I C 669/23

Sygn. akt I C 669/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2026 r. Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Ligoń-Krawczyk Protokolant:  starszy sekretarz sądowy Ewa Kocielnik po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2026 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa X. V. przeciwko C. V. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli I. 
        oddala powództwo, II. 
        zasądza od X. V. na rzecz C. V. kwotę 5.417 (pięć tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty; Sygn. akt I C 669/23 UZASADNIENIE wyroku z dnia 26 marca 2026 r. Pozwem z dnia 8 maja 2023 r. (data stempla pocztowego) skierowanym przeciwko C. V. , X. V. wniósł o zobowiązanie pozwanej do złożenia oświadczenia woli, na mocy którego przeniesie, w wykonaniu odwołania darowizny, własność ½ części nieruchomości gruntowej położonej w F. , gmina D. , powiat K. , przy ul. (...) , dla której księga wieczysta o numerze (...) prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Piasecznie. Wniósł także o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto, w treści pozwu powód zawarł wniosek o zabezpieczenie roszczenia poprzez ustanowienie, na podstawie art. 755 § 1 ust. 2 k.p.c. , zakazu zbywania i obciążania przez C. V. , ½ części objętej niniejszym postępowaniem nieruchomości, położonej w F. przy (...) , opisanej w księdze wieczystej numer (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Piasecznie. Wniósł dodatkowo o doręczenie postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia wraz ze wzmianką wykonalności oraz zasądzenie od obowiązanego na rzecz uprawnionego kosztów postępowania zabezpieczającego. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że roszczenie dotyczy zwrotu ½ części nieruchomości gruntowej położonej w F. , gmina D. , powiat K. , przy ul. (...) zabudowanej domem jednorodzinnym oraz budynkami gospodarczymi, darowanej pozwanej w dniu 6 grudnia 2011 r. Zaznaczył, że roszczenie to wynika z odwołania darowizny dokonanego w dniu 28 marca 2023 r. Wskazał także, że pozwana dopuściła się rażącej niewdzięczności. Podkreślił jednak, że zdrada, porzucenie męża i w konsekwencji wyrok rozwodowy z winy pozwanej nie były głównym powodem odwołania darowizny. Zaakcentował, że pozwana nie wywiązała się z obietnicy przekazania mu części nieruchomości, która według ich wstępnych ustaleń miała stanowić ich współwłasność. Powód przyznał, że zamieszkuje w spornej nieruchomości wraz z dziećmi i nie płaci pozwanej czynszu najmu i dotychczas byli w stanie porozumieć się co do kwestii finansowych. Potwierdził także, że zaproponował pozwanej, żeby nieruchomość została mu sprzedana z uwzględnieniem jego wkładu w dom i dokonanej darowizny, jednak propozycja została odrzucona wobec uznania przez pozwaną, że może sprzedać nieruchomość jedynie za cenę rynkową. Ostatecznie powód wskazał, że kredyt objęty hipoteką był związany z działalnością gospodarczą prowadzoną przez pozwaną (pozew dot. przedmiotu darowizny wraz z wnioskiem o zabezpieczenie – k. 3-7) . Postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r. tut. Sąd oddalił wniosek powoda o zabezpieczenie roszczenia. Oddalone także zostało zażalenie powoda na ww. rozstrzygnięcie (postanowienie z dnia 16 maja 2023 r. – k. 31; zażalenie – k. 59-61v; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt VI ACz 376/23 – k. 69) . W piśmie procesowym z dnia 5 lipca 2024 r. (data stempla pocztowego) stanowiącym odpowiedź na pozew wniosła ona o oddalenie powództwa w całości, jako bezzasadnego oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniosła nadto zarzut przedawnienia – wygaśnięcia uprawnienia do odwołania darowizny. W uzasadnieniu pozwana wskazała, że w zakresie jej rażącej niewdzięczności, której powód doszukuje się w podstawach orzeczonego rozwodu stron, powód przekroczył roczny termin zawity na odwołanie darowizny. Zauważyła, że powód niewłaściwie określił dzień, od którego należy liczyć termin na odwołanie darowizny, gdyż jest to dzień