Sygnatura akt I C 588/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2022 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Aleksandra Dumińska Protokolant: Karolina Langa po rozpoznaniu w dniu 9 września 2022 r. w Gdyni na rozprawie sprawy z pow ództwa A. M. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Spółce Akcyjnej z (...) w W. o zap łatę I. zasądza od pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Spółki Akcyjnej z (...) w W. na rzecz powoda A. M. kwotę 20.331,83 zł (dwadzieścia tysięcy trzysta trzydzieści jeden złotych i osiemdziesiąt trzy grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 października 2021 roku do dnia zapłaty; I. zasądza od pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Spółki Akcyjnej z (...) w W. na rzecz powoda A. M. kwotę 4.634 zł (cztery tysiące sześćset trzydzieści cztery złote) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od czasu uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Sygnatura akt I C 588/21 UZASADNIENIE wyroku z dnia 4 paŸdziernika 2022 r. Powód A. M. wniós 3 pozew przeciwko Powszechnemu (...) S.A. z siedzib 1 w W. (dalej, jako (...) S.A. ) o zap 3 atê kwoty 20.331,83 z 3 wraz odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zap 3 aty oraz zas 1 dzenie kosztów procesu wed 3 ug norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód podniós 3 , ¿e domaga siê zap 3 aty skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od listopada 2020r. do paŸdziernika 2021r. w kwocie 17.524,57 z 3 , skapitalizowanych na dzieñ 25 paŸdziernika 2021r. odsetek wyliczonych od ka¿dej z wymagalnych w wy¿ej wymienionym okresie rat w 31 cznej kwocie 809,42 z 3 , a tak¿e skapitalizowanych odsetek za opóŸnienie w zap 3 acie rat renty wymagalnych w okresie od sierpnia 2019r. do listopada 2020r. w 31 cznej kwocie 1.998,41 z 3 . Jak wyjaœni 3 powód, w dniu 15 listopada 1997r. uleg 3 wypadkowi komunikacyjnemu z winy kierowcy posiadaj 1 cego polisê ubezpieczenia OC w pozwanym zak 3 adzie ubezpieczeñ, a wyrokiem z dnia 13 listopada 2000r. w sprawie o sygnaturze akt I C 228/99 S. O. w G. orzek 3 o przyznaniu mu renty wyrównawczej w kwocie 1.492 z 3 miesiêcznie, p 3 atnej do dnia 20-go ka¿dego miesi 1 ca. Powód wskaza 3 tak¿e, ¿e dniu 5 paŸdziernika 2011r. na skutek wystosowania przez niego ¿ 1 dania zmiany wysokoœci wyp 3 acanej renty wyrównawczej, pozwany dokona 3 podwy¿szenia jej wysokoœci do kwoty 6.595,47 z 3 , a termin p 3 atnoœci zosta 3 ustalony przez strony na ka¿dego 10-ego dnia miesi 1 ca. (...) zmiany wysokoœci renty by 3 hipotetyczny dochód powoda w wysokoœci 8.335,37 z 3 netto. W uzasadnieniu powód podkreœli 3 , i¿ w dniu 2 wrzeœnia 2014r. pozwany jednostronnie obni¿y 3 wysokoœæ renty wyrównawczej do kwoty 5.012 z 3 . W zwi 1 zku z tym powód wyst 1 pi 3 do (...) z ¿ 1 daniem zas 1 dzenia od pozwanego skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od 1 paŸdziernika 2014r. do 30 kwietnia 2015r. ponad wyp 3 acon 1 mu przez ubezpieczyciela kwotê oraz kwoty 1.774,11 z 3 miesiêcznie tytu 3 em renty wyrównawczej ponad kwotê uznan 1 przez pozwan 1 . Wyrokiem z dnia 27 marca 2018r. (...) Rejonowy w G. oddali 3 powództwo powoda. S. O. zmieni 3 ww. orzeczenie i zas 1 dzi 3 na rzecz powoda kwotê dochodzon 1 kwotê z tytu 3 u renty wyrównawczej, uznaj 1 c, ¿e jednostronna zmiana wysokoœci renty przez pozwanego by 3 a nieskuteczna. W kolejnym sporze s 1 dowym o zap 3 atê czêœci renty za kolejny okres (...) Apelacyjny w G. uzna 3 , ¿e strony w 2011r. zgodnie zmieni 3 y treœæ œwiadczenia rentowego. Mimo powy¿szego od sierpnia 2019r. pozwana nie dokonywa 3 a wyp 3 aty renty w umówionej wysokoœci. W odpowiedzi na wezwanie powoda, ubezpieczyciel dokona 3 wyp 3 aty ró¿nicy renty za okres od sierpnia 2019r. do 28 listopada 2020r., odmawiaj 1 c wyp 3 aty pozosta 3 ej kwoty 106,40 z 3 