I C 650/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, wniosła pozew przeciwko bankowi o zapłatę kwoty 22.028,84 zł, wywodząc swoje roszczenie z umowy cesji wierzytelności zawartej z konsumentem, który wcześniej zaciągnął u pozwanego pożyczkę. Powódka argumentowała, że umowa pożyczki naruszała przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, co uprawniało konsumenta do skorzystania z sankcji kredytu darmowego, a tym samym do zwrotu uiszczonych odsetek i innych kosztów. Pozwany bank zakwestionował zarówno legitymację procesową czynną powódki, wskazując na nieważność umowy cesji, jak i zasadność zastosowania sankcji kredytu darmowego. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając umowę cesji za nieważną na podstawie art. 58 § 2 k.c. jako sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Sąd wskazał, że powódka, jako profesjonalny podmiot, nabyła wierzytelność od konsumenta za rażąco niską cenę (2.000 zł za wierzytelność o wartości ponad 22.000 zł), nie informując go o faktycznej wartości roszczenia, co stanowiło wykorzystanie jego niewiedzy i przewagi kontraktowej. Sąd podkreślił, że takie działanie jest sprzeczne z uczciwością kupiecką i stanowi nadużycie prawa. Ponadto, sąd ocenił, że umowa pożyczki zawarta przez konsumenta z bankiem spełniała wymogi ustawy o kredycie konsumenckim, w tym dotyczące określenia całkowitej kwoty kredytu, całkowitego kosztu kredytu oraz rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO). Sąd nie dopatrzył się naruszeń obowiązków informacyjnych, które uzasadniałyby zastosowanie sankcji kredytu darmowego, w tym w zakresie oprocentowania kredytowanych kosztów czy kolejności zaliczania rat. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo w całości i obciążył powódkę kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNieważność umów cesji wierzytelności zawieranych z konsumentami na niekorzystnych warunkach, ocena zgodności umów kredytowych z ustawą o kredycie konsumenckim, dopuszczalność oprocentowania kredytowanych kosztów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rażącego naruszenia zasad współżycia społecznego w umowie cesji. Interpretacja przepisów o kredycie konsumenckim może być różnie stosowana w zależności od konkretnych zapisów umowy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa cesji wierzytelności zawarta między profesjonalnym podmiotem a konsumentem, gdzie wierzytelność nabywana jest za rażąco niską cenę, jest ważna i skuteczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa cesji wierzytelności jest nieważna jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, gdyż profesjonalny cesjonariusz wykorzystał swoją przewagę nad konsumentem, nabywając wierzytelność za ułamek jej wartości.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowę cesji za nieważną na podstawie art. 58 § 2 k.c. ze względu na rażącą dysproporcję między ceną nabycia wierzytelności a jej wartością, brak poinformowania konsumenta o faktycznej wartości roszczenia oraz wykorzystanie przez powódkę swojej przewagi kontraktowej i wiedzy prawnej.
Czy umowa pożyczki konsumenckiej narusza przepisy ustawy o kredycie konsumenckim w stopniu uzasadniającym zastosowanie sankcji kredytu darmowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa pożyczki spełnia wymogi ustawy o kredycie konsumenckim, a przekazane konsumentowi informacje były kompletne i jednoznaczne, co wyklucza zastosowanie sankcji kredytu darmowego.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo przeanalizował treść umowy pożyczki i stwierdził, że zawiera ona wszystkie wymagane informacje dotyczące całkowitej kwoty kredytu, kosztów, RRSO, harmonogramu spłat oraz prawa do wcześniejszej spłaty. Brak było naruszeń obowiązków informacyjnych, które uniemożliwiałyby konsumentowi ocenę zobowiązania.
Czy bank może oprocentować kredytowane koszty pożyczki (prowizję)?
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest pobieranie przez bank oprocentowania od kredytowanych kosztów kredytu, traktując je jako kapitał, z którego korzysta konsument.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i zasadę swobody umów (art. 353¹ k.c.) stwierdził, że nie ma zakazu kredytowania prowizji ani pobierania odsetek od tak skredytowanej kwoty, ponieważ stanowi to wynagrodzenie banku za udzielenie kredytu i możliwość rozłożenia spłaty kosztów na raty.
Czy termin na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego upływa rok od wykonania umowy przez obie strony, czy od momentu wypłaty pożyczki?
Odpowiedź sądu
Termin roczny na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego upływa rok po końcowym rozliczeniu kredytu przez podmiot udzielający, co następuje po wywiązaniu się z całokształtu zobowiązań przez obie strony.
