruszenia art. 672 kpc, Sąd Okręgowy wskazał, że choć przepis ten nakłada obowiązek wezwania przez ogłoszenie w przypadku braku zapewnienia spadkowego, to w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe zostało uzupełnione w II instancji poprzez odebranie zapewnienia spadkowego od uczestnika A. J. (1) na rozprawie apelacyjnej, co uczyniło zarzut bezprzedmiotowym. Sąd odwoławczy powołał się na art. 382 kpc, dopuszczający uzupełnienie postępowania dowodowego przez sąd drugiej instancji w ramach tzw. apelacji pełnej. Odnosząc się do zarzutu błędu co do daty śmierci, Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy sprostował oczywistą omyłkę w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2015 r., wpisując prawidłową datę 2013 r., co czyniło ten zarzut również bezprzedmiotowym w dacie składania apelacji. W konsekwencji, apelacja została oddalona jako bezzasadna i bezprzedmiotowa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uzupełniania postępowania dowodowego w postępowaniu apelacyjnym (art. 382 kpc) w sprawach spadkowych oraz postępowanie z błędami w ustaleniach faktycznych.
Dotyczy specyfiki spraw spadkowych i procedury apelacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku braku złożenia zapewnienia spadkowego przez spadkobiercę, sąd drugiej instancji może uzupełnić postępowanie dowodowe poprzez odebranie zapewnienia spadkowego, zamiast wzywać spadkobierców do udziału w postępowaniu przez ogłoszenie zgodnie z art. 672 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może uzupełnić postępowanie dowodowe, w tym odebrać zapewnienie spadkowe, co czyni zarzut naruszenia art. 672 kpc bezprzedmiotowym.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy, działając na podstawie art. 382 kpc w ramach apelacji pełnej, uzupełnił postępowanie dowodowe, odbierając zapewnienie spadkowe. Uzupełnienie to wyeliminowało potrzebę stosowania art. 672 kpc w zakresie wzywania przez ogłoszenie.
Czy błąd w ustaleniu daty śmierci spadkodawcy w postanowieniu sądu pierwszej instancji, który został następnie sprostowany przez ten sąd, stanowi podstawę do uchylenia postanowienia w postępowaniu apelacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli błąd został sprostowany przez sąd pierwszej instancji przed złożeniem apelacji, zarzut oparty na tym błędzie staje się bezprzedmiotowy.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy sprostował oczywistą omyłkę dotyczącą daty śmierci spadkodawcy postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r. W związku z tym, zarzut apelacyjny oparty na tej błędnej dacie był bezprzedmiotowy w momencie wnoszenia apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W. | spółka | wnioskodawca |
| I. J. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| B. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. J. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. J. (2) | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| M. J. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| H. J. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| J. J. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 672
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku braku zapewnienia spadkowego, obligatoryjne jest wezwanie spadkobierców przez ogłoszenie. Jednakże, sąd drugiej instancji może uzupełnić postępowanie dowodowe.
Pomocnicze
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym, co dopuszcza uzupełnienie postępowania dowodowego.
k.c. art. 1015 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania.
k.c. art. 1020
Kodeks cywilny
Jeżeli osoba powołana do spadku odrzuciła spadek, uważa się ją za nie mającą prawa do spadku, a za spadkobiercę uważa się osobę, której przypadałby spadek po niej.
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
W pierwszej kolejności powołani są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże części te nie mogą być mniejsze niż jedna czwarta całości spadku.
k.c. art. 931 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, a pozostawiło z niego zstępnych, udział spadkowy, który by mu się należał, przypada mu w częściach równych.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o podział majątku wspólnego między małżonkami oraz w sprawach o alimenty i o ustalenie ojcostwa oraz o roszczenia wynikające z poręczenia, z umowy o rentę, z umowy o dożywocie i z tytułu odpowiedzialności za szkody wyrządzone ruchem pojazdów mechanicznych, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
k.p.c. art. 671
Kodeks postępowania cywilnego
Za dowód, że nie ma innych spadkobierców, może być przyjęte zapewnienie złożone przez zgłaszającego się spadkobiercę. W zapewnieniu zgłaszający się powinien złożyć oświadczenie co do wszystkiego, co mu jest wiadome: o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi, oraz o testamentach spadkodawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzupełnienie postępowania dowodowego przez sąd drugiej instancji (odebranie zapewnienia spadkowego) wyeliminowało potrzebę stosowania art. 672 kpc w zakresie wzywania przez ogłoszenie. • Błąd w ustaleniu daty śmierci spadkodawcy został sprostowany przez sąd pierwszej instancji, co czyni zarzut apelacyjny bezprzedmiotowym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 672 kpc poprzez niezastosowanie go w sytuacji braku zapewnienia spadkowego. • Błąd w ustaleniach faktycznych co do daty śmierci spadkodawcy.
Godne uwagi sformułowania
Apelacja uczestniczki postępowania była pozbawiona uzasadnionych podstaw, w konsekwencji czego podlegała oddaleniu. • Sąd Okręgowy w całości podziela, akceptuje i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji. • Choć wprawdzie można przyznać rację apelującej, że brak w sprawie spadkowej zapewnienia spadkowego rodzi obligatoryjny obowiązek wezwania spadkobierców przez ogłoszenia. • W związku z obowiązującym modelem tzw. apelacji pełnej sąd drugiej instancji rozpoznający apelację jest zatem sądem rozpoznającym sprawę merytorycznie, niezależnie od sprawowania także funkcji kontrolnej.
Skład orzekający
Małgorzata Mikos-Bednarz
przewodniczący-sprawozdawca
Monika Strzyżewska
sędzia
Grzegorz Zabielski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzupełniania postępowania dowodowego w postępowaniu apelacyjnym (art. 382 kpc) w sprawach spadkowych oraz postępowanie z błędami w ustaleniach faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw spadkowych i procedury apelacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy procedury w sprawach spadkowych, w szczególności możliwości uzupełniania dowodów przez sąd drugiej instancji i postępowania z błędami w orzeczeniach. Jest to istotne dla praktyków prawa spadkowego.
“Czy sąd drugiej instancji może naprawić błędy sądu pierwszej instancji w sprawach spadkowych?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.