za listopad 2020r. i ca 3 oœci raty za grudzieñ, a tak¿e nie dokona 3 wyp 3 aty odsetek za opóŸnienie od daty wymagalnoœci ka¿dej z kwot, a odmowê wyp 3 aty œwiadczeñ uzasadni 3 osi 1 gniêciem przez powoda wieku emerytalnego. W niniejszej sprawie powód domaga siê zap 3 aty niewyp 3 aconych rat w wysokoœci ró¿nicy pomiêdzy kwot 1 wynikaj 1 c 1 z umowy stron w kwocie 6.595,47 z 3 a kwot 1 wyp 3 acan 1 przez pozwan 1 w wysokoœci 5.012 z 3 . (pozew - k. 3-10). Pozwany – (...) S.A. wniós 3 o oddalenie powództwa w ca 3 oœci, podnosz 1 c, ¿e powód naby 3 uprawnienia emerytalne i nie zachodz 1 przes 3 anki do dalszego wyp 3 acania œwiadczenia. Nadto, wskaza 3 , ¿e nie wiadomo na jakiej podstawie i w jaki sposób powód obliczy 3 wysokoœæ dochodzonego pozwem roszczenia. Pozwany zaprzeczy 3 te¿, by strony zawiera 3 y jak 1 kolwiek umowê odnoœnie ustalenia wysokoœci renty. Nadto, podniós 3 zarzut przedawnienia roszczeñ powoda. Ubezpieczyciel wskaza 3 , ¿e wyp 3 ata kwoty 5.012 z 3 by 3 a spowodowana tym, ¿e powód legitymowa 3 siê orzeczeniem o czêœciowej niezdolnoœci do pracy i uzyskiwa 3 rentê z Z. S. (dalej, jako ZUS). Do wyliczeñ pozwany przyj 13 hipotetyczne zarobki powoda brutto w kwocie 11.886,92 z 3 (netto 8.335,37 z 3 ), co przy uwzglêdnieniu zachowanej zdolnoœci zarobkowej daje kwotê 6.251,52 z 3 , a po uwzglêdnieniu œwiadczenia z ZUS (1.477,98 brutto, 1.239,96 z 3 netto) - kwotê wyp 3 acon 1 przez pozwan 1 . Zdaniem pozwanej, waloryzacja renty w przysz 3 oœci mo¿e nastêpowaæ wy 31 cznie w trybie art. 902 §2 k.c. po przedstawieniu przez poszkodowanego odpowiednich dowodów. (odpowiedŸ na pozew k. 74-77). S¥D USTALI£ (...) ¥CY STAN FAKTYCZNY: W dniu 15 listopada 1997r. powód A. M. uleg 3 wypadkowi komunikacyjnemu z winy kieruj 1 cego pojazdem A. B. objêtym ochron 1 ubezpieczeniow 1 na podstawie umowy (...) ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej zawartej z pozwanym Powszechnym (...) S.A. z siedzib 1 w W. . (okolicznoœæ bezsporna). Wyrokiem z dnia 13 listopada 2000 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 228/99 S. O. w G. zas 1 dzi 3 od Powszechnego (...) S.A. z siedzib 1 w W. i A. B. na rzecz powoda A. M. kwotê 1.492 z 3 miesiêcznie tytu 3 em renty wyrównawczej, p 3 atnej do dnia 20-go ka¿dego miesi 1 ca, poczynaj 1 c od dnia 1 listopada 2000r. z ustawowymi odsetkami na wypadek zw 3 oki w jej p 3 atnoœci, przy czym zap 3 ata przez jednego z pozwanych zwalnia 3 a drugiego od jej ponoszenia. (okolicznoœæ bezsporna ustalona w oparciu o wyrok S 1 du O. w G. z dnia 13 listopada 2000r. wraz z uzasadnieniem, k. 102-123). Pismami z dnia 25 lipca 2011r. i 31 sierpnia 2011r. powód wniós 3 o ustalenie wysokoœci renty wyrównawczej na kwotê 6.595,47 z 3 miesiêcznie. W odpowiedzi na ten wniosek, decyzj 1 z dnia 5 paŸdziernika 2011r. pozwany - (...) S.A. podwy¿szy 3 powodowi rentê wyrównawcz 1 przys 3 uguj 1 c 1 mu na podstawie wyroku S 1 du O. w G. z dnia 13 listopada 2000 roku do kwoty 6.595,47 z 3 miesiêcznie (zgodnie z ¿ 1 daniem powoda). J. œnie, pozwany poinformowa 3 powoda, ¿e waloryzacja renty w przysz 3 oœci bêdzie nastêpowaæ wy 31 cznie w trybie art. 907 § 2 k.c. po przedstawieniu odpowiednich dokumentów. Zmiany te – wed 3 ug pozwanego – mia 3 y byæ mo¿liwe jedynie do 2020 roku, kiedy to poszkodowany osi 1 gnie wiek emerytalny, a renta zostanie przeliczona do wysokoœci straty w emeryturze. (okolicznoœci bezsporne ustalone w oparciu o pismo powoda z dnia 31 sierpnia 2011r.