I C 503/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSyndyk masy upadłości S. G. wystąpił z powództwem o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny lokalu mieszkalnego, zawartej przez upadłego z jego wnuczką W. G. w dniu 17 maja 2019 roku. Sąd Rejonowy w Piszu, po rozpoznaniu sprawy, uznał przedmiotową umowę za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości. Uzasadnienie opierało się na przepisach Kodeksu cywilnego o skardze pauliańskiej (art. 527 i nast. k.c.), stosowanych odpowiednio na mocy prawa upadłościowego. Sąd ustalił, że w momencie zawierania umowy darowizny, S. G. posiadał wymagalne zobowiązania pieniężne wobec wielu wierzycieli, a jego zadłużenie wynosiło około 919 320,23 złotych. Ponadto, w tym czasie toczyły się już postępowania sądowe i egzekucyjne. Sąd podkreślił, że czynność prawna dokonana została pod tytułem darmym (darowizna), co zgodnie z art. 528 k.c. oznacza, że dla uznania jej za bezskuteczną nie jest istotna wiedza osoby trzeciej (wnuczki) o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Sąd stwierdził, że wskutek darowizny dłużnik stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu, a także działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, co potwierdzały toczące się postępowania egzekucyjne. Pozwana próbowała wskazać inne mienie dłużnika, jednak nie uczyniła tego w sposób wystarczająco szczegółowy, a wartość pozostałego majątku była niewystarczająca. W związku z tym, sąd uznał, że przesłanki skargi pauliańskiej zostały spełnione. Odnosząc się do kosztów postępowania, sąd, na podstawie art. 102 k.p.c., odstąpił od obciążania pozwanej kosztami, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną i rodzinną, a także potencjalnie ograniczoną świadomość prawną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o skardze pauliańskiej w kontekście czynności nieodpłatnych (darowizny) dokonanych przez dłużnika przed ogłoszeniem upadłości, a także zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach z trudną sytuacją materialną stron.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z upadłością i darowizną nieruchomości. Zastosowanie art. 102 k.p.c. jest dyskrecjonalne i zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa darowizny nieruchomości zawarta przez dłużnika przed ogłoszeniem upadłości może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości na podstawie przepisów o skardze pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa darowizny nieruchomości zawarta przez dłużnika przed ogłoszeniem upadłości może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości, jeśli została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czynność prawna dokonana pod tytułem darmym (darowizna) przez dłużnika, który stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu, z pokrzywdzeniem wierzycieli, podlega uznaniu za bezskuteczną na podstawie art. 527 i 528 k.c., niezależnie od wiedzy osoby trzeciej o działaniu dłużnika.
Czy w przypadku czynności nieodpłatnych, wiedza osoby trzeciej o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli jest konieczna do uwzględnienia skargi pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku czynności nieodpłatnych (jak darowizna), wiedza osoby trzeciej o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli nie jest konieczna do uwzględnienia skargi pauliańskiej, zgodnie z art. 528 k.c.
Uzasadnienie
Przepis art. 528 k.c. zwalnia wierzyciela z obowiązku wykazywania wiedzy osoby trzeciej o pokrzywdzeniu wierzycieli w przypadku czynności nieodpłatnych, czyniąc ten element obojętnym dla rozstrzygnięcia.
Czy sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c., jeśli uzna, że obciążenie takie byłoby niesłuszne lub niesprawiedliwe.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 k.p.c. ze względu na trudną sytuację materialną i rodzinną pozwanej, a także potencjalnie ograniczoną świadomość prawną, uznając, że obciążenie jej kosztami byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. Upadłości S. G. | instytucja | powód |
| W. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
| S. G. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
k.c. art. 527 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Pomocnicze
k.c. art. 527 § § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Prawo upadłościowe art. 131
W sprawach nieuregulowanych przepisami art. 127-130a do zaskarżenia czynności prawnych upadłego, dokonanych z pokrzywdzeniem wierzycieli, przepisy art. 132-134 oraz przepisy Kodeksu cywilnego o ochronie wierzyciela w przypadku niewypłacalności dłużnika stosuje się odpowiednio.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność prawna (darowizna) została dokonana pod tytułem darmym. • Dłużnik stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu wskutek dokonanej darowizny. • Dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, co potwierdzały toczące się postępowania egzekucyjne. • Pozwana nie wykazała skutecznie, że istnieje inne mienie dłużnika wystarczające do zaspokojenia wierzycieli.
Odrzucone argumenty
Pozwana argumentowała, że mieszkanie nie ma dużej wartości, wymaga remontu i że dziadek posiadał je krótko. • Pozwana wskazywała na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną.
Godne uwagi sformułowania
czynność prawna dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli • czynność prawna dokonana pod tytułem darmym • wiedza lub możliwość (przy zachowaniu należytej staranności) dowiedzenia się o takim działaniu dłużnika przez osobę trzecią • w przypadku czynności nieodpłatnych możliwość wystąpienia przez wierzyciela z żądaniem uznania czynności za bezskuteczną została uniezależniona od wiedzy osoby trzeciej • stan podmiotowy osoby trzeciej nie ma znaczenia • w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami
Skład orzekający
Anna Gajewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o skardze pauliańskiej w kontekście czynności nieodpłatnych (darowizny) dokonanych przez dłużnika przed ogłoszeniem upadłości, a także zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach z trudną sytuacją materialną stron."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z upadłością i darowizną nieruchomości. Zastosowanie art. 102 k.p.c. jest dyskrecjonalne i zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni wierzycieli przed próbami ukrycia majątku poprzez darowizny, nawet jeśli są one dokonywane na rzecz bliskich osób. Dodatkowo, aspekt kosztów sądowych i zastosowanie art. 102 k.p.c. dodaje jej praktycznego wymiaru.
“Czy można darować majątek, by uniknąć spłaty długów? Sąd odpowiada: nie w tym przypadku!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.