I C 87/24

Sygn. akt: I C 87/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Krystian Szeląg Protokolant: Sekretarz sądowy Kamila Lobert-Bruździak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2025 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko A. E. , D. E. o zapłatę i zmianę wysokości świadczenia I. 
        umarza postępowanie odnośnie cofniętego roszczenia z pkt II pozwu; II. 
        oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. 
        zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 10.800 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu; IV. 
        nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Olsztynie kwotę 1.542,63 złotych tytułem połowy opłaty sądowej od cofniętego roszczenia z pkt II. pozwu, pomniejszonej o opłatę minimalną. Sygn. akt I C 87/24 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 27 grudnia 2023 r. powód (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł przeciwko pozwanym A. E. i D. E. o: 1. 
        zasądzenie od Strony pozwanej solidarnie na rzecz Powoda kwoty 146.070,71 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następnego po dniu wniesienia powództwa do dnia zapłaty, tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego S. pozwanej (jako świadczenia nienależnego) z tytułu rozliczenia nieważności bądź bezskuteczności umowy kredytu nr (...)- (...) z dnia 10 czerwca 2005 roku; 2. 
        zmianę wysokości świadczenia strony pozwanej i w związku z tym dodatkowo zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwoty 62.905,44 zł, stanowiącej kwotę, o którą należy zwaloryzować świadczenie zwrotu wypłaconego kapitału kredytu, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dniu wytoczenia powództwa do dnia zapłaty; 3. 
        zasądzenie od Strony pozwanej solidarnie na rzecz Powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w sprawie do dnia zapłaty. Powód w uzasadnieniu wskazał, że pozwem z dnia 8 marca 2022 r. strona pozwana wniosła o ustalenie nieważności umowy kredytu i zapłatę. Roszczenie strony pozwanej zostało uznane w całości zarówno w zakresie ustalenia nieważności umowy jak i roszczenia o zapłatę. Podniósł, iż wskutek abuzywności klauzul denominacyjnych umowa kredytu łącząca strony niniejszego sporu jest nieważna w całości. Podstawą roszczenia o zwrot wypłaconego kapitału kredytu w wartości nominalnej jest art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. Zarówno płatności kredytobiorców z tytułu spłaty kredytu oraz wypłata środków pieniężnych przez bank są świadczeniami nienależnymi i podlegają zwrotowi. Strona powodowa obok zwrotu wypłaconego kapitału domaga się także zmiany wysokości świadczenia poprzez poddanie kwoty waloryzacji sądowej i ustalenie, że poza roszczeniem o zwrot środków wypłaconych przy uruchomieniu kredytu w nominalnej wysokości powodowi przysługuje dodatkowe świadczenie tytułem istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza. Wskazał, że zwrot bankowi tylko uzyskanego kapitału powoduje rażącą nieekwiwalentność świadczeń stron, a kredytobiorca pozostaje wzbogacony kosztem banku. Jednocześnie podniósł, iż bank przez okres kilkunastu lat ponosił koszty związane z realizacją na rzecz drugiej strony kontraktu usługi. (pozew: k. 4-14.). Pismem z dnia 26 marca 2024 r. powód cofnął pozew w zakresie całości roszczenia waloryzacyjnego, wniósł o umorzenie postępowania w zakresie całości żądania z II petitum pozwu oraz dokonanie na rzecz banku zwrotu opłaty sądowej od pozwu w zakresie cofniętego roszczenia, a także wniósł o odstąpienie przez Sąd od obciążania powoda ewentualnym obowiązkiem zwrotu na rzecz strony pozwanej kosztów procesu w zakresie cofniętego pozwu. (cofnięcie pozwu k. 101) W odpowiedzi na pozew pozwani A. E. i D. E. wnieśli o oddalenie powództwa w całości jako przedwczesnego oraz zasądzenie od powoda na ich rzecz solidarnie kosztów procesu wg norm przepisanych, o ile nie