I Ca 21/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał apelację pozwanego M. B., producenta maszyny do produkcji peletu, od wyroku Sądu Rejonowego w Sieradzu, który zasądził od niego zadośćuczynienie na rzecz powoda P. W. za wypadek przy pracy. Powód stracił palce prawej dłoni, gdy podczas uruchamiania maszyny doszło do wysunięcia się rury odciągowej pyłu, a on sam, próbując utrzymać równowagę, włożył rękę do otworu, gdzie znajdował się ślimak transportujący. Sąd Rejonowy uznał maszynę za produkt niebezpieczny w rozumieniu art. 449¹ k.c. ze względu na brak odpowiednich osłon i instrukcji obsługi, a także niedostateczne przewidzenie przez producenta możliwości niewłaściwego użycia maszyny. Sąd pierwszej instancji ustalił 50% przyczynienie się powoda do powstania szkody i obniżył należne zadośćuczynienie. Pozwany w apelacji zarzucał m.in. naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów oraz naruszenie art. 449¹ k.c. poprzez błędne uznanie maszyny za niebezpieczną. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że producent miał obowiązek przewidzieć możliwość niewłaściwego użycia maszyny i zastosować odpowiednie zabezpieczenia, czego nie uczynił. Podkreślono, że brak osłony ślimaka i drzwiczek, a także brak instrukcji, stanowiły o niebezpiecznym charakterze produktu. Sąd Okręgowy potwierdził, że działanie pozwanego polegające na zamontowaniu osłon po kontroli PIP nie było wprowadzeniem nowego produktu, a jedynie usprawnieniem istniejących maszyn. W konsekwencji apelacja pozwanego została oddalona, a koszty postępowania apelacyjnego zasądzono od pozwanego na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOdpowiedzialność producenta za produkt niebezpieczny, obowiązek przewidywania niewłaściwego użycia maszyny, zasady oceny przyczynienia się poszkodowanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wypadku przy pracy z maszyną przemysłową, ale ogólne zasady odpowiedzialności producenta są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy maszyna do produkcji peletu, która nie posiadała odpowiednich osłon i instrukcji obsługi, może być uznana za produkt niebezpieczny w rozumieniu art. 449¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, maszyna może być uznana za produkt niebezpieczny, jeśli producent nie przewidział możliwości jej niewłaściwego użycia, które może wynikać z dających się łatwo przewidzieć ludzkich zachowań, a także nie zastosował odpowiednich zabezpieczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że producent miał obowiązek przewidzieć możliwość niewłaściwego użycia maszyny, np. podczas mocowania obluzowanych elementów czy sprawdzania jakości peletu, i zastosować odpowiednie zabezpieczenia lub instrukcję. Brak tych elementów, a także brak osłony ślimaka, czyni produkt niebezpiecznym.
Czy zachowanie powoda polegające na próbie naprawy maszyny bez jej wyłączenia i włożeniu ręki do otworu rewizyjnego stanowiło wyłączną przyczynę wypadku, czy jedynie przyczynienie się do szkody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zachowanie powoda stanowiło przyczynienie się do szkody w 50%, a nie wyłączną przyczynę wypadku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć zachowanie powoda było nieprawidłowe, to główna odpowiedzialność spoczywa na producencie za wprowadzenie na rynek produktu niebezpiecznego. Dlatego należne zadośćuczynienie zostało obniżone o 50% z powodu przyczynienia się powoda.
