I C 609/25

Sygn. akt I C  609/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2026 r. Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Janusz Supiński Protokolant: Katarzyna Kucharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31.03.2026 r. sprawy z powództwa Agencji Mienia Wojskowego Oddział (...) w W. przeciwko O. B. o zapłatę I. 
        Zasądza od pozwanego O. B. na rzecz powoda Agencji Mienia Wojskowego Oddział (...) w W. kwotę 12.921,59 (dwanaście tysięcy dziewięćset dwadzieścia jeden 59/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 12.384,01 zł od dnia 02.10.2025r. do dnia zapłaty. II. 
        Odstępuje od obciążania pozwanego kosztami procesu. Sygn. akt. I C 609/256 UZASADNIENIE Powód Agencja Mienia Wojskowego Oddział (...) w W. domagał się zasądzenia na jego rzecz od pozwanego O. B. kwoty 12.921,59 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania. W uzasadnieniu podniósł, iż pozwany będąc żołnierzem zawodowym uzyskał prawo do kwatery, zaś z chwilą zwolnienia ze służby takie prawo utracił; utrata prawa do kwatery oznaczała obowiązek zwolnienia lokalu w terminie 30 od dnia wezwania dyrektora oddziału regionalnego powoda oraz obowiązek uiszczania odszkodowania za okres od wezwania do opuszczenia lokalu w wysokości 150 % opłaty za używanie kwatery; pozwany nie opuścił lokalu i uiszczał należnych opłat. Powód wskazał też, że na roszczenie objęte pozwem składa się kwota 12.384,01 zł nieuiszczonych opłat oraz kwota 537,58 zł skapitalizowanych odsetek za opóźnienie. Pozwany O. B. nie zakwestionował zasadności roszczenia powoda, wniósł jedynie o umorzenie należności oraz odstąpienie od obciążania go kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazał na swój stan rodzinny i zdrowotny. Sąd ustalił, co następuje: Pozwany O. B. , będąc żołnierzem zawodowym, uzyskał prawo do kwatery na podstawie decyzji (...) z dnia 20.12.2011. Wobec zwolnienia pozwanego ze służby wojskowej, w dniu 18.10.2018r. Dyrektor Agencji Mienia Wojskowego Oddziału (...) w W. wezwał pozwanego do opróżnienia lokalu, czego pozwany nie uczynił. W związku też z w/w wezwaniem powód naliczał pozwanemu opłatę za zajmowany lokal w wysokości 150 % opłaty podstawowej – łączne zadłużenie pozwanego wynosi 12.384,01 zł. Pozwany pozostaje na wojskowej rencie inwalidzkiej, cierpi na chorobę nowotworową i cukrzycę typu drugiego, choruje na nadciśnienie; jest po 5 operacjach (dwie związane z kręgosłupem, dwie związane z nerkami, jedna związana z kamicą nerkową). Żona pozwanego pozostaje bez pracy cierpi na choroby kręgosłupa i boreliozę. Na utrzymaniu posiadają troje dzieci. dowód: odpis k 5-23, 34-54 Sąd zważył, co następuje: Sąd ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie dowodów z dokumentów oraz twierdzeń samych stron. Co istotne – pozwany nie kwestionował swojego zadłużenia. Odwrotnie – podnosił, że z uwagi na swój stan zdrowia oraz stan zdrowa małżonki nie ma możliwości dokonania spłaty tego zadłużenia i wnosił w związku z tym o umorzenie wszelkich zobowiązań wobec powoda, czego oczywiście Sąd uczynić nie mógł. W tej sytuacji Sąd orzekł jak w pkt I wyroku i w zasadzie zgodnie z roszczeniem pozwu. W zasadzie, albowiem w pkt I wyroku omyłkowo zabrakło rozstrzygnięcia o odsetkach od kwoty 537,58 zł tj. kwoty skapitalizowanych odsetek naliczonych od zaległości głównej. O kosztach Sąd orzekł po myśli art. 102 kpc . W realiach bowiem niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja pozwanego i jego rodziny, a przede wszystkim stan zdrowia pozwanego jest na tyle okolicznością szczególną, że nakazuje zastosowanie tego właśnie przepisu. „W art. 102 KPC ustawodawca odwołuje się do pojęcia "wypadków szczególnie uzasadnionych". Takie sformułowanie wprawdzie nie jest klauzulą generalną, jednak