I C 779/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. S. domagała się od pozwanego M. M. (1) zapłaty kwoty 20 000 zł tytułem zachowku po zmarłym E. M. Powódka wskazała, że spadkodawca darował pozwanemu lokal mieszkalny, który następnie został sprzedany. Sąd ustalił, że spadkodawca E. M. zmarł 13 marca 2015 r., a spadek po nim na podstawie ustawy nabyli jego syn M. M. (2), córka A. S. (powódka) oraz wnuk M. M. (1) (pozwany). Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy pozwany jest zobowiązany do zapłaty zachowku. Sąd Rejonowy w Piszu ustalił, że lokal mieszkalny został darowany przez E. M. synowi S. M. w 2007 r., a następnie S. M. darował ten lokal swojemu synowi M. M. (1) (pozwanemu) w 2011 r. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 1000 § 1 k.c., roszczenie o zachowek można skierować przeciwko osobie obdarowanej, która otrzymała darowiznę doliczoną do spadku. Jednakże, w tym przypadku darowizna została dokonana przez spadkodawcę E. M. na rzecz jego syna S. M., a nie bezpośrednio na rzecz pozwanego. Ponadto, ojciec pozwanego, S. M., zmarł przed spadkodawcą E. M., co oznacza, że nie mógł być spadkobiercą ani osobą uprawnioną do zachowku po E. M. Sąd odwołał się do art. 994 § 1 k.c., zgodnie z którym przy obliczaniu zachowku nie dolicza się darowizn dokonanych na rzecz osób niebędących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku. W ocenie sądu, pozwany M. M. (1) nie otrzymał darowizny od spadkodawcy E. M., która podlegałaby zaliczeniu jako substrat zachowku. Sąd oddalił powództwo, a o kosztach procesu orzekł na zasadzie słuszności (art. 102 kpc), odstępując od obciążania powódki kosztami ze względu na jej trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zachowku, w szczególności odpowiedzialności wnuka spadkodawcy za zachowek, gdy darowizna od spadkodawcy była na rzecz jego zmarłego ojca.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie ojciec pozwanego zmarł przed spadkodawcą.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pozwany wnuk spadkodawcy, który otrzymał lokal mieszkalny od swojego ojca (syna spadkodawcy), jest zobowiązany do zapłaty zachowku na rzecz powódki (córki spadkodawcy), jeśli darowizna od spadkodawcy była na rzecz ojca pozwanego, który zmarł przed spadkodawcą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie jest zobowiązany do zapłaty zachowku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany nie otrzymał darowizny od spadkodawcy E. M., która podlegałaby zaliczeniu jako substrat zachowku. Darowizna była na rzecz ojca pozwanego, który zmarł przed spadkodawcą i nie był spadkobiercą ani uprawnionym do zachowku. Zgodnie z art. 994 § 1 k.c., darowizny na rzecz osób niebędących spadkobiercami lub uprawnionymi do zachowku nie dolicza się do spadku przy obliczaniu zachowku.
Czy następstwo prawne dzieci zmarłego dziecka spadkodawcy (wnuków) w zakresie dziedziczenia uzasadnia ich odpowiedzialność za zachowek po spadkodawcy, jeśli ich ojciec nie dożył otwarcia spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, następstwo prawne nie uzasadnia odpowiedzialności za zachowek w tym przypadku.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że dalsi zstępni dziedziczą bezpośrednio po spadkodawcy prawem własnym, a nie po swoim wstępnym. Okoliczność, że pozwany dziedziczy w granicach, w jakich dziedziczyłby jego wstępny (ojciec), nie uzasadnia jego odpowiedzialności za zachowek wobec współspadkobierczyni, jeśli ojciec nie był uprawniony do zachowku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. M. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| M. M. (2) | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| S. M. | osoba_fizyczna | ojciec pozwanego |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 991 § § 1
Kodeks cywilny
Określa krąg osób uprawnionych do zachowku i jego wysokość.
k.c. art. 991 § § 2
Kodeks cywilny
Określa roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku lub jego uzupełnienia.
k.c. art. 1000 § § 1
Kodeks cywilny
Określa, że roszczenie o zachowek może być skierowane przeciwko osobie obdarowanej, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku.
Pomocnicze
k.c. art. 994 § § 1
Kodeks cywilny
Stanowi, że przy obliczaniu zachowku nie dolicza się darowizn dokonanych na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.
k.c. art. 931 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy dziedziczenia przez dalszych zstępnych w miejsce zmarłego rodzica.
k.c. art. 996
Kodeks cywilny
Dotyczy zaliczenia darowizn i zapisów na poczet zachowku, w tym darowizn na rzecz wstępnych dalszych zstępnych.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu ze względu na szczególnie uzasadniony przypadek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany nie otrzymał darowizny od spadkodawcy E. M. • Ojciec pozwanego zmarł przed spadkodawcą, co wyklucza jego status spadkobiercy lub uprawnionego do zachowku. • Darowizna dokonana przez spadkodawcę na rzecz syna (ojca pozwanego) nie podlega zaliczeniu na poczet zachowku pozwanego, gdyż ojciec nie był uprawniony do zachowku. • Pozwany nie dziedziczy odpowiedzialności za zachowek po swoim ojcu w sposób uzasadniający jego obciążenie.
Odrzucone argumenty
Wartość lokalu mieszkalnego darowanego przez spadkodawcę (pośrednio przez ojca pozwanego) powinna zostać zaliczona na poczet zachowku powódki.
Godne uwagi sformułowania
Pozwany M. M. (1) nie jest zobowiązany do zaspokojenia roszczenia powódki z tytułu zachowku na podstawie art. 1000 § 1 k.c. • Ojciec pozwanego S. M. będący synem spadkodawcy E. M. nie może zostać zaliczony do kręgu spadkobierców ani osób uprawnionych do zachowku po E. M., albowiem zmarł przed nimi i nie dożył otwarcia spadku po E. M. • Pozwany M. M. (1) nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie darowizny od spadkodawcy E. M., która podlegałaby zaliczeniu jako substrat zachowku po E. M. • O kosztach procesu Sąd orzekł przy zastosowaniu zasady słuszności z art. 102 kpc.
Skład orzekający
Anna Lisowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zachowku, w szczególności odpowiedzialności wnuka spadkodawcy za zachowek, gdy darowizna od spadkodawcy była na rzecz jego zmarłego ojca."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie ojciec pozwanego zmarł przed spadkodawcą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kwestii zachowku i dziedziczenia, co jest częstym tematem w prawie spadkowym. Kluczowe jest tu precyzyjne ustalenie kręgu spadkobierców i osób uprawnionych do zachowku oraz zasad doliczania darowizn.
“Czy wnuk spadkodawcy zawsze odpowiada za zachowek po dziadku? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.