Czy zamontowanie przez producenta osłony ślimaka i drzwiczek maszyny po kontroli Państwowej Inspekcji Pracy stanowiło wprowadzenie do obrotu podobnego, ulepszonego produktu w rozumieniu art. 449¹ § 3 zd. 3 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zamontowanie osłon było usprawnieniem istniejących maszyn, a nie wprowadzeniem nowego produktu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działanie pozwanego miało charakter doraźny i było reakcją na stwierdzone zagrożenie dla wszystkich użytkowników tego modelu maszyny, a nie wprowadzeniem nowej wersji produktu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. W. | osoba_fizyczna | powód |
| M. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P.H.U. (...) M. B. | spółka | przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą |
| (...) spółka z o.o. | spółka | pracodawca powoda |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 449¹
Kodeks cywilny
Produkt niebezpieczny to taki, który nie zapewnia bezpieczeństwa wymaganego od produktów tego rodzaju, w tym przez brak przewidzenia jego niewłaściwego użycia.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
W przypadku przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek naprawienia szkody może ulec odpowiedniemu zmniejszeniu.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę powinno być odpowiednie do rozmiaru tej krzywdy.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd dokonuje oceny dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn art. § 11 pkt 2 i 3
Maszyna powinna być zaprojektowana i wykonana tak, aby zapobiec niewłaściwemu jej użyciu, jeżeli takie użycie wywołałoby ryzyko. W przypadku gdy jest zaprojektowana w sposób umożliwiający jej niewłaściwe użycie, w instrukcji należy poinformować użytkownika o niedozwolonych sposobach jej użytkowania.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn art. § 33
Elementy ruchome maszyny powinny być zabezpieczone osłoną.
Pomocnicze
k.c. art. 449¹ § § 3 zd. 3
Kodeks cywilny
Zamontowanie osłon w istniejących maszynach po stwierdzeniu ich niebezpieczeństwa nie jest traktowane jako wprowadzenie do obrotu podobnego ulepszonego produktu.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik dopuszczający się zwłoki w spełnieniu świadczenia pieniężnego jest obowiązany do zapłaty odsetek.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu apelacyjnym stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Dz. U. nr 167, poz. 1398 art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Reguluje kwestie kosztów sądowych, w tym opłat.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa stawki wynagrodzenia pełnomocnika radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Maszyna była produktem niebezpiecznym ze względu na brak osłon i instrukcji. • Producent miał obowiązek przewidzieć możliwość niewłaściwego użycia maszyny. • Brak zabezpieczeń stanowił realne zagrożenie dla użytkowników. • Zamontowanie osłon po kontroli PIP było usprawnieniem, a nie wprowadzeniem nowego produktu.
Odrzucone argumenty
Maszyna przy normalnym użyciu nie była produktem niebezpiecznym. • Zachowanie powoda było wyłączną przyczyną wypadku. • Ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była dowolna. • Zamontowanie osłon było wprowadzeniem do obrotu podobnego ulepszonego produktu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji przede wszystkim zauważył, że zgodnie z ww. rozporządzeniem w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn, producent powinien przewidzieć także niewłaściwe użycie maszyny, które może wynikać z dających się łatwo przewidzieć ludzkich zachowań. • Nie można zatem również prawdziwe stwierdzenie zawarte w apelacji, że Sąd Rejonowy przyjął, iż samo zalecenie tego organu dowodzi, że urządzenie wyprodukowane przez pozwanego jest produktem niebezpiecznym. • Taki obowiązek nakłada na producenta maszyn także § 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn z dnia 21 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1228) pkt 2, który stanowi, że maszyna powinna być zaprojektowana i wykonana tak, aby zapobiec niewłaściwemu jej użyciu, jeżeli takie użycie wywołałoby ryzyko.
Skład orzekający
Joanna Składowska
przewodniczący
Antoni Smus
sędzia
Barbara Bojakowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność producenta za produkt niebezpieczny, obowiązek przewidywania niewłaściwego użycia maszyny, zasady oceny przyczynienia się poszkodowanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypadku przy pracy z maszyną przemysłową, ale ogólne zasady odpowiedzialności producenta są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest bezpieczeństwo maszyn przemysłowych i odpowiedzialność producentów, a także jak sąd ocenia przyczynienie się poszkodowanego w takich sytuacjach.
“Producent maszyny odpowiedzialny za utratę palców pracownika – sąd potwierdza obowiązek przewidywania błędów użytkownika.”
Dane finansowe
WPS: 12 500 PLN
zadośćuczynienie: 12 500 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1800 PLN
Sektor
przemysł maszynowy
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.