dowiedzenia się przez niego o domniemanej rażącej niewdzięczności, a więc najpóźniej 11 lutego 2019 r., a nie dzień uprawomocnienia się wyroku rozwodowego – 31 marca 2022 r. Odnosząc się zaś do rażącej niewdzięczności pozwanej poprzez wskazywane przez powoda wycofanie się przez pozwaną z rzekomych ustaleń stron co do podziału majątku i jego rozliczeń kategorycznie zaprzeczyła ona temu, ażeby takowe ustalenia miały miejsce w opisanym przez powoda kształcie. Dodała, że strony prowadziły tylko i wyłącznie hipotetyczne, niewiążące negocjacje mające na celu unormowanie ich sytuacji majątkowej po wyroku rozwodowym i w obliczu trudnej sytuacji majątkowej obu stron. Zauważyła jednocześnie, że okoliczności te nie mieszczą się w pojęciu rażącej niewdzięczności w rozumieniu art. 898-899 k.c. Podała, że to brak podporządkowania się przez nią arbitralnie narzucanym przez powoda rozwiązaniom w kwestii jej majątku, które były dla niej skrajnie niekorzystne finansowo, stał się bezpośrednią i jedyną rzeczywistą przyczyną złożenia niniejszego powództwa, a jako taki nie stanowi rażącej niewdzięczności. Stwierdziła, że odmowa dokonania niekorzystnego, sprzecznego z własnym interesem ekonomicznym rozporządzenia majątkiem nie może zostać uznana za rażącą niewdzięczność w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego , w związku z czym powództwo jest bezzasadne (epo – k. 75; awizowana korespondencja – k. 83; protokół z rozprawy z dnia 7 czerwca 2024 r. – k. 86; pismo procesowe – stanowisko pozwanej – k. 127-136v) . W dalszym toku postępowania strony podtrzymywały tak sformułowane stanowiska procesowe, przy czym pozwana dodatkowo wskazała na samowolne zawarcie przez powoda bez jej zgody umowy dzierżawy nieruchomości już po rozpadzie małżeństwa stron oraz przelanie powodowi kwoty 74 200 euro już po wyprowadzce, celem umożliwienia mu dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Powód zaś zaprzeczył przedstawionej przez pozwaną motywacji wskazując, że przelane przez nią środki były przeznaczone na zapłatę wynagrodzenia pracowników jej firmy, które podobnie jak leasingi firmowych pojazdów, on pokrywał (pismo przygotowawcze powoda – k. 163-165v; pismo procesowe pozwanej – k. 204-205v; wnioski dowodowe – k. 218-219v) . Tak sformułowane stanowiska procesowe stron nie uległy zmianie do dnia zamknięcia rozprawy w dniu 2 marca 2026 r., przy czym pozwana – w piśmie z dnia 22 stycznia 2026 r. (data stempla pocztowego) – podniosła, że wzajemne rozliczenia finansowe stron, w tym dotyczące prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, nie stanowią elementu konstrukcyjnego roszczenia z art. 898 k.c. i pozostają całkowicie irrelewantne dla oceny zasadności odwołania darowizny (stanowisko pozwanej – k. 244-246; protokół z rozprawy z dnia 2 marca 2026 r. – k. 249-249v) . Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 25 lipca 2009 r. X. V. zawarł z C. V. związek małżeński. W tym samym roku – z uwagi na prowadzoną przez powoda działalność gospodarczą –małżonkowie zawarli umowę majątkową małżeńską, mocą której ustanowili rozdzielność majątkową. (okoliczności bezsporne oraz dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt VI C 966/20 wraz z uzasadnieniem – k. 13-19; zeznania powoda X. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 196-201; zeznania pozwanej C. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 201-203) Następnie, w dniu 30 sierpnia 2011 r., działając wspólnie ze znajomym C. G. , powód nabył na współwłasność nieruchomość gruntową położoną w F. , w gminie D. , w powiecie (...) , przy ul (...) , dla której Sąd Rejonowy w Piasecznie prowadzi księgę wieczystą o nr (...) . Nabycie nieruchomości nastąpiło w celu realizacji wspólnej inwestycji budowlanej polegającej na wzniesieniu budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej. Z uwagi na obowiązującą pomiędzy stronami rozdzielność majątkową, charakter prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej oraz w dbałości o poczucie bezpieczeństwa żony, powód w dniu 6 grudnia 2011 r. darował pozwanej połowę przysługującego mu udziału w przedmiotowej nieruchomości. (okoliczności bezsporne oraz dowód: odpis zwykły księgi wieczystej (...) – k. 11-12v; akt notarialny – umowa darowizny – k. 20-22; zeznania powoda X. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 196-201; zeznania pozwanej C. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 201-203) W międzyczasie, przede wszystkim w celu zapewnienia córce – D. V. , miejsca w przedszkolu, strony zadecydowały o założeniu przez pozwaną działalności gospodarczej. Środki uzyskane z tej działalności zostały następnie przeznaczone na zakup udziału w ww. nieruchomości, należącego uprzednio do C. G. . Ten bowiem, w 2014 r., zrezygnował z realizacji pierwotnie planowanej inwestycji budowy bliźniaka. Udział ten nabyła pozwana. Było to podyktowane nie tylko źródłem finansowania, lecz także przyjętym przez strony podziałem obowiązków. Powód koncentrował się na prowadzeniu własnej działalności gospodarczej, jednocześnie – posiadając stosowne pełnomocnictwo – aktywnie uczestniczył w działalności pozwanej, w ramach której pozwana wykonywała czynności o charakterze administracyjno-biurowym. Strony uzgodniły więc, że to pozwana będzie odpowiedzialna za prowadzenie dokumentacji oraz dopełnienie formalności związanych z przyszłym procesem budowy domu rodzinnego. (okoliczności bezsporne oraz dowód: odpis zwykły księgi wieczystej (...) – k. 11-12v; zeznania powoda X. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 196-201; zeznania pozwanej C. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 201-203) W 2016 r, strony rozpoczęły budowę domu, przy czym finansowanie inwestycji wymagało zaciągnięcia kredytu, który został im udzielony w wysokości 200 000,00 zł. Spłata kredytu została zabezpieczona m.in. hipoteką umowną do kwoty 400 000,00 zł ustanowioną na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w M. na ww. nieruchomości. Nieruchomość ta została obciążona także drugą hipoteką umowną do kwoty 857 022,00 zł ustanowioną na rzecz (...) S.A. z siedzibą w M. i zabezpieczającą spłatę kredytu obrotowego udzielonego firmie pozwanej. Obie strony partycypowały w spłacie ww. zobowiązań kredytowych. (okoliczności bezsporne oraz dowód: odpis zwykły księgi wieczystej (...) – k. 11-12v; zeznania powoda X. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 196-201; zeznania pozwanej C. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 201-203) W 2017 r., na etapie prac wykończeniowych wybudowanego domu strony zatrudniły firmę prowadzoną przez K. C. . W toku współpracy nawiązały z nim relację przyjacielską, która w przypadku pozwanej przekształciła się w relację intymną. Romans ten szybko ewaluował i w 2019 r. pozwana podjęła decyzję o rozstaniu z mężem. Na początku 2019 r., po powrocie z dłuższej nieobecności, powód zastał wspólny dom pusty ustalając, że pozwana wraz z małoletnimi dziećmi wyprowadziła się z ich wspólnego domu i wynajęła mieszkanie na N. . Po wyprowadzeniu się pozwanej strony podjęły, zainicjowaną przez powoda, próbę ratowania związku, w szczególności poprzez podjęcie terapii psychologicznej. Działania te zostały przez pozwaną szybko zarzucone. Licząc jednak na możliwość dojścia do porozumienia w kwestiach finansowych pozwana w dniach 4 marca 2019 r. oraz 23 kwietnia 2019 r. przelała powodowi łączną kwotę 74 200,00 euro. Środki te pochodziły ze sprzedaży maszyny, której zakup był wcześniej finansowany kredytem obrotowym. Podjęła się także samodzielnego spłacania kredytu hipotecznego oraz obrotowego. Stronom nie udało się porozumieć co do podziału majątku dorobkowego. Pozwana niezmiennie deklarowała wolę polubownego rozwiązania spornych kwestii finansowych. (dowód: potwierdzenia wykonania operacji – k. 206-207; zeznania powoda X. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 196-201; zeznania pozwanej C. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 201-203) Powód pozostał w przedmiotowej nieruchomości jednocześnie nie płacąc pozwanej, jako właścicielce, czynszu za jej zajmowanie. Dodatkowo, legitymując się pełnomocnictwem do działania w imieniu pozwanej, zawarł w dniu 13 czerwca 2019 roku umowę dzierżawy części przedmiotowej nieruchomości pobierając czynsz wpłacany przez dzierżawcę. (dowód: zestawienie operacji – k. 140; umowa dzierżawy – k. 145-148; zeznania powoda X. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 196-201; zeznania pozwanej C. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 201-203) Pozwana dowiedziawszy się o zawartej umowie dzierżawy wypowiedziała powodowi pełnomocnictwo do jej reprezentowania. Dodatkowo, w obecności osób trzecich udała się na teren hali znajdującej się na spornej nieruchomości celem odzyskania należącego do niej sprzętu. (dowód: zeznania powoda X. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 196-201; zeznania pozwanej C. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 201-203) W dniu 11 września 2019 r. pozwana wniosła pozew o rozwód, domagając się rozwiązania małżeństwa z winy obojga małżonków. W odpowiedzi na pozew powód wniósł o rozwiązanie małżeństwa z wyłącznej winy pozwanej. Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VI C 1966/20 Sąd Okręgowy w Warszawie rozwiązał małżeństwo stron przez rozwód z wyłącznej winy pozwanej. Ani powód, ani pozwana nie odwoływali się od tego wyroku. (dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt VI C 966/20 wraz z uzasadnieniem – k. 13-19; zeznania powoda X. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 196-201) Powód zaoferował pozwanej kupno przedmiotowej nieruchomości po cenie uwzględniającej dokonaną na jej rzecz darowiznę oraz poczynione przez niego nakłady. Pozwana zaś – mając na uwadze obciążające ją, a zabezpieczone na przedmiotowej nieruchomości, zobowiązania kredytowe – oferty tej nie zaakceptowała. Złożyła natomiast kontrofertę proponując powodowi sprzedaż nieruchomości po cenie rynkowej. (dowód: zeznania powoda X. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 196-201; zeznania pozwanej C. V. złożone na rozprawie w dniu 27 października 2025 r. – k. 201-203) Pismem z dnia 28 marca 2023 r. X. V. złożył C. V. oświadczenie o odwołaniu darowizny. W oświadczeniu tym podał, że powodem odwołania darowizny jest rażąca niewdzięczność pozwanej, w szczególności: 1) 
        zachowanie skrajnie nielojalne, zdrada, porzucenie bez żądnego uprzedniego wyjaśnienia oraz zniszczenie związku i rodziny; 2) 
        niechęć ratowania związku; 3) 
        nastawianie dzieci. Zaznaczył jednak, że nie jest to kluczowa podstawa złożonego oświadczenia. Podał, że pomimo rozpadu małżeństwa nie odwołał darowizny bo sądził, że będą mogli odpowiedzialnie, zgodnym porozumieniem rozwiązać kwestie, które są skutkiem ustania związku. Dodał także, że był przekonany, iż rozwód nie będzie miał wpływu na dom, w którym zamieszkuje z dziećmi, tj. że dom zostanie przepisany na niego. Zaznaczył, że przeważająca była informacja o braku możliwości przekazania nieruchomości, a jedynie jej sprzedaży za cenę ustaloną przez biegłego rzeczoznawcę. X. V. wyznaczył C. V. 10-dniowy termin na wykonanie obowiązku zwrotu darowanej ½ części nieruchomości. Pismo to zostało odebrane przez pozwaną w dniu 30 marca 2023 r. (dowód: odwołanie darowizny z dnia 28 marca 2023 r. – k. 23-23v; potwierdzenie nadania i odbioru – k. 24-25) W odpowiedzi na otrzymane oświadczenie pozwana, pismem z dnia 7 kwietnia 2023 r., odmówiła wykonania obowiązku zwrotu nieruchomości będącej przedmiotem darowizny z uwagi na brak przesłanki rażącej niewdzięczności. W treści pisma pozwana przypominała, że bezpłatnie udostępnia powodowi dom będący jej własnością, a także sama spłaca zobowiązania kredytowe zabezpieczone na spornej nieruchomości. Zauważyła także, że wystosowane odwołanie wywołane jest niezadowoleniem z przebiegu negocjacji w zakresie ceny nabycia danej nieruchomości stanowiących przejaw zwykłego przypadku życiowego konfliktu. Oświadczenie o odwołaniu darowizny uznała za bezpodstawne i bezskuteczne. (dowód: pismo