- k. 31-32, pismo pozwanego z dnia 5 paŸdziernika 2011r., k. 33). (...) z dnia 2 wrzeœnia 2014 roku pozwany ubezpieczyciel obni¿y 3 wysokoœæ renty wyrównawczej do kwoty 5.012 z 3 miesiêcznie. Przy ustaleniu wysokoœci œwiadczenia pozwany uwzglêdni 3 mo¿liwoœci zarobkowe powoda na poziomie 25 % hipotetycznego dochodu tj. w kwocie 2.083,84 z 3 oraz œwiadczenie rentowe otrzymywane przez powoda z ZUS w kwocie 1.239,96 z 3 netto. (okolicznoœæ bezsporna ustalona w oparciu o decyzjê pozwanego z dnia 2 wrzeœnia 2014r., k. 34). W zwi 1 zku z powy¿szym powód wniós 3 pozew do (...) Rejonowego w G. , domagaj 1 c siê od pozwanego zap 3 aty kwoty 12.418,77 z 3 wraz z odsetkami ustawowymi od szczegó 3 owo wskazanych kwot tytu 3 em skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od 1 paŸdziernika 2014 do dnia 30 kwietnia 2015r. ponad kwotê wyp 3 acon 1 przez pozwanego oraz kwoty 1.774,11 z 3 miesiêcznie tytu 3 em renty wyrównawczej ponad kwotê uznan 1 i wyp 3 acon 1 przez pozwanego p 3 atnej do dnia 10 – ego ka¿dego miesi 1 ca wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie, pocz 1 wszy od 1 maja 2015r. Wyrokiem z dnia 27 marca 2018r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 559/15 (...) Rejonowy w G. oddali 3 powództwo. W wyniku rozpoznania apelacji powoda, wyrokiem z dnia 25 stycznia 2019r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt XVI Ca 554/18 S. O. w G. zmieni 3 wyrok S 1 du I instancji w ten sposób, ¿e w pkt I zas 1 dzi 3 od pozwanego na rzecz powoda kwotê 12.418,77 z 3 stanowi 1 c 1 skapitalizowan 1 rentê wyrównawcz 1 za okres od 1 paŸdziernika 2014r. do dnia 30 kwietnia 2015r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od szczegó 3 owych wskazanych kwot w wysokoœci 1.774,11 z 3 , zaœ w pozosta 3 ym zakresie oddali 3 powództwo i oddali 3 apelacjê. W uzasadnieniu wyroku S 1 d ad quem uzna 3 , ¿e poprzez wymianê oœwiadczeñ na piœmie strony dokona 3 y umownej zmiany wysokoœci renty, a z 3 o¿one nastêpnie przez pozwanego jednostronne oœwiadczenie o obni¿eniu renty by 3 o nieskuteczne. (okolicznoœci bezsporne, ponadto: wyrok S 1 du Rejonowego w G. z dnia 27 marca 2018r. wraz z uzasadnieniem k. 301, 308-313 akt (...) Rejonowego w G. o sygnaturze I C 559/15, wyrok S 1 du O. w G. z dnia 25 stycznia 2019r. wraz z uzasadnieniem k. 355, 360-373 tam¿e). Kolejnym pozwem powód domaga 3 siê od pozwanego zap 3 aty kwoty 97.446,20 z 3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zap 3 aty, na co sk 3 ada 3 a siê kwota 86.792,91 z 3 tytu 3 em skapitalizowanej renty wyrównawczej za okres od stycznia 2016r. do sierpnia 2019r. oraz kwota 10.653,29 z 3 tytu 3 em odsetek skapitalizowanych na dzieñ 22 lipca 2019r. Wyrokiem z dnia 30 paŸdziernika 2020r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 1503/19 S. O. w G. uwzglêdni 3 powództwo w ca 3 oœci. W wyniku rozpoznania apelacji pozwanego, wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I ACa 85/21 (...) Apelacyjny w G. zmieni 3 zaskar¿ony wyrok S 1 du I instancji, obni¿aj 1 c zas 1 dzon 1 kwotê do kwoty 76.582,67 z 3 i oddalaj 1 c powództwo i apelacjê w pozosta 3 ym zakresie. (...) Apelacyjny opar 3 swoje rozstrzygniêcia na ustaleniu, ¿e w 2011 roku strony dokona 3 y umownej zmiany wysokoœci renty, a z 3 o¿one nastêpnie przez pozwanego jednostronne oœwiadczenie o obni¿eniu renty by 3 o nieskuteczne, wskazuj 1 c, ¿e jest w tym zakresie zwi 1 zany wczeœniejszym wyrokiem dotycz 1 cym oceny tego samego stosunku prawego. (okolicznoœci bezsporne, ponadto: wyrok S 1 du O. w G. z dnia 30 paŸdziernika 2020r. wraz z uzasadnieniem - k. 85-89v, wyrok S 1 du Apelacyjnego w G. z dnia 13 kwietnia 2021 roku wraz z uzasadnieniem k. 90-99v). Pismem z dnia 21 lipca 2021 roku powód reprezentowany przez zawodowego pe 3 nomocnika wezwa 3 pozwanego do zap 3 aty w terminie 7 dni od otrzymania wezwania kwoty 38.003,28 z 3 tytu 3 em ró¿nicy pomiêdzy przyznan 1 rent 1 wyrównawcz 1 , a kwot 1 zap 3 acon 1 w okresie od sierpnia 2019 roku do lipca 2021 roku wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od poszczególnych rat miesiêcznych w kwocie po 1.583,47 z 3 od dnia wymagalnoœci do dnia zap 3 aty. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia 25 sierpnia 2021 roku pozwany wyp 3 aci 3 powodowi 31 cznie kwotê 25.229,89 z 3 . Ubezpieczyciel wskaza 3 , ¿e za okres od 1 sierpnia 2019r. do 31 paŸdziernika 2020r. nale¿y siê powodowi co miesi 1 c kwota 1.583,47 z 3 stanowi 1 ca ró¿nicê pomiêdzy kwot 1 6.595,47 z 3 a faktycznie wyp 3 acan 1 kwot 1 5.012 z 3 . Natomiast za listopad 2020r. jedynie kwota 1.477,84 z 3 do dnia 28 tego miesi 1 ca, tj. do dnia osi 1 gniêcia przez powoda powszechnego wieku emerytalnego. (dowód: wezwanie do zap 3 aty z dnia 21 lipca 2021r. k. 16-17, pismo pozwanego z dnia 25 sierpnia 2021r. k. 14-15). Powszechny (...) S.A. w okresie od grudnia 2020r. do paŸdziernika 2021r. wyp 3 aca 3 powodowi rentê wyrównawcz 1 w wysokoœci 5.012 z 3 . (dowód: przes 3 uchanie powoda A. M. - p 3 yta CD k. 207). Powód nie otrzymuje emerytury, lecz uzyskuje rentê z tytu 3 u niezdolnoœci do pracy w kwocie oko 3 o 1.077 z 3 miesiêcznie. (dowód: decyzja ZUS z dnia 3 grudnia 2021r. k. 146-150, przes 3 uchanie powoda A. M. - p 3 yta CD k. 207). S¥ (...) ¯Y£, (...) : P. ¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów, a tak¿e dowodu z przes 3 uchania powoda. (...) zebrany w niniejszej sprawie materia 3 dowodowy (...) nie dopatrzy 3 siê ¿adnych podstaw do kwestionowania prawdziwoœci i wiarygodnoœci wymienionych w ustaleniach stanu faktycznego dokumentów. P. œliæ bowiem nale¿y, i¿ dowody w postaci orzeczeñ s 1 dów powszechnych wydanych w poprzednich sprawach tocz 1 cych siê z udzia 3 em stron stanowi 3 y dokumenty urzêdowe w rozumieniu art. 244 k.p.c. i w zwi 1 zku z tym korzystaj 1 z domniemania autentycznoœci i zgodnoœci z prawd 1 wyra¿onych w nich oœwiadczeñ, a w toku niniejszego postêpowania ¿adna ze stron nie kwestionowa 3 a powy¿szych domniemañ w trybie art. 252 k.p.c. Ponadto, za w pe 3 ni wiarygodne (...) tak¿e dokumenty prywatne w postaci korespondencji stron. Z. ¿yæ bowiem nale¿a 3 o, ¿e przedmiotowe dokumenty nie nosz 1 ¿adnych œladów przerobienia, podrobienia, czy te¿ innej manipulacji, st 1 d nie ma ¿adnych podstaw, aby uznaæ, ¿e zosta 3 y stworzone wy 31 cznie na potrzeby niniejszego postêpowania. Ponadto, (...) nie znalaz 3 podstaw do odmowy przyznania waloru wiarygodnoœci zeznaniom powoda A. M. , które korelowa 3 y z treœci 1 przed 3 o¿onych do akt sprawy dokumentów, w szczególnoœci wyroków s 1 dów ró¿nych instancji wydanych na tle sporów prowadzonych przez obie strony o œwiadczenia za okresy wczeœniejsze, a tak¿e decyzji organu rentowego w odniesieniu do wysokoœci uzyskiwanego przez powoda œwiadczenia z tytu 3 u czêœciowej niezdolnoœci do pracy. Na podstawie art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c. (...) natomiast wnioski dowodowe pozwanego o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci zeznañ podatkowych PIT powoda, dokumentacji ZUS w zakresie wysokoœci pobieranej przez niego emerytury, jak równie¿ o dopuszczenie dowodu z opinii (...) lekarza z zakresu medycyny pracy. Z. ¿yæ bowiem nale¿a 3 o, ¿e okolicznoœci zwi 1 zane z aktualn 1 sytuacj 1 maj 1 tkow 1 i zdrowotn 1 powoda czy te¿ z jego aktualnymi mo¿liwoœciami zarobkowymi pozostaj 1 irrelewantne dla rozstrzygniêcia niniejszego sporu. Przedmiotem niniejszego postêpowania nie by 3 o bowiem ¿ 1 danie zmiany wysokoœci renty wyrównawczej, jako obowi 1 zku wynikaj 1 cego z ustawy na mocy art. 907 § 2 k.c. tj. wskutek zmiany stosunków, lecz roszczenie o zap 3 atê zaleg 3 ej czêœci rat renty. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem, o czym szczegó 3 owo w dalszej czêœci rozwa¿añ niniejszego uzasadnienia, nie jest mo¿liwe domaganie siê ustalenia wygaœniêcia lub zmiany stosunku renty wynikaj 1 cej ze Ÿróde 3 pozaumownych w drodze zarzutu, w postêpowaniu o zap 3 atê wymagalnych œwiadczeñ z tytu 3 u renty. Bezcelowe by 3 o równie¿ dokonywanie ustaleñ w zakresie uprawnienia powoda do emerytury oraz wysokoœci kapita 3 u pocz 1 tkowego. Powód bowiem nie korzysta ze œwiadczenia emerytalnego, lecz uzyskuje œwiadczenie rentowe, co jednoznacznie wynika z przed 3 o¿onych przezeñ dokumentów. (...) natomiast do kwestii formalnych nale¿y wyjaœniæ, ¿e brak by 3 o podstaw do uwzglêdnienia wniosku pozwanego o zawieszenie niniejszego postêpowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. z uwagi na wniesienie przez niego do S. O. w G. pozwu o uchylenie obowi 1 zku wyp 3 acania renty wyrównawczej. Jak wskazuje siê w orzecznictwie podstawa do zawieszenia postêpowania okreœlona w art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. zachodzi wtedy, gdy rozstrzygniêcie sprawy zale¿y od wyniku innego tocz 1 cego siê postêpowania cywilnego. Z. ¿noœæ ta musi byæ tego rodzaju, ¿e orzeczenie, które ma zapaœæ w innym postêpowaniu cywilnym, bêdzie prejudykatem, czyli podstaw 1 rozstrzygniêcia sprawy, w której ma byæ zawieszone postêpowanie. Oznacza to, ¿e nie jest mo¿liwe rozstrzygniêcie sprawy w tocz 1 cym siê postêpowaniu cywilnym bez wczeœniejszego rozstrzygniêcia kwestii prejudycjalnych (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 14 marca 2014r., VI ACa 780/13, L. ). W niniejszym przypadku jednak takie podstawy nie zachodz 1 . Z. ¿yæ bowiem nale¿y, i¿ przed S. O. w G. pozwany domaga siê zmiany, b 1 dŸ uchylenia obowi 1 zku wyp 3 aty renty wyrównawczej pocz 1 wszy od dnia 1 stycznia 2022r., podczas gdy niniejszy spór dotyczy zap 3 aty rat wymagalnych w okresie od listopada 2020r. do paŸdziernika 2021r. Nadto, nale¿a 3 o mieæ na wzglêdzie, ¿e zgodnie ze stanowiskiem judykatury wyrok wydany na podstawie art. 907 § 2 k.c. ma charakter konstytutywny i stwarza nowy stan prawny, dlatego co do zasady wywiera skutek tylko na przysz 3 oœæ (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 8 grudnia 2016r., I ACa 326/16, L. ), a wiêc zasadniczo nie wp 3 ywa na istnienie i zakres œwiadczenia z tytu 3 u renty, które sta 3 o siê wymagalne wczeœniej. Zatem stosownie do powy¿szego nale¿a 3 o przyj 1 æ, ¿e spór tocz 1 cy siê obecnie przed S. O. w G. nie ma wp 3 ywu na wynik niniejszego postêpowania. P. prawn 1 powództwa w niniejszej sprawie stanowi 3 przepis art. 444 §2 k.c. Zgodnie z treœci 1 tego przepisu, je¿eli poszkodowany utraci 3 ca 3 kowicie lub czêœciowo zdolnoœæ do pracy zarobkowej albo je¿eli zwiêkszy 3 y siê jego potrzeby lub zmniejszy 3 y widoki powodzenia na przysz 3 oœæ, mo¿e on ¿ 1 daæ od zobowi 1 zanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. (...) do szczegó 3 owych rozwa¿añ nale¿y w pierwszej kolejnoœci wskazaæ, ¿e obowi 1 zek pozwanego do wyp 3 aty powodowi renty wyrównawczej zosta 3 ustalony wyrokiem S 1 du O. w G. z dnia 13 listopada 2000 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 228/99. Przedmiotowym wyrokiem S 1 d zas 1 dzi 3 od ubezpieczyciela i sprawcy szkody in solidum na rzecz powoda kwotê 1.492 z 3 miesiêcznie tytu 3 em renty wyrównawczej, p 3 atnej do dnia 20-go ka¿dego miesi 1 ca, poczynaj 1 c od 1 listopada 2.000r. z ustawowymi odsetkami na wypadek zw 3 oki w jej p 3 atnoœci, uznaj 1 c, ¿e powód wskutek wypadku komunikacyjnego utraci 3 czêœciowo zdolnoœæ do pracy zarobkowej. P. ¿sze rozstrzygniêcie oparte by 3 o na przepisie art. 444 § 2 k.c. , co oznacza, ¿e renta mia 3 a charakter tzw. renty ustawowej. W 2011 roku, wskutek wymiany pism pomiêdzy stronami, uzgodniono zmianê wysokoœci renty przyznanej powy¿szym wyrokiem z kwoty 1.492 z 3 na kwotê 6.595,47 z 3 miesiêcznie. Po czym jednostronn 1 decyzj 1 z dnia 2 wrzeœnia 2014 roku pozwany obni¿y 3 wysokoœæ renty do kwoty 5.012 z 3 miesiêcznie i od tego czasu wyp 3 aca 3 powodowi rentê w takiej w 3 aœnie wysokoœci. W zwi 1 zku z wyp 3 at 1 przez pozwanego rat renty wyrównawczej w zani¿onej wysokoœci powód dwukrotnie dochodzi 3 swoich roszczeñ z