Uzasadnienie
Sąd przyjął dominujący w doktrynie i judykaturze pogląd, że wykonanie umowy następuje w momencie, gdy każda ze stron wykona swoje zobowiązania, a zatem termin prekluzyjny biegnie od momentu końcowego rozliczenia kredytu, które nie nastąpiło, skoro pożyczkobiorca nadal spłaca zobowiązanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powódka |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
| J. H. | osoba_fizyczna | kredytobiorca/pożyczkobiorca |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie jest uważane za wykonywanie prawa takie, które jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub z zasadami współżycia społecznego.
ukk art. 45 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
W przypadku naruszenia przez kredytodawcę określonych obowiązków informacyjnych, konsument po złożeniu pisemnego oświadczenia zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów.
ukk art. 30 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o kredycie konsumenckim
Umowa powinna określać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia.
ukk art. 30 § ust. 1 pkt 8
Ustawa o kredycie konsumenckim
Umowa powinna określać zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat na poczet należności kredytodawcy.
ukk art. 30 § ust. 1 pkt 10
Ustawa o kredycie konsumenckim
Umowa powinna zawierać informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową, w tym opłatach i prowizjach.
ukk art. 30 § ust. 1 pkt 16
Ustawa o kredycie konsumenckim
Umowa powinna określać prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem.
ukk art. 30 § ust. 1 pkt 17
Ustawa o kredycie konsumenckim
Umowa powinna określać procedurę spłaty kredytu przed terminem oraz informację o prawie kredytodawcy do otrzymania prowizji za spłatę przed terminem.
Pomocnicze
k.c. art. 509 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
k.c. art. 509 § § 2
Kodeks cywilny
Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
ukk art. 45 § ust. 5
Ustawa o kredycie konsumenckim
Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego należy złożyć w terminie jednego roku od dnia wykonania umowy.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy cesji wierzytelności z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.) • Brak podstaw do zastosowania sankcji kredytu darmowego z uwagi na spełnienie przez umowę pożyczki wymogów ustawy o kredycie konsumenckim • Dopuszczalność oprocentowania kredytowanych kosztów pożyczki
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez bank obowiązków informacyjnych ustawy o kredycie konsumenckim • Nieważność umowy cesji z powodu braku określenia ceny sprzedaży wierzytelności • Nieskuteczność oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego z powodu uchybienia terminu
Godne uwagi sformułowania
Nabycie przez profesjonalny podmiot wierzytelności za rażąco niską cenę, przy jednoczesnym dochodzeniu jej pełnej wartości od pozwanego Banku, stanowi przejaw nadużycia prawa podmiotowego i stosownie do dyspozycji przywołanego art. 5 kc nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. • Sądowi znany jest oczywiście pogląd wyrażany w orzecznictwie, w tym na tle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 9 października 2025 roku, zapadłego w sprawie o sygn. akt C‑80/24, po myśli którego sąd krajowy nie jest zobowiązany do zbadania nieuczciwego charakteru warunków umowy cesji zawartej między konsumentem a podmiotem profesjonalnym będącym cesjonariuszem, jednak powódka zdaje się pomijać, że owa linia orzecznicza odnosi się do obowiązku Sądu badania tegoż zagadnienia z urzędu. • Oznacza to, że dopuszczalne jest pobieranie przez bank oprocentowania od kredytowanych kosztów kredytu, które należy w takim przypadku traktować jako kapitał, z którego korzysta konsument, w tym sensie, że nie jest zobowiązany do zapłaty takiegoż kosztu (np. prowizji) jednorazowo, ale może rozłożyć jego spłatę na raty.
Skład orzekający
Mariusz Grobelny
SSR
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność umów cesji wierzytelności zawieranych z konsumentami na niekorzystnych warunkach, ocena zgodności umów kredytowych z ustawą o kredycie konsumenckim, dopuszczalność oprocentowania kredytowanych kosztów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rażącego naruszenia zasad współżycia społecznego w umowie cesji. Interpretacja przepisów o kredycie konsumenckim może być różnie stosowana w zależności od konkretnych zapisów umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów konsumenckich i agresywnych praktyk firm skupujących wierzytelności, co jest bardzo interesujące dla konsumentów i prawników. Wykorzystanie zasad współżycia społecznego do unieważnienia umowy cesji jest istotnym aspektem.
“Czy bank może oprocentować prowizję? Sąd rozstrzyga kluczową kwestię w kredytach konsumenckich!”
Dane finansowe
WPS: 22 028,84 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.