zostanie złożony spis kosztów. W uzasadnieniu wskazali, że na skutek ich powództwa Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 11.10.2023 r., w sprawie o sygn. akt (...) orzekł o nieważności umowy kredytu. Powodowy bank zaskarżył powyższy wyrok apelacją z dnia 04.12.2023 r. Pozwani podnieśli zarzut nadużycia prawa w myśl art. 5 k.c. , a także nadużycia prawa procesowego w myśl art. 4 1 k.p.c. (odpowiedź na pozew k. 114-115v.) Sąd ustalił, co następuje: Pozwani w dniu 1 czerwca 2005 r. zwrócili się do poprzednika prawnego pozwanego banku z wnioskiem o udzielenie kredytu na budowę domu systemem gospodarczym w kwocie 150.000 zł. tj. 57.339,45 CHF Jako wnioskowaną walutę kredytu wskazali franka szwajcarskiego ( (...) ). W dniu 31 sierpnia 2005 r. pozwani zawarli z Bankiem (...) S.A. w K. umowę kredytu hipotecznego nr (...)- (...) , na podstawie której bank zobowiązał się postawić do dyspozycji pozwanych kredyt w kwocie 57.339,45 CHF z przeznaczeniem na wykończenie domu jednorodzinnego (§ 2.1 i § 2.4 umowy). Stosownie do § 5 umowy, wypłata kredytu miała nastąpić na podstawie wniosku kredytobiorcy złożonego najpóźniej na jeden dzień przed planowaną wypłatą. Wypłata miała nastąpić zgodnie z harmonogramem i po spełnieniu warunków określonych w załączniku nr 2 do umowy. W załączniku nr 2 do umowy strony ustaliły, że kredyt zostanie uruchomiony po spełnieniu następujących warunków: a) 
        zapłacie prowizji bankowej określonej w § 3 ust. 1 umowy kredytu, b) 
        ustanowieniu zabezpieczeń spłaty kredytu, o których mowa w § 7 umowy kredytu, oraz dodatkowych warunków wskazanych w punkcie 3 załącznika nr 2. Zgodnie z § 3.1 umowy, kredytobiorcy zobowiązani byli do uiszczenia prowizji bankowej od kwoty przyznanego kredytu w wysokości 860,09 CHF, co stanowiło 1,50% kwoty kredytu. Prowizja pobierana jest jednorazowo i nie podlega zwrotowi. W załączniku nr 7 do umowy wskazano, że prowizja od kredytu walutowego, naliczana jest w walucie kredytu i pobierana w złotych po kursie sprzedaży waluty kredytu, obowiązującym w banku w dniu zapłaty prowizji zgodnie z tabelą kursów walut banku (...) S.A. ogłaszaną w siedzibie banku z zastosowaniem zasad ustalania kursów walut obowiązujących w banku (ust. 2 pkt 1). Z kolei zgodnie z § 7 umowy prawnym zabezpieczeniem spłaty udzielonego kredytu była: a) 
        hipoteka zwykła wypisana na pierwszym miejscu w wysokości 57.339,45 CHF z tytułu udzielonego kredytu i hipoteka kaucyjna do wysokości 33.600,92 CHF z tytułu odsetek umownych i kosztów udzielonego kredytu, ustanowiona na nieruchomości, b) 
        cesja praw z polisy ubezpieczenia nieruchomości od ognia i zdarzeń losowych, c) 
        wpływy na rachunek (...) , prowadzony w banku wraz z pełnomocnictwem do pobierania środków na spłatę zadłużenia. Kredyt został udzielony na okres od 10 czerwca 2005 roku do 30 maja 2035 roku (§2.2 umowy). Zgodnie z załącznikiem nr 7 do umowy, kwota kredytu wypłacana jest w złotych po przeliczeniu według kursu kupna waluty kredytu obowiązującego w banku w dniu wypłaty kwoty kredytu lub transzy kredytu, zgodnie z tabelą kursów walut banku (...) S.A. ogłaszaną w siedzibie banku z zastosowaniem zasad ustalania kursów walut obowiązujących w banku. Ewentualna nadwyżka wynikająca z różnic kursowych zostanie wypłacona przelewem na rachunek bankowy kredytobiorcy wskazany we wniosku o wypłatę, który stanowi załącznik nr 1 do umowy kredytu (ust. 2 pkt 2 i 3 załącznika nr 7 do umowy). Stosownie do zasad oprocentowania opisanych w umowie, w dniu sporządzenia umowy oprocentowanie kredytu wynosi 2,77% w stosunku rocznym. W całym okresie kredytowania stanowi sumę stawki LIBOR dla terminów 6-miesiecznych i stałej marży w wysokości 2,00% (§ 4.1 i § 4.2.). O wysokości oprocentowania bank zawiadomi kredytobiorcę pisemnie w terminie 14 dni od dnia uruchomienia kredytu lub pierwszej transzy. Oprocentowanie kredytu ulega zmianie w zależności