I C 97/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. K. domagała się od (...) w W. ustalenia, że posiada kwalifikacje rolnika indywidualnego oraz uprawnienie do udziału w przetargach ograniczonych na dzierżawę i zakup nieruchomości rolnych Skarbu Państwa. Kwestionowała zastosowanie art. 29 ust. 3 bc ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który wyłącza z przetargów osoby władające nieruchomościami bez tytułu prawnego i nieopuszczające ich mimo wezwania. Powódka argumentowała, że wydała sporne nieruchomości przed wejściem w życie wspomnianego przepisu. Sąd oddalił powództwo, uznając, że powódka nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. Sąd podkreślił, że powództwo o ustalenie nie może dotyczyć przyszłych, hipotetycznych sytuacji, a także że ustalanie faktów jest niedopuszczalne w tym trybie. Ponadto, sąd wskazał, że wyrok ustalający nie zapewniłby ostatecznej ochrony prawnej, a powódka mogłaby dochodzić swoich praw w drodze powództwa o odszkodowanie lub skierować sprawę do Trybunału Konstytucyjnego w celu zbadania konstytucyjności przepisu. Sąd odstąpił od obciążania powódki kosztami postępowania ze względu na szczególne okoliczności sprawy, w tym brak możliwości zaskarżenia decyzji komisji przetargowej i potencjalną sprzeczność przepisu z zasadą zaufania do prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście ustalania przyszłych praw i faktów, a także kwestie proceduralne związane z przetargami na nieruchomości rolne Skarbu Państwa.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów dotyczących przetargów na nieruchomości rolne Skarbu Państwa. Brak prawomocności orzeczenia może wpływać na jego siłę jako precedensu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powódka posiada interes prawny w ustaleniu, że posiada kwalifikacje niezbędne do uznania jej za rolnika indywidualnego oraz uprawnienie do udziału w przetargach ograniczonych na dzierżawę i zakup nieruchomości rolnych Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie posiada interesu prawnego w ustaleniu tych okoliczności w trybie art. 189 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powództwo o ustalenie nie może dotyczyć przyszłych, hipotetycznych sytuacji ani faktów, a jedynie praw lub stosunków prawnych. Wyrok ustalający nie zapewniłby ostatecznej ochrony prawnej, a powódka mogłaby dochodzić swoich praw w drodze powództwa o odszkodowanie.
Czy przepis art. 29 ust. 3 bc ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, wprowadzający zakaz udziału w przetargach dla osób bezumownie korzystających z gruntów Skarbu Państwa, może być stosowany wstecz?
Odpowiedź sądu
Sąd nie oceniał przepisu, lecz stosował go zgodnie z jego brzmieniem, wskazując na możliwość zbadania jego konstytucyjności przez Trybunał Konstytucyjny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że stosuje prawo, a przepis art. 29 ust. 3 bc ustawy nie budzi wątpliwości co do brzmienia, mimo braku przepisów intertemporalnych. Wskazał, że ewentualne zastrzeżenia co do konstytucyjności lub penalizacji dawnych zachowań powinny być kierowane do Trybunału Konstytucyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Przesłanką merytoryczną jest istnienie interesu prawnego, który decyduje o dopuszczalności badania prawdziwości twierdzeń powoda. Interes prawny powinien wynikać z obiektywnej potrzeby ochrony sfery prawnej powoda, usuwać niejasności i wątpliwości oraz definitywnie kończyć spór lub zapobiegać mu w przyszłości. Nie ma interesu prawnego ten, kto może poszukiwać ochrony w drodze powództwa dalej idącego, np. o zasądzenie świadczeń.
u.g.n.r.S.P. art. 29 § 3 bc pkt 2
Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Okoliczność wyłączająca udział w przetargach ograniczonych dla rolników indywidualnych, polegająca na władaniu nieruchomościami Skarbu Państwa bez tytułu prawnego i nieopuszczeniu ich mimo wezwania.
Pomocnicze
u.k.u.r. art. 6
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
Definicja rolnika indywidualnego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania, umożliwiająca odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powódki w ustaleniu przyszłych praw. • Niedopuszczalność ustalania faktów w trybie art. 189 k.p.c. • Możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych jako dalej idącego środka ochrony prawnej. • Możliwość skierowania sprawy do Trybunału Konstytucyjnego w celu zbadania konstytucyjności przepisu.
Odrzucone argumenty
Powódka posiada kwalifikacje rolnika indywidualnego. • Powódka ma prawo do udziału w przetargach. • Przepis art. 29 ust. 3 bc ustawy nie powinien być stosowany wstecz. • Powódka wydała nieruchomości przed wejściem w życie przepisu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd stosuje prawo, a nie je ocenia. • Może budzić zastrzeżenia brak przepisów intertemporalnych, co skutkuje swego rodzaju penalizacją zachowań dawnych, dawniej nie piętnowanych przez ustawodawcę. • Jest to podstawowa zasada zaufania do prawa. • Ustawodawca odmówił osobom takim jak powódka procedury zaskarżania odmowy dopuszczenia do przetargu.
Skład orzekający
Marta Karnacewicz
sędzia referent
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście ustalania przyszłych praw i faktów, a także kwestie proceduralne związane z przetargami na nieruchomości rolne Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów dotyczących przetargów na nieruchomości rolne Skarbu Państwa. Brak prawomocności orzeczenia może wpływać na jego siłę jako precedensu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między indywidualnym interesem obywatela a przepisami prawa, a także wskazuje na potencjalne luki w systemie prawnym (brak możliwości zaskarżenia decyzji komisji przetargowej). Wartość praktyczna dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i postępowaniem cywilnym.
“Czy prawo działa wstecz? Sąd rozstrzyga o przetargach na ziemię rolną.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.