tytu 3 u renty na drodze (...) . Najpierw, wyrokiem z dnia 25 stycznia 2019r. wydanym w sprawie o sygnaturze XVI Ca 554/18 S. O. w G. rozstrzygn 13 ¿ 1 danie powoda o zap 3 atê œwiadczeñ z tytu 3 u renty wyrównawczej za okres od 1 paŸdziernika 2014r. do dnia 30 kwietnia 2015r., (...) Apelacyjny w G. wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I ACa 85/21 ¿ 1 danie za okres od stycznia 2016r. do sierpnia 2019r. W przedmiotowych wyrokach S 1 d O. i (...) Apelacyjny rozstrzygnê 3 y zarówno kwestiê skutecznoœci zmiany wysokoœci renty w wyniku porozumienia stron, jak te¿ zmiany wysokoœci tego œwiadczenia w drodze jednostronnego oœwiadczenia pozwanego z dnia 2 wrzeœnia 2014 roku. Zgodnie natomiast z treœci 1 art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wi 1 ¿e nie tylko strony i s 1 d, który je wyda 3 , lecz równie¿ inne s 1 dy oraz inne organy pañstwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych tak¿e inne osoby. Jak wskazuje siê w orzecznictwie prawomocnoœæ materialna, w któr 1 s 1 wyposa¿one w procesie, oprócz rozstrzygaj 1 cych sprawê co do istoty wyroków, orzeczenia proceduralne, wyra¿a nakaz przyjmowania, ¿e w danej sytuacji stan prawny przedstawia siê tak, jak to wynika z zawartego w orzeczeniu rozstrzygniêcia (por. wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06, L. ). W wyroku z 7 kwietnia 2011 r. I PK 225/10, L. S. wyrazi 3 pogl 1 d, ¿e zwi 1 zanie stron prawomocnym orzeczeniem wyra¿one w art. 365 § 1 k.p.c. zawiera w sobie zakaz ponownego prowadzenia sporu co do okolicznoœci faktycznych stanowi 1 cych podstawê rozstrzygniêcia zakoñczonego sporu s 1 dowego. Innymi s 3 owy - nie jest dopuszczalne w œwietle art. 365 § 1 k.p.c. odmienne ustalenie zaistnienia, przebiegu i oceny istotnych dla danego stosunku prawnego zdarzeñ faktycznych w kolejnych procesach s 1 dowych miêdzy tymi samymi stronami, chocia¿by przedmiot tych spraw siê ró¿ni 3 . Nadto, w orzecznictwie wskazuje siê, ¿e powaga rzeczy os 1 dzonej rozci 1 ga siê tak¿e na motywy orzeczenia w takich granicach, w jakich stanowi 1 konieczne uzupe 3 nienie rozstrzygniêcia, niezbêdne dla wyjaœnienia jego zakresu (por. wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 29 marca 2006 roku, II PK 163/05, L. ). W œwietle powy¿szego, rozstrzygaj 1 c niniejszy spór, (...) i ocen 1 stanu faktycznego dokonan 1 przez S. O. w G. w sprawie XVI 554/18 i przez (...) Apelacyjny w G. w sprawie I ACa 85/21. Przede wszystkim w obu poprzednich sprawach przes 1 dzono, ¿e w drodze wymiany przez strony oœwiadczeñ na piœmie dosz 3 o do zmiany wysokoœci nale¿nej powodowi renty w drodze umowy. Ponadto, przes 1 dzono, ¿e zmiana wysokoœci renty wyrównawczej na mocy jednostronnego oœwiadczenia pozwanego dokonana pismem z dnia 2 wrzeœnia 2014 roku by 3 a nieskuteczna wzglêdem powoda. Na mocy art. 365 § 1 k.p.c. (...) jest zwi 1 zany powy¿szymi ocenami prawnymi, co oznacza, ¿e nie móg 3 tej kwestii rozstrzygn 1 æ w sposób odmienny, ani prowadziæ w tym zakresie postêpowania dowodowego. W dalszej kolejnoœci nale¿a 3 o ustaliæ, czy dokonano zmiany treœci przedmiotowego stosunku prawnego w odniesieniu do rat wymagalnych w okresie objêtym ¿ 1 daniem pozwu, a tak¿e nale¿a 3 o odnieœæ siê do podnoszonych przez pozwanego zarzutów dotycz 1 cych zmiany sytuacji uprawnionego z tytu 3 u renty. Nie budzi w 1 tpliwoœci, ¿e przepisy o rencie zawarte w art. 903-907 k.c. stosuje siê do innych stosunków o charakterze rentowym, które wynikaj 1 ze Ÿróde 3 pozaumownych. Wykorzystuje siê je jednak tylko wówczas, jeœli przepisy szczególne nie zawieraj 1 odmiennej regulacji. Waloryzacja renty mo¿e te¿ nast 1 piæ na podstawie umowy stron. Przepis dotyczy jedynie sytuacji, w której strony nie mog 1 dojœæ do porozumienia w sprawie dokonania zmiany wielkoœci renty lub czasu jej trwania (por. J. Ciszewski (red.), P. Nazaruk (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/e. 2022). Renta wynikaj 1 ca ze Ÿróde 3 pozaumownych to ponadto renta, której obowi 1 zek p 3 acenia wynika z ustawy. (...) stosunków zobowi 1 zaniowych nawi 1 zywanych ex lege, nale¿y stwierdziæ, ¿e konkretyzacja treœci poszczególnego stosunku, w tym w zakresie rozmiaru poszczególnych œwiadczeñ rentowych, zawsze wymaga ukszta 3 towania stosunku prawnego w drodze umowy lub orzeczenia s 1 dowego. Zdarzenia te nie zmieniaj 1 jednak charakteru renty, która zachowuje charakter renty ustawowej. Renta z ustawy to przede wszystkim renta stanowi 1 ca œwiadczenie odszkodowawcze (np. art. 444 § 2 k.c. ) (por. M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom III. Komentarz. Art. 627–1088. Wyd. 3, Warszawa 2022) Stosownie do powy¿szego, umowy (...) zobowi 1 zania ustawowe nie powoduj 1 zmiany charakteru renty przyznanej na podstawie art. 444 § 2 k.c. na rentê umown 1 . Zatem mimo ¿e wysokoœæ renty, bêd 1 cej przedmiotem niniejszego postêpowania zosta 3 a zmieniona w drodze umownej, to nadal ma ona charakter renty ustawowej. Nie oznacza to jednak, ¿e pozwany mo¿e broniæ siê w niniejszym sporze powo 3 uj 1 c siê na treœæ art. 907 § 2 k.c. , zgodnie z którym je¿eli obowi 1 zek p 3 acenia renty wynika z ustawy, ka¿da ze stron mo¿e w razie zmiany stosunków ¿ 1 daæ zmiany wysokoœci lub czasu trwania renty, chocia¿by wysokoœæ renty i czas jej trwania by 3 y ustalone w orzeczeniu s 1 dowym lub w umowie. Uprawnienie, jakie wynika z przytoczonego przepisu, mo¿e byæ bowiem realizowane jedynie w drodze powództwa, albowiem wyrok ma charakter konstytutywny i kreuje nowy stan prawny. Tym samym, (...) w niniejszej sprawie nie by 3 uprawniony do rozwa¿ania, czy zasz 3 a zmiana stosunków, o jakiej mowa w art. 907 § 2 k.c. , a tym samym brak by 3 o podstaw do czynienia jakichkolwiek ustaleñ odnoœnie sytuacji materialnej, zdrowotnej powoda, czy jego mo¿liwoœci zarobkowych. Nadto, ca 3 kowicie b 3 êdne by 3 o za 3 o¿enie pozwanego, ¿e mo¿e on jednostronnie zmniejszyæ wysokoœæ renty z uwagi na osi 1 gniêcie przez powoda wieku emerytalnego. Pozwany nie ma bowiem ¿adnego uprawnienia do narzucania powodowi z którego œwiadczenia powinien korzystaæ. W drodze umowy nie dosz 3 o do modyfikacji stosunku prawnego, maj 1 ce swoje Ÿród 3 o w ustawie. Wszelkie okolicznoœci zwi 1 zane ze zmian 1 stosunków pozwany mo¿e podnosiæ w odrêbnym postêpowaniu na podstawie art. 907 § 2 k.c. W niniejszej sprawie argumenty i wnioski dowodowe pozwanego nie mog 3 y doprowadziæ do oczekiwanych przez niego rezultatów, a zatem zmierza 3 y one jedynie do przed 3 u¿enia postêpowania. Nadto w odniesieniu do wniosku dowodowego pozwanego o ustalenie wysokoœci emerytury powoda, wskazaæ nale¿y, i¿ powód œwiadczenia takiego nigdy nie pobiera 3 , a zatem ju¿ tylko z tego powodu wniosek ten powinien zostaæ pominiêty. Dla rozstrzygniêcia sprawy istotne by 3 o jedynie, czy istnieje obowi 1 zek pozwanego do wyp 3 aty renty wyrównawczej we wskazanej w pozwie wysokoœci. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny w przypadku spe 3 nienia przes 3 anek wskazanych w art. 907 § 2 k.c. zmiana wysokoœci renty lub czasu jej trwania mo¿e nast 1 piæ w drodze umowy, zgodnie z zasad 1 autonomii woli, w granicach wskazanych w art. 3531 k.c. Zastosowanie tego trybu mo¿e mieæ miejsce zarówno wówczas, gdy poprzednia wysokoœæ renty lub czas jej trwania by 3 y ustalone w umowie, jak i wtedy gdy nast 1 pi 3 a w orzeczeniu s 1 dowym. Odmowa zawarcia umowy daje podstawy do zastosowania trybu s 1 dowego zgodnie z art. 907 § 2 k.c. (por. M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom III. Komentarz. Art. 627–1088. Wyd. 3, Warszawa 2022). Z zebranego materia 3 u dowodowego nie wynika aby, ¿e po 2011 roku pomiêdzy powodem a pozwanym zosta 3 a zawarta kolejna