opiera się na zwrocie niedookreślonym, który może odsyłać również do argumentów natury aksjologicznej. Regulacja ta znajdzie zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, gdy z uwagi na okoliczności konkretnej sprawy zastosowanie reguł ogólnych Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących zwrotu kosztu procesu byłoby nieuzasadnione. Rozstrzygnięcie na podstawie art. 102 KPC ma charakter dyskrecjonalny, kontrola instancyjna w tym zakresie jest ograniczona do sytuacji, gdy zastosowanie wzmiankowanego przepisu nie zostało w ogóle uzasadnione bądź nastąpiło z rażącym naruszeniem reguł przewidzianych w tym przepisie (post. SN z 18.4.2013 r., III CZ 75/12, Legalis)." [tak: H. Ciepła [w:] A. Marciniak (red.), Kodeks postępowania cywilnego . Tom I. Komentarz. Art. 1–205 , wyd. 1, 2019, art. 102 , Nb 11]. „ W odniesieniu do art. 102 KPC należy przyjąć, że ustawodawca, konstruując sformułowanie "wypadki szczególnie uzasadnione", w sposób zamierzony oparł się na zwrocie niedookreślonym, co pozwala organowi stosującemu prawo dokonać we własnym zakresie oceny, czy należy zastosować zasadę ogólną, czy odstąpić od niej z powodu szczególnej sytuacji strony z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy. Jednocześnie temu pojęciu nie nadał charakteru klauzuli generalnej, jak to uczynił chociażby w odniesieniu do zasad współżycia społecznego z art. 5 KC , to jednak, czyniąc go niedookreślonym, umożliwił właśnie odesłanie również do argumentów natury aksjologicznej. Dlatego też ta regulacja znajdzie zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, gdy z uwagi na okoliczności konkretnej sprawy zastosowanie reguł ogólnych KPC , dotyczących zwrotu kosztu procesu, byłoby nieuzasadnione, gdyż w praktyce orzeczniczej mogą zaistnieć sytuacje procesowe odbiegające od normy, zawierające w sobie elementy społecznie nieuzasadnionego pokrzywdzenia i naruszające poczucie sprawiedliwości (zob. post. SN z 11.8.2011 r., I CZ 52/11, K. ). Należy mieć na uwadze również to, że ustawodawca, nie precyzując w art. 102 KPC tego pojęcia, w tożsamy sposób postąpił również w innych przepisach KPC , w których odwołał się do takich lub podobnych przypadków. Z literalnie tożsamym pojęciem mamy do czynienia w art. 320 KPC , zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia - wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. Przepis ten ma charakter wyjątkowy, nie precyzuje też pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, lecz w judykaturze oraz literaturze przyjmuje się, że taki wypadek zachodzi m.in. gdy ze względu na stan majątkowy, rodzinny, zdrowotny niezwłoczne lub jednorazowe spełnienie zasądzonego świadczenia przez pozwanego byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione albo narażałoby jego lub jego bliskich na niepowetowane szkody [zob. post. SN z 26.9.2012 r., II CZ 95/12, K. ; T. Demendecki, w: A. Jakubecki (red.), Kodeks, t. I, art. 102 ]. Dlatego też można posiłkowo wykorzystać bogate orzecznictwo sądowe dotyczące właśnie tzw. moratorium sędziowskiego do interpretacji "wypadków szczególnie uzasadnionych" z art. 102 KPC ." [tak: D. Rystał [w:] T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego . Komentarz. Art. 1–45816 . Tom I, wyd. 2, 2023, art. 102 , Nb 3.]. Na gruncie niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że pozwany O. B. dotknięty jest chorobą nowotworową i po dwóch zabiegach na obu nerkach, na których owe nowotwory stwierdzono i usuwano. Nie licząc zatem innych współistniejących schorzeń, już samo dotknięcie chorobą nowotworową i obecny etap rozwoju tej choroby sprawia, że, w ocenie Sądu, należy mówić o szczególnych okolicznościach, nakazujących zastosowanie art. 102 kpc . Stąd też Sąd orzekł w przedmiocie kosztów jak w pkt II.