I C 644/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Z. P. dochodził od pozwanej Ł. R. zwrotu nakładów na jej nieruchomość w kwocie 200.000 zł, argumentując, że w okresie konkubinatu (2008-2022) finansował budowę i wykończenie domu oraz samodzielnie spłacał dwa kredyty przeznaczone na tę inwestycję. Pozwana nie zaprzeczyła istnieniu związku i wspólnej budowy, ale zdeprecjonowała wkład powoda, twierdząc, że budowę sfinansowała z własnych środków i pożyczek od matki, a powód miał spłacać kredyty w zamian za zwolnienie z kosztów utrzymania rodziny. Sąd uznał roszczenie za zasadne w oparciu o instytucję bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c.), gdyż ustanie konkubinatu stanowiło odpadnięcie podstawy prawnej świadczenia. Sąd ustalił, że powód wykazał zaangażowanie własnych środków finansowych (co najmniej 57.507,06 zł na materiały i robociznę) oraz samodzielną spłatę dwóch kredytów (łącznie 49.400 zł i 124.643,94 zł), które zostały przeznaczone na budowę domu pozwanej. Sąd odrzucił zarzut sprzeczności z zasadami współżycia społecznego oraz przedawnienia, uznając roszczenie za bezterminowe. Uwzględniono częściową zapłatę 90.000 zł dokonaną przez pozwaną w trakcie procesu, zasądzając ostatecznie 110.000 zł. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu i kosztach sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozliczenia majątkowe między konkubentami po ustaniu związku, zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Każda sprawa konkubinacka jest indywidualna i wymaga szczegółowej analizy dowodów dotyczących faktycznych nakładów i spłat.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustanie związku konkubenckiego stanowi podstawę do żądania zwrotu nakładów poczynionych na nieruchomość partnera na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustanie konkubinatu stanowi odpadnięcie podstawy prawnej świadczenia, co uzasadnia dochodzenie zwrotu nakładów na podstawie art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zerwanie konkubinatu uniemożliwia realizację wspólnego celu, jakim było pozostawanie w związku, co pozwala na zastosowanie konstrukcji świadczenia nienależnego (condictio causa data causa non secuta).
Czy roszczenie o zwrot nakładów poczynionych w ramach konkubinatu na nieruchomość partnera jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie z bezpodstawnego wzbogacenia ma charakter bezterminowy, a jego wymagalność ustala się zgodnie z art. 455 k.c. po wezwaniu do zwrotu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że koniec związku partnerskiego w grudniu 2022 r. i wezwanie do zapłaty w styczniu 2023 r. wyznaczyły początek biegu terminu do spełnienia świadczenia, a pozew wniesiono w czerwcu 2023 r., co mieści się w ramach czasowych.
Czy żądanie zwrotu nakładów przez byłego konkubenta, który finansował budowę domu na nieruchomości partnerki, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie to nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza gdy powód wykazał realne zaangażowanie finansowe i osobiste w inwestycję.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.) stosuje się w wyjątkowych sytuacjach, a w tym przypadku powód wykazał swoje zaangażowanie, a postawa pozwanej nie uzasadniała zastosowania tej klauzuli.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Ł. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące świadczenia nienależnego, stosowane do rozliczeń w konkubinacie po ustaniu związku.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Klauzula generalna dotycząca zasad współżycia społecznego, zastosowana do oceny zarzutu pozwanej.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Określenie terminu spełnienia świadczenia w przypadku zobowiązań bezterminowych.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do pominięcia wniosku dowodowego o opinię biegłego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do ściągnięcia nieuiszczonych kosztów sądowych.
u.k.s.c. art. 84 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do zwrotu niewykorzystanych zaliczek na wydatki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód wykazał zaangażowanie własnych środków finansowych w budowę i wykończenie domu. • Powód samodzielnie spłacał kredyty zaciągnięte na budowę domu, z których środki trafiły na majątek pozwanej. • Ustanie konkubinatu stanowi odpadnięcie podstawy prawnej świadczenia, uzasadniając roszczenie o zwrot nakładów. • Roszczenie o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia ma charakter bezterminowy i nie jest przedawnione w okolicznościach sprawy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Roszczenie powoda uległo przedawnieniu. • Powód nie partycypował w kosztach utrzymania rodziny, a jedynie spłacał kredyty. • Środki z pożyczki z 2019 r. również powinny zostać zaliczone na poczet nakładów na nieruchomość.
Godne uwagi sformułowania
Zerwanie konkubinatu stanowi odpadnięcie podstawy prawnej dokonanego przez powoda świadczenia, które doprowadziło do wzbogacenia pozwanej, zatem uprawnione jest oparcie roszczenia na treści art. 410 k.c. • Condictio causa data causa non secuta • Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. • Dług z bezpodstawnego wzbogacenia (świadczenia nienależnego) ma charakter bezterminowy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczenia majątkowe między konkubentami po ustaniu związku, zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu."
Ograniczenia: Każda sprawa konkubinacka jest indywidualna i wymaga szczegółowej analizy dowodów dotyczących faktycznych nakładów i spłat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak rozliczyć majątek po długoletnim związku nieformalnym, co jest częstym problemem. Pokazuje też, jak sąd interpretuje instytucję bezpodstawnego wzbogacenia w takich sytuacjach.
“Rozstanie z konkubinem? Jak odzyskać pieniądze zainwestowane we wspólny dom, gdy nie było ślubu?”
Dane finansowe
WPS: 200 000 PLN
zwrot nakładów: 110 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.