z dnia 7 kwietnia 2023 r. – k. 26) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów. Sąd w całości dał wiarę przedłożonym dokumentom wymienionym w uzasadnieniu, bowiem żadna ze stron nie podważała ich autentyczności, a Sąd nie miał podstaw do kwestionowania ich wiarygodności, bądź zawartej w nich treści z urzędu. Dokonując ustaleń faktycznych Sąd w dużej mierze oparł się również na dowodzie z przesłuchania powoda X. V. oraz pozwanej C. V. w zakresie wskazanym w ustalonym stanie faktycznym. Dokonując oceny ich zeznań w charakterze stron Sąd miał na uwadze, że byli oni osobami bezpośrednio zainteresowanymi wynikiem niniejszego postępowania, w związku z tym ocena ta wymagała szczególnie ostrożnej i krytycznej analizy ich treści. Analiza ta doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że zeznaniom powoda w zakresie, w którym umniejszał on rolę pozwanej w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, zaprzeczał dokonaniu przelewów oraz forsował twierdzenia o istnieniu pierwotnych ustaleń między stronami dotyczących obowiązku zwrotu darowizny, nie sposób przypisać przymiotu wiarygodności. Cechowała je bowiem istotna niespójność z pozostałym materiałem dowodowym i tendencja do przedstawienia zdarzeń w sposób dla siebie korzystny. W tym zakresie Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanej, które były konsekwentne, logiczne oraz korespondowały z przedłożonymi przez nią dokumentami. Pozwana w sposób wyczerpujący i przekonujący przedstawiła zakres czynności wykonywanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, obejmujący w szczególności czynności administracyjno-biurowe. Ponadto, w sposób jednoznaczny, klarowny i szczery wskazała podstawy dokonanych przelewów, przy czym sam fakt ich realizacji znalazł potwierdzenie w przedstawionej przez nią dokumentacji. Jednocześnie Sąd dał wiarę jej stanowisku w zakresie braku pierwotnych ustaleń stron dotyczących obowiązku zwrotu darowizny. W tym zakresie zeznania pozwanej były stanowcze i jednoznaczne. Pozwana przyznała przy tym, że określone ustalenia w przedmiocie sprzedaży nieruchomości pojawiły się dopiero na późniejszym etapie, co wobec pokrycia się z twierdzeniami powoda Sąd uznał za wiarygodne i znajdujące oparcie w całokształcie materiału dowodowego. Sąd pominął wnioski stron postępowania o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków, a także później zgłoszone przez stronę powodową wnioski o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z uzupełniającego przesłuchania stron i zeznań świadka F. P. uznając je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania. Strony bowiem nie tylko przedstawiły materiał dowodowy, ale również złożyły obszerne zeznania, które oceniane łącznie pozwoliły na poczynienie kategorycznych ustaleń faktycznych i przesądzenie o rozstrzygnięciu niniejszego postępowania. Ocena przeprowadzanego i finalnie zebranego materiału dowodowego zarówno osobowego, jak i dokumentalnego musiała uwzględniać przedmiot niniejszego postępowania, a mianowicie wystąpienie po stronie pozwanej, jako obdarowanej rażącej niewdzięczności w zakresie określonym treścią pisma z dnia 28 marca 2023 r. Tymczasem część twierdzeń i wniosków dowodowych stron postępowania zmierzała do wykazania okoliczności wykraczające poza ramy czasowe określone art. 899 § 3 k.c. , bądź dotyczących okoliczności niewypełniających znamion rażącej niewdzięczności, a mianowicie rozliczeń finansowych pomiędzy byłymi małżonkami powiązanymi z prowadzoną przez pozwaną działalnością gospodarczą. W konsekwencji ich znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy było ograniczone. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu w całości. Zasadą w polskim porządku prawnym jest nieodwołalność czynności prawnych dokonanych pomiędzy stronami, która stanowi odzwierciedlenie zasady pacta sunt servanda (umów należy dotrzymywać). Ustawodawca jednak wprowadza wyjątki od tej zasady, a jednym z nich jest umożliwienie darczyńcy odwołanie darowizny przy spełnieniu określonych przesłanek. Zgodnie bowiem z art. 898 § 1 i 2 k.c. darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności. Zwrot przedmiotu odwołanej darowizny powinien nastąpić stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Od chwili zdarzenia uzasadniającego odwołanie obdarowany ponosi odpowiedzialność na równi z bezpodstawnie wzbogaconym, który powinien się liczyć z obowiązkiem zwrotu. Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie ( art. 64 k.c. ). Zaakcentować przy tym należy, że postępowanie, którego przedmiotem jest zobowiązanie pozwanego do złożenia oświadczenia woli o zwrocie przedmiotu darowizny – tak jak to ma miejsce w sprawie niniejszej, stanowi konsekwencję uprzednio złożonego oświadczenia o odwołaniu darowizny. Oświadczenie to ma charakter prawnokształtujący, a jego skuteczność uzależniona jest od ziszczenia się przesłanek określonych w art. 898 § 1 k.c. Tym samym w ramach niniejszego postępowania Sąd nie dokonywał oceny zasadności samej czynności darowizny ani nie badał ewentualnych wad oświadczenia woli przy jej dokonywaniu, lecz ograniczył się do oceny – z uwzględnieniem treści art. 898 § 3 k.c. określającego ramy czasowe omawianego oświadczenia – czy zaistniały określone w piśmie z dnia 28 marca 2023 r. podstawy do uznania, że obdarowana – pozwana dopuściła się względem darczyńcy – powoda rażącej niewdzięczności (por. wyrok SN z dnia 15 lutego 2012 r., I CSK 278/11). Ciężar dowodu w tym zakresie – zgodnie z ogólną regułą wynikającą z art. 6 k.c. – spoczywał na powodzie. W niniejszej sprawie wywodził on bowiem rażącą niewdzięczność pozwanej z szeregu okoliczności wynikających z treści oświadczenia z dnia 28 marca 2023 r., a obejmujących sferę osobistą, rodzinną stron, jak i ich relacje finansowe, w tym w szczególności: nielojalne zachowanie, zdradę, porzucenie, zniszczenie związku i rodziny, brak chęci ratowania związku, nastawianie dzieci oraz brak wywiązania się z obietnicy przekazania spornej nieruchomości. Zaznaczył jednocześnie, że ostatnia z okoliczności legła u podstaw złożenia omawianego oświadczenia. Analiza tak skonstruowanego oświadczenia o odwołaniu darowizny, w szczególności w kontekście podniesionych przez pozwaną zarzutów bezzasadności roszczenia i jego wygaśnięcia – doprowadziła do stwierdzenia, że powód nie zdołał wykazać, ażeby po stronie pozwanej, po wykonaniu spornej umowy, zgodnie z art. 899 § 3 k.c. , w terminie roku przed złożeniem oświadczenia o odwołaniu darowizny (okres od 28 marca 2022 r. do 28 marca 2023 r.) doszło do rażącej niewdzięczności. Nie wykazał tym samym ziszczenia się podstaw do odwołania darowizny. W tym kontekście należało wskazać, że zgodnie z art. 899 § 3 k.c. darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym darczyńca dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego (termin a tempore scientiae) . Termin ten ma charakter terminu zawitego ( W. Czachórski , Podstawowe, s. 30), a początkiem jego biegu jest dzień dowiedzenia się przez darczyńcę o niewdzięczności obdarowanego (w odniesieniu do powtarzających się nagannych zachowań obdarowanego zob. też post. SN z 7.3.2024 r., I CSK 6763/22, Legalis), Nadto, ustawodawca wprowadzając możliwość odwołania darowizny w art. 898 k.c. obwarował ją co prawda jednym warunkiem, ale za to wysoce kwalifikowanym – nie wystarczy bowiem sama niewdzięczność obdarowanego; musi ona zostać oceniona jako niewdzięczność rażąca. Pomiędzy niewdzięcznością a niewdzięcznością "rażącą" istnieje bowiem cała gama różnorakich negatywnych zachowań obdarowanego względem darczyńcy, których nie sposób jednak uznać za okoliczności uzasadniające odwołanie bezpłatnego przysporzenia jakim jest darowizna. W ten sposób ustawodawca niejako a priori przewidział możliwość występowania różnorakich konfliktów między stronami takiej umowy w przyszłości i uznał, że zasada trwałości umów powinna mieć w takich sytuacjach decydujące znaczenie. Należy przy tym pamiętać, że wina rozwodowa jest pojęciem różnym od rażącej niewdzięczności obdarowanego. Jako rażącą