od zmiany stopy LIBOR określonej w ust. 2. Na wniosek kredytobiorcy możliwa jest zmiana oprocentowania ze stopy zmiennej na stopę stałą (§ 4 ust. 4-8 umowy). W regulaminie kredytowania osób fizycznych banku (...) , w § 2 pkt 9 wskazano, że LIBOR to stopa procentowa po jakiej banki są skłonne udzielić pożyczek w danej walucie wymienialnej innym bankom, ustalana w dniu robocze około godziny 11.00 czasu londyńskiego przez grupę największych banków, podawana na stronie (...) serwisu (...) , stosowana w banku jako stopa referencyjna do ustalania oprocentowania kredytów w walutach -wymienialnych. Stosownie do § 9 umowy, kredyt miał być spłacany w równych miesięcznych ratach obejmujących kapitał i odsetki, przy czym w miarę spłaty zadłużenia udział odsetek w racie kredytu będzie malał, a kapitału wzrastał. Spłata zadłużenia miała być dokonywana przez obciążanie rachunku kredytobiorców, co do którego kredytobiorca wystawi pełnomocnictwo i z którego bank będzie pobierał środki na spłatę zadłużenia w kwotach i terminach wynikających z zawartej umowy kredytu (§ 9.6 i § 9.8.). Kredytobiorcy zobowiązali się do spłaty kredytu i odsetek w terminach i wysokościach określonych w harmonogramie spłat stanowiącym integralną część umowy. Harmonogram spłat miał zostać przesłany kredytobiorcom w terminie 14 dni od uruchomienia środków kredytu (§ 9.4). Strony ustaliły, że spłata kredytu następuje w złotych zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 7 do umowy (§ 9.9.). Zgodnie z tym załącznikiem, kwota spłaty podlegała przeliczeniu na złote po kursie sprzedaży walut kredytu obowiązującym w banku w dniu dokonywania spłaty zgodnie z tabelą kursów walut banku (...) S.A. ogłaszaną w siedzibie banku z zastosowaniem zasad ustalania kursów walut obowiązujących w banku (ust. 2 pkt 4 załącznika nr 7 do umowy). Jednocześnie w załączniku tym pozwani oświadczyli, że znane im są oraz wyjaśnione ryzyko zmiany kursu waluty, w której zaciągnęli zobowiązanie kredytowe i są świadomi ponoszenia przez siebie tego ryzyka (ust. 1 załącznika nr 7 do umowy). Zgodnie z § 10 ust. 3 umowy wcześniejsza spłata była możliwa jeżeli minimalna kwota spłaty wyniesie mniej niż 2.000,00 zł lub równowartość tej kwoty w walucie. Jeżeli w okresie spłaty kredytu nastąpi istotna zmiana kursu waluty kredytu, co będzie w ocenie banku, skutkowało poważnym zagrożeniem spłaty kredytu – bank będzie uprawniony do wystąpienia do klienta z wnioskiem o przewalutowanie kredytu na inną walutę, zgodnie z aktualnie obowiązującą ofertą walut w banku lub ustanowienia dodatkowego zabezpieczenia spłaty kredytu (§ 11.2). Natomiast w § 11 ust. 4 wskazano, iż bank nie wyrazi zgody na przewalutowanie kredytu w przypadku, gdy kwota aktualnego zadłużenia jest niższa niż 10.000 złotych lub równowartość tej kwoty w walucie. (dowód: umowa k. 29-30v., załączniki do umowy k. 31-36v.) W dniu 14 września 2017 r. strony zawarły aneks nr (...) do umowy na mocy którego umożliwiono powodom spłatę kredytu bezpośrednio w walucie (...) . (dowód: aneks nr (...) k. 37) Bank wystawił zaświadczenie, w którym wskazał, że kredyt został wypłacony transzami: - w dniu 15.06.2005 r. w wysokości 15.920,52 CHF, co stanowiło 39.269,11 PLN wg kursu 2, (...) – przelew na rachunek osobisty kredytobiorcy, - w dniu 29.06.2005 r. w wysokości 15.920,52 CHF, co stanowiło 39.366,97 PLN wg kursu 2, (...) – przelew na rachunek osobisty kredytobiorcy, - w dniu 10.08.2005 r. w wysokości 15.920,52 CHF, co stanowiło 38.922,02 PLN wg kursu 2, (...) – przelew na rachunek osobisty kredytobiorcy, - w dniu 7.09.2005 r. w wysokości 11.467,89 CHF, co stanowiło 28.512,61 PLN wg kursu 2, (...) – przelew na rachunek osobisty kredytobiorcy, Bank wskazał, że pozwani ponieśli następujące koszty na rzecz banku, w związku z zawartą umową: - 860,09 CHF, co stanowiło 2.289,82 PLN wg kursu 2, (...) prowizja z tytułu udzielonego kredytu, - 302,53 PLN – składka z tytułu kontynuacji