umowa, która modyfikowa 3 aby wysokoœæ renty. Jednostronna zmiana wysokoœci renty przez pozwanego by 3 a natomiast bezskuteczna, co tak¿e zosta 3 o przes 1 dzone prawomocnymi orzeczeniami w rozstrzygniêtych uprzednio sprawach, a s 1 d orzekaj 1 cy w niniejszym sk 3 adzie powy¿szymi ustaleniami by 3 zwi 1 zany, a nadto przyjmuje je i podziela zaprezentowany w nich pogl 1 d. Bezspornym by 3 o tak¿e to, ¿e nie dosz 3 o do zmiany wysokoœci, b 1 dŸ czasu trwania renty w wyniku konstytutywnego orzeczenia s 1 du. Tym samym nale¿a 3 o uznaæ, ¿e strony by 3 y zwi 1 zane stosunkiem prawnym w kszta 3 cie nadanym mu w wyniku umowy zawartej w 2011r. W zwi 1 zku z tym w okresie objêtym ¿ 1 daniem pozwu tj. w okresie od listopada 2020r. do paŸdziernika 2021r. pozwany by 3 zobowi 1 zany do zap 3 aty na rzecz powoda renty wyrównawczej w kwocie 6.595,47 z 3 miesiêcznie. Z tego wzglêdu, za miesi 1 c listopad 2020 r. nale¿a 3 a siê powodowi dop 3 ata w kwocie 106 z 3 (ró¿nica pomiêdzy kwot 1 6.595,47 z 3 a faktycznie wyp 3 acon 1 kwot 1 6.489,84 z 3 ), natomiast za pozosta 3 e miesi 1 ce kwota po 1.583,47 z 3 (ró¿nica pomiêdzy kwot 1 6.595,47 z 3 a wyp 3 acon 1 kwot 1 5.012 z 3 ). Nadto, na podstawie art. 481 §1 k.c. od dnia wymagalnoœci ka¿dej z rat miesiêcznych nale¿a 3 y siê powodowi odsetki ustawowe za opóŸnienie. Z. ¿yæ nale¿y, i¿ zgodnie z treœci 1 porozumienia stron z 2011 roku termin p 3 atnoœci ka¿dej raty przypada 3 na dzieñ 10 - ego ka¿dego miesi 1 ca. Z uwagi na fakt, ¿e pozwany nie uiszcza 3 na rzecz powoda pe 3 nej kwoty rat renty, w wysokoœci wynikaj 1 cej z umowy stron, to pozostawa 3 w opóŸnieniu z zap 3 at 1 kwoty stanowi 1 cej ró¿nicê pomiêdzy wysokoœci 1 renty nale¿nej a faktycznie wyp 3 aconej. Dochodzona kwota tj. 809,42 z 3 z tytu 3 u skapitalizowanych odsetek nale¿nych od zaleg 3 ych rat wymagalnych w okresie od listopada 2020 roku do paŸdziernika 2021 roku, a tak¿e kwota 1.998,41 z 3 z tytu 3 u skapitalizowanych odsetek nale¿nych od zaleg 3 ych rat wymagalnych w okresie od sierpnia 2019r. do listopada 2020r. w zasadzie nie by 3 a kwestionowania przez pozwanego. P. œæ wyliczenia powy¿szych kwot na dzieñ ich kapitalizacji nie budzi 3 a tak¿e ¿adnych w 1 tpliwoœci (...) . Bezzasadny okaza 3 siê równie¿ podniesiony w odpowiedzi na pozew zarzut przedawnienia. Nie ulega w 1 tpliwoœci, ¿e roszczenie rentowe ma charakter œwiadczenia okresowego i przedawnia siê z up 3 ywem trzyletniego terminu przedawnienia okreœlonego w art. 118 k.c. W niniejszej sprawie ¿ 1 danie powoda dotyczy 3 o rat wymagalnych w okresie od listopada 2020r. do paŸdziernika 2021r. Z. ¿ywszy, i¿ pozew zosta 3 wniesiony w dniu 29 paŸdziernika 2021r. to nie ulega w 1 tpliwoœci, ¿e ¿adne z roszczeñ okresowych nie uleg 3 o przedawnieniu. Zatem, na podstawie art. 444 § 2 k.c. (...) od pozwanego na rzecz powoda 31 cznie kwotê 20.331,83 z 3 . Zgodnie z art. 481 k.c. i art. 482 k.c. od powy¿ej kwoty (...) odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia wniesienia pozwu tj. od dnia 29 paŸdziernika 2021 roku do dnia zap 3 aty. O kosztach procesu (...) na podstawie art. 98 §1 k.p.c. i zgodnie z zasad 1 odpowiedzialnoœci za wynik sprawy zas 1 dzi 3 od przegrywaj 1 cego niniejszy spór pozwanego na rzecz powoda kwotê 4.634 z 3 , na co sk 3 ada 3 y siê: op 3 ata s 1 dowa od pozwu (1.017 z 3 ), op 3 ata za czynnoœci fachowego pe 3 nomocnika powoda bêd 1 cego radc 1 prawnym w stawce minimalnej (3.600 z 3 ) obliczona od wskazanej wartoœci przedmiotu sporu, a tak¿e op 3 ata skarbowa od pe 3 nomocnictwa (17 z 3 ). Nadto, na podstawie art. 98 § 11 k.p.c. (...) odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia uprawomocnienia siê wyroku do dnia zap 3 aty. (...) na uwadze powy¿sze orzeczono jak we wstêpie.
Pełny tekst orzeczenia
I C 588/21
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.