niewdzięczność rozumieć należy takie zachowanie obdarowanego, polegające na działaniu lub zaniechaniu skierowanym bezpośrednio lub nawet pośrednio przeciwko darczyńcy, które oceniając obiektywnie musi być uznane za wysoce niewłaściwe i krzywdzące darczyńcę (z ujawnieniem po stronie obdarowanego zamiaru pokrzywdzenia darczyńcy). Jest to przede wszystkim popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub czci, albo przeciwko majątkowi darczyńcy, naruszenie przez obdarowanego spoczywających na nim obowiązków wynikających ze stosunków osobistych, w tym również rodzinnych, łączących go z darczyńcą oraz obowiązku wdzięczności (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2003 r., sygn. IV CKN 115/01) . Rażącą niewdzięczność musi cechować nasilenie złej woli (a więc działanie w sposób świadomy i celowy) skierowanej na wyrządzenie darczyńcy poważnej krzywdy. Przykładowymi czynami o cechach rażącej niewdzięczności są: odmówienie pomocy w chorobie, odmowa pomocy osobom starszym, rozpowszechnianie uwłaczających informacji o darczyńcy, pobicia czy znieważenia. Zachowanie, o którym wyżej mowa, może być uznane za wyczerpujące znamiona rażącej niewdzięczności, jeżeli będzie świadomym, rozmyślnym naruszeniem podstawowych obowiązków (patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2001 r., sygn. V CKN 1599/00) . Ustalając, czy spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia rażącej niewdzięczności, uwzględnić należy całokształt okoliczności dotyczących zarówno obdarowanego, jak i darczyńcy. Znaczenie powinno mieć nie tylko zachowanie obdarowanego, ale i zachowanie darczyńcy po wykonaniu darowizny. Jednocześnie przy dokonywaniu oceny, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z niewdzięcznością obdarowanego, nie można abstrahować od przyczyn konfliktu istniejącego między darczyńcą i obdarowanym. Za rażącą niewdzięczność nie powinno uznawać się zwykłego konfliktu rodzinnego (życiowego), sprzeczki, mieszczących się w granicach przyjętych w środowisku, do którego należy darczyńca. Nie mogą być uznane za przejawy rażącej niewdzięczności zachowania obdarowanego w stosunku do przedmiotu darowizny, które rozmijają się z wyobrażeniami darczyńcy. Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej i jednocześnie odnosząc się do najdalej idącego, podniesionego przez pozwaną zarzutu prekluzji, zdaniem sądu istotną okolicznością jest fakt, że pozwana wyprowadziła się ze wspólnego miejsca zamieszkania w 2019 r., co już wówczas oznaczało faktyczne rozstanie stron. Tym samym najpóźniej w tym czasie powód posiadał wiedzę o trwałym kryzysie w relacji małżeńskiej. W toku postępowania rozwodowego X. V. powziął natomiast pełną wiedzę o podstawach zachowania pozwanej, w tym o jej relacji z innym mężczyzną. To też potwierdza treść uzasadnienia wyroku z dnia 25 stycznia 2022 r. wydanego w sprawie o sygn. akt VI C 966/20 (k. 13-19). Wyrokiem tym małżeństwo stron zostało rozwiązane przez rozwód z winy C. V. , o co też wnosił X. V. precyzując swoje stanowisko procesowe. Tymczasem oświadczenie o odwołaniu darowizny zostało złożone 28 marca 2023 r., a zatem z całą pewnością po upływie rocznego terminu, o którym mowa w art. 899 § 3 k.c. Już z tej przyczyny, tj. skutecznego podniesienia przez pozwaną zarzutu wygaśnięcia prawa do odwołania darowizny, powoływanie się na wskazane okoliczności nie mogło odnieść zamierzonego przez powoda skutku prawnego. Przechodząc do głównej podstawy odwołania darowizny, a mianowicie powołanego przez powoda braku realizacji przez pozwaną rzekomej obietnicy przekazania spornej części nieruchomości, wskazać należy, iż nie wykazał on, aby pozwana w istocie złożyła wiążące zobowiązanie w tym zakresie. Pozwana konsekwentnie zaprzeczała, aby składała tego rodzaju deklaracje, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że takie zobowiązanie zostało przez nią skutecznie zaciągnięte. Niezależnie od powyższego, nawet przy przyjęciu, że pomiędzy stronami istniały rozbieżne oczekiwania co do sposobu rozliczeń majątkowych, okoliczność ta nie może być kwalifikowana jako przejaw rażącej niewdzięczności w rozumieniu art. 898 § 1 k.c. Spór o rozliczenia finansowe po ustaniu związku małżeńskiego stanowi bowiem typowy konflikt majątkowy między byłymi małżonkami i nie nosi cech zachowania szczególnie nagannego, skierowanego przeciwko darczyńcy, tym bardziej, że już po rozwodzie pozwana umożliwiła powodowi swobodne zajmowanie spornej nieruchomości nie oczekując przy tym od niego żadnych opłat. Nadto samodzielnie spłaca kredyt hipoteczny oraz kredyt obrotowy obciążające nieruchomość. Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wynika przy tym, że konflikt ten uległ eskalacji na skutek braku porozumienia stron co do warunków rozporządzenia nieruchomością. Powód nie zaakceptował propozycji przedstawianej przez pozwaną, która uprzednio nie skorzystała z jego oferty. Okoliczność, że nie zdecydowała się ona na skorzystanie z propozycji powoda – de facto dla niej niekorzystanej – nie może jednak być oceniana jako działanie na szkodę powoda. W ocenie Sądu propozycja powoda w istocie pomijała okoliczności posiadania przez budynek posadowiony na spornej nieruchomości poważnej wady konstrukcyjnej, kosztów jej naprawy oraz znacznej wysokości obciążeń kredytowych na niej zabezpieczonych. Należy w tym miejscu podkreślić, że darowizna, jako czynność nieodpłatna ( art. 888 § 1 k.c. ), skutkuje przeniesieniem własności na obdarowanego i nie rodzi co do zasady obowiązku świadczeń względem darczyńcy. Obdarowany uzyskuje swobodę dysponowania przedmiotem darowizny. W takich okolicznościach brak jest podstaw do przypisania działaniu pozwanej nacechowania złą wolą czy ukierunkowania na pokrzywdzenie powoda. Podsumowując, Sąd pragnie zwrócić uwagę, że pomiędzy stronami istniała wieloaspektowa relacja, obejmująca zarówno związek osobisty, jak i współpracę gospodarczą. Strony wspólnie podjęły decyzję o prowadzeniu, poza aktywnością zawodową powoda, działalności gospodarczej przez pozwaną, przy czym każda z nich wnosiła do tego przedsięwzięcia istotny wkład. Pozwana zajmowała się kwestiami organizacyjno-biurowymi, zaś powód posiadał niezbędny know-how oraz umiejętności techniczne. Strony wspólnie podejmowały także decyzje majątkowe zapewniające im bezpieczeństwo finansowe i optymalizację rozliczeń w prowadzonych działalnościach gospodarczych. Obecnie toczący się pomiędzy stronami konflikt ma natomiast charakter typowy dla rozpadu relacji osobistej i następczych rozliczeń zakończonego przedsięwzięcia gospodarczego. To też potwierdziły usilnie forsowane przez stronę powodową zarzuty zdrady, napięć pojawiających się bezpośrednio po rozstaniu oraz rozliczeń finansowych bezpośrednio związanych z aktywnością zawodową stron. Okoliczności te jednak nie mogły – ze względów omówionych powyżej – stanowić przedmiotu niniejszego postępowania przesądzającego o jego wyniku. Jasne było dla Sądu, że toczący się i wciąż eskalujący pomiędzy stronami postępowania konflikt jest destrukcyjny i niezwykle dynamiczny, jednak nie osiągnął stopnia nasilenia pozwalającego na uznanie zachowań pozwanej za rażącą niewdzięczność w rozumieniu art. 898 § 1 k.c. Sąd uznał więc, że oświadczenie powoda z dnia 28 marca 2023 r. o odwołaniu darowizny nie wywołało zamierzonych przez powoda skutków prawnych. W konsekwencji brak było podstaw do zobowiązania pozwanej do zwrotu przedmiotu darowizny, co skutkowało oddaleniem powództwa w całości – o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł, w punkcie II sentencji wyroku, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu określoną w art. 98 § 1 k.p.c. , obciążając nimi w całości powoda jako stronę przegrywającą sprawę. Na zasądzoną od powoda na rzecz pozwanej kwotę 5 417,00 zł złożyły się koszty zastępstwa procesowego, ustalone na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w wysokości 5 400,00 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. , zasądzając je od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak na wstępie. Sędzia Ewa Ligoń-Krawczyk