ubezpieczenia spłaty kredytu w okresie przejściowym Z zaświadczenia tego wynika, iż w okresie od 15.06.2005 r. do 15.12.2021 r. kredytobiorcy uiścili na rzecz banku z tytułu spłaty rat kapitałowo-odsetkowych kwotę 108.855,47 PLN oraz 10.617,92 CHF. Pismem z dnia 15 lutego 2022 r. pozwani wezwali bank do złożenia i oświadczenia o nieważności przedmiotowej umowy kredytu i jednocześnie do zapłaty solidarnie na ich rzecz kwoty 7.400,33 zł tytułem zwrotu nadwyżki pomiędzy kwotą dotychczas przez nich zapłaconą a kwotą wypłaconego im kredytu. Kredytobiorcy przeznaczyli środki finansowe z kredytu na budowę domu, w którym zamieszkują do tej pory. W 2005 r. pozwany zarejestrował działalność gospodarczą na adres kredytowanej nieruchomości – usługi elektryczne. Pod adresem w/w nieruchomości nigdy nie prowadził działalności gospodarczej. Jest najemcą biura w O. , w którym prowadzi powyższą działalność. Koszty kredytu nie są wliczane w koszty działalności gospodarczej. Kredyt powodowie otrzymali w PLN i początkowo w tej walucie go spłacali. Obecnie spłacają kredyt w (...) . Bank pobrał prowizję za udzielenie kredytu z rachunku powodów, na którym znajdowały się środki w PLN. W 2016/2017 r. pozwani dowiedzieli się, że bank zastosował w umowie nieuczciwe warunki. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 11 października 2023 r. ustalono że umowa kredytu nr (...)- (...) zawarta w dniu 10 czerwca 2005 r. pomiędzy A. E. i D. E. a Bankiem (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. – obecnie Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. jest nieważna; ustalono że Aneks Nr (...) z dnia 14 września 2017 r. do umowy kredytu Hipotecznego nr (...)- (...) zawartej w dniu 10 czerwca 2005 r. jest nieważny; zasądzono od Banku (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz A. E. oraz D. E. kwotę 108.855,47 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 października 2023 r. do dnia zapłaty; zasądzono od Banku (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz A. E. oraz D. E. kwotę 10.617,92 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 października 2023 r. do dnia zapłaty; w pozostałej części powództwo oddalono oraz zasądzono od Banku (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz A. E. oraz D. E. łącznie kwotę 11.800 zł tytułem kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. (wyrok SO w Olsztynie, sygn. akt (...) ) Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie, Sąd posłużył się ustaleniami faktycznymi dokonanymi w sprawie o sygn. akt (...) , prowadzonej pomiędzy tymi samymi stronami, dotyczącej tej samej umowy kredytu. Ustalenia te zachowują pełną aktualność, a stan faktyczny w obu postępowaniach jest zbieżny, wobec czego Sąd przyjął je odpowiednio również na potrzeby niniejszego postępowania. Dodatkowego ustalenia wymagały więc tylko fakty zaistniałe później. Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 106/24 na skutek apelacji Banku (...) S.A. w W. od wyroku SO w Olsztynie z dnia 11 października 2023 r., sygn. akt (...) Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację oraz zasądził od banku na rzecz kredytobiorców kwotę 8.100 zł, tytułem zwrotu kosztów instancji odwoławczej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty. (wyrok SA w Białymstoku, sygn. akt (...) k. 133) Zgodnie z zaświadczeniem banku z dnia 16 listopada 2023 r. pozwani od dnia 15 czerwca 2005 r. do dnia 7 listopada 2023 r. spłacili na rzecz banku kwotę 108.855,52 oraz 15 633,49 CHF. Zatem kwota spłat rat kredytowo-odsetkowych przewyższa kwotę udostępnionego kapitału. (zaświadczenie banku k. 38-42) Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny sprawy nie był sporny pomiędzy stronami. Ustalenia w tym zakresie Sąd poczynił na podstawie dokumentów złożonych przez obie strony procesu, które nie były wzajemnie kwestionowane, w szczególności wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie, sygn. akt (...) . Sąd pominął na podstawie w art. 235 2 §1 pkt 2 i 5 k.p.c. w związku z art. 248 §1 k.p.c. wniosek strony pozwanej o zobowiązanie powoda do przedstawienia oświadczenia o potrąceniu wierzytelności zawarty w piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2025 r. Stosownie do art. 248 §1 k.p.c. każdy obowiązany jest przedstawić na zarządzenie sądu w oznaczonym terminie i miejscu dokument znajdujący się w jego posiadaniu i stanowiący dowód faktu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że dokument zawiera informacje niejawne. Okoliczności, które miałyby zostać wykazane za pomocą wskazanego dokumentu, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem nie wpływały na ocenę zasadności dochodzonego roszczenia. Wniosek ten zmierzał do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, co uzasadniało jego pominięcie. Zauważyć również należy, że rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie (...) Sąd w niniejszej sprawie jest związany na podstawie art. 365 §1 k.p.c. Jak słusznie podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie (wyroki Sądu Najwyższego z 12 lipca 2002 r., V CKN 1110/00, z 29 marca 1994 r., III CZP 29/94 oraz postanowienie z 21 października 1999 r., I CKN 169/98), jeżeli wcześniejszy wyrok rozstrzyga kwestię, która ma znaczenie prejudycjalne w sprawie aktualnie rozpoznawanej, kwestia ta nie może być w ogóle badana. Wobec powyższego ustalenie przez Sąd Okręgowy w Olsztynie nieważności spornej umowy kredytu nr (...)- (...) z dnia 10 czerwca 2005 roku stanowiło podstawę do rozstrzygnięcia o żądaniu powoda. Zgodnie z przepisem art. 203 § 1 i 4 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego, aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. Pismem procesowym z dnia 26 marca 2024 r. powód cofnął pozew w części całości roszczenia waloryzacyjnego. Cofnięcie pozwu w tym zakresie nie jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego i nie zmierza do obejścia prawa. Stąd też koniecznym było w tej części umorzyć postępowanie w sprawie – umorzyć postępowanie odnośnie co do roszczenia z punktu II pozwu (pkt I sentencji wyroku). Nieważność umowy oznacza, że nie istnieje stosunek zobowiązaniowy między stronami, jaki miałby powstać w wyniku jej zawarcia. W konsekwencji, strony, które zawarły nieważną umowę, powinny sobie zwrócić wzajemnie otrzymane świadczenia. Skoro bowiem podstawa tych świadczeń została uznana za nieważną i sprzeczną z prawem, świadczenia te są świadczeniami nienależnymi w rozumieniu art. 410 k.c. Zgodnie z nim w przypadku świadczeń nienależnych zastosowanie znajdują przepisy art. 405 i nast. k.c. , które przewidują obowiązek zwrotu korzyści uzyskanych kosztem innej osoby. Podkreślić także należy, że stwierdzenie, że świadczenie spełnione przez kredytobiorców na podstawie postanowienia abuzywnego jest świadczeniem nienależnym, oznacza, że podlega ono zwrotowi. Spełnienie świadczenia wypełnia przesłankę zubożenia po stronie powodowej, a uzyskanie tego świadczenia przez pozwanego – przesłankę jego wzbogacenia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku V Wydział Cywilny z dnia 18 grudnia 2020 r., V ACa 447/20, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, publ.). Stosownie do uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r., mającej moc zasady prawnej, jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytobiorcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy. Kredytobiorca/Kredytodawca może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna. Oczywistą konsekwencją powyższego – wobec zgłoszonego roszczenia o zapłatę - jest przyjęcie, że strony nabyły wierzytelności o zwrot swych świadczeń spełnionych w trakcie wykonywania tej umowy, w oparciu o art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie co do zasady, mimo że niektóre zarzuty odpowiedzi na pozew okazały się bezzasadne, a konkretnie: Zarzut przedwczesności powództwa o zwrot kapitału kredytu opierał się na niesprawiedliwym, nierównym dla stron tej samej umowy założeniu, że w razie jej nieważności kredytobiorca nabywa roszczenie o zwrot swych świadczeń, zaś analogiczne roszczenie (oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej) przeciwstawne roszczenie banku ma czekać do daty prawomocnego sądowego ustalenia nieważności umowy kredytu. Otóż oba roszczenia powstają jednocześnie, i już powstały, a ich wymagalność zależy w każdym przypadku od wezwania drugiej strony do zwrotu świadczenia, bez potrzeby oczekiwania na sądowe ustalenie nieważności. Z podobnych przyczyn chybiony był zarzut sprzeczności powództwa o zwrot kapitału kredytu z zasadami współżycia społecznego ( art. 5 k.c. ) oraz nadużycia prawa procesowego ( art. 4 1 k.p.c. ). Ich uwzględnienie zabierałoby bankowi możliwość sądowego dochodzenia należności. Mimo to roszczenia powoda nie zasługują na uwzględnienie. W świetle najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – w szczególności wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C‑396/24 ( L. ), konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy, do której doprowadził bank poprzez wprowadzenie niedozwolonych postanowień. W konsekwencji, ochrona praw konsumenta wymaga, by bank mógł dochodzić jedynie różnicy między kwotą wypłaconego kapitału a faktycznie dokonanymi przez konsumenta spłatami – jeśli takie saldo pozostaje na jego korzyść. Natomiast wszelkie żądania banku przekraczające ten bilans muszą zostać uznane za niezgodne z prawem unijnym. Wyrok C‑396/24 ( L. ) wskazuje na konieczność oddalenia powództwa również w zakresie dotyczącym zwrotu kapitału kredytu z odsetkami. Wynika z niego, że art. 7 ust. 1 tej dyrektywy stoi na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku, gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Wyrok ten powinien być interpretowany w ten sposób, że ponieważ jego założeniem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumenta na gruncie dyrektywy 93/13, w sprawie z powództwa banku przeciwko kredytobiorcy o zwrot kapitału kredytu – niezależnie od tego, czy dokonano potrącenia wzajemnych wierzytelności i niezależnie od tego, czy prawomocnie lub nieprawomocnie zasądzono kredytobiorcy od banku zwrot sumy świadczeń kredytowych – bank może otrzymać w wyroku zasądzenie jedynie różnicy między kwotą kredytu, a sumą świadczeń kredytobiorców, oczywiście o ile kwota kredytu przekracza sumę wzajemnych świadczeń kredytobiorcy (a w tej sprawie nie przekracza). Suma świadczeń kredytobiorcy w tej sprawie to bezspornie wynik przekraczający kwotę kapitału kredytu, niepozwalający na zasądzenie zwrotu jakiejkolwiek kwoty na rzecz banku (brak nadwyżki świadczeń po jego stronie) – na podstawie art. 410 i art. 405 k.c. oraz art. 481 k.c. Z tego względu żądanie powoda na podstawie tych przepisów polegało oddaleniu – punkt I. sentencji wyroku. Strona pozwana wygrała proces w całości i zasługuje zgodnie z art. 98 k.p.c. na zwrot uzasadnionych kosztów. Przekonanie Sądu wynika stąd, że stronę powodową trzeba uznać za przegrywającą proces w całości. Strona pozwana poniosła koszty zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w stawce minimalnej odpowiedniej do wartości przedmiotu sporu – łącznie 10 800 zł. Nadto w punkcie IV wyroku nakazano zwrócić powodowi kwotę 1.542,63 zł tytułem połowy opłaty od pozwu, z uwagi na cofnięcie pozwu w zakresie roszczenia z pkt II pozwu. W realiach sprawy powód uiścił opłatę w łącznej kwocie 10.449 zł. Z kolei na gruncie sprawy roszczenie pozwu po modyfikacji wynosiło 146.070,71 zł. Należna zatem była opłata 7.303,54 zł. Różnica pomiędzy tymi opłatami wyniosła 3.145,46 złotych. Zatem zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 3) ppkt a) należało zwrócić powodowi połowę opłaty pomniejszoną o opłatę podstawową w łącznej kwocie 1.542,63 złotych. sędzia Krystian Szeląg