I C 638/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał apelację strony pozwanej (...) Bank S.A. w upadłości od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu, który pozbawił wykonalności bankowy tytuł egzekucyjny wystawiony przeciwko powodowi Ł. E. Sąd Okręgowy uznał umowę pożyczki za nieważną z powodu klauzul abuzywnych dotyczących dowolnego ustalania kursu wymiany waluty, co skutkowało brakiem podstaw do egzekucji. Bank w upadłości zaskarżył ten wyrok, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, wnosząc o zmianę wyroku i oddalenie powództwa lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, uznając je za wystarczające i prawidłowe. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 840 §1 k.p.c. w zw. z art. 316 §1 k.p.c. oraz art. 233 §1 k.p.c., były nieuzasadnione. Sąd potwierdził, że umowa pożyczki jest nieważna z powodu klauzul abuzywnych dotyczących indeksacji, co oznacza, że bankowi nie przysługiwała wierzytelność, a tytuł wykonawczy został wystawiony bez podstawy prawnej. Sąd odwoławczy podkreślił, że ocena ważności umowy i abuzywności klauzul stanowi ocenę prawną, a nie ustalenie faktyczne. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 278 §1 k.p.c. w zw. z art. 232 zd. 2 k.p.c. oraz art. 227 k.p.c. również uznano za bezzasadne, wskazując na wystarczające postępowanie dowodowe Sądu I instancji. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do nieważności umowy pożyczki, wynikającej z występowania klauzul abuzywnych, których eliminacja uniemożliwia dalsze funkcjonowanie umowy. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości UE, sąd stwierdził, że po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych, prawo krajowe nie przewiduje możliwości ich zastąpienia, co skutkuje nieważnością umowy w całości. W konsekwencji, bank bezpodstawnie wystawił bankowy tytuł egzekucyjny, a powództwo opozycyjne zostało uwzględnione w całości. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie przepisów o kosztach zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów pożyczek indeksowanych kursem waluty z powodu klauzul abuzywnych oraz brak możliwości zastąpienia tych klauzul przepisami prawa krajowego.
Dotyczy umów z konsumentami, zawierających klauzule abuzywne dotyczące indeksacji walutowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa pożyczki indeksowana kursem waluty, zawierająca klauzule dotyczące dowolnego ustalania kursu wymiany waluty przez bank, jest nieważna z powodu abuzywności tych klauzul?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa pożyczki jest nieważna z powodu abuzywności klauzul dotyczących indeksacji, które pozwalają bankowi na dowolne ustalanie kursu wymiany waluty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule indeksacyjne, które dają bankowi swobodę w ustalaniu kursu waluty, są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy konsumentów. Eliminacja tych klauzul uniemożliwia dalsze funkcjonowanie umowy, a prawo krajowe nie przewiduje możliwości ich zastąpienia, co skutkuje nieważnością umowy w całości.
Czy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych z umowy pożyczki, możliwe jest jej dalsze obowiązywanie poprzez zastąpienie tych klauzul przepisami prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym lub ogólnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych, prawo krajowe nie przewiduje możliwości ich zastąpienia przepisami o charakterze ogólnym, co skutkuje nieważnością umowy w całości.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, zgodnie z którym luki w umowie spowodowane usunięciem nieuczciwych warunków nie mogą być wypełniane wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub mających zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę. Prawo krajowe nie zawiera przepisów dyspozytywnych, które mogłyby zastąpić uchylone klauzule abuzywne.
Czy bankowy tytuł egzekucyjny wystawiony na podstawie nieważnej umowy pożyczki może stanowić podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bankowy tytuł egzekucyjny wystawiony na podstawie nieważnej umowy pożyczki nie może stanowić podstawy do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Skoro umowa pożyczki została uznana za nieważną z powodu klauzul abuzywnych, bankowi nie przysługiwała wierzytelność, a tym samym tytuł egzekucyjny został wystawiony bez podstawy prawnej. W związku z tym, powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego zostało uwzględnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. E. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank S.A. w upadłości | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 840 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, gdy wierzytelność nie istnieje.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Definicja i skutki stosowania klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 2 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu apelacyjnym.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 10 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu apelacyjnym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania sprawy w oparciu o stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 232 § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku przedstawienia dowodów przez strony.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności dowodu.
k.c. art. 358 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy przeliczenia waluty obcej na walutę polską.
pr. weksl. art. 41
Ustawa - Prawo wekslowe
Dotyczy ustalenia sumy wekslowej wyrażonej w walucie obcej.
k.p.c. art. 98 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odsetek za opóźnienie w zapłacie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy pożyczki z powodu klauzul abuzywnych dotyczących indeksacji waluty. • Brak podstawy prawnej do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego. • Niemożność zastąpienia klauzul abuzywnych przepisami prawa krajowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez Sąd I instancji. • Wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentów, regulaminu i opinii biegłego w postępowaniu apelacyjnym. • Wniosek o zawieszenie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
klauzule dotyczące dowolnego, jednostronnego ustalania kursu wymiany waluty służące do indeksacji kwoty pożyczki • sporny tytuł egzekucyjny nr (...) z dnia 30 stycznia 2015 r. został wystawiony przez (...) Bank S.A. w N. bez podstawy prawnej • mechanizm ustalania przez bank kursów waluty, pozostawiający bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów • postanowienia abuzywne są od początku, z mocy samego prawa dotknięte bezskutecznością na korzyść kredytobiorcy • art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wypełnieniu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym
Skład orzekający
Sławomir Jurkowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów pożyczek indeksowanych kursem waluty z powodu klauzul abuzywnych oraz brak możliwości zastąpienia tych klauzul przepisami prawa krajowego."
Ograniczenia: Dotyczy umów z konsumentami, zawierających klauzule abuzywne dotyczące indeksacji walutowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach bankowych i potwierdza stanowisko TSUE w sprawie braku możliwości zastąpienia takich klauzul, co ma istotne znaczenie dla wielu konsumentów i rynku finansowego.
“Bank w upadłości przegrywa z konsumentem: Sąd potwierdza nieważność umowy pożyczki przez klauzule abuzywne!”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.