I C 469/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie I. Z. i P. W. wystąpili z powództwem przeciwko (...) Bank (...) S.A. w W., domagając się ustalenia nieważności umowy kredytu denominowanego w walucie obcej z dnia 15.12.2011 r. oraz zasądzenia od banku kwoty 41 114,32 zł tytułem zwrotu nienależnych świadczeń. Jako podstawę nieważności umowy wskazali brak jednoznacznego określenia świadczenia stron, naruszenie art. 69 Prawa bankowego, art. 353¹ i 358¹ k.c. oraz art. 385¹ k.c. (klauzule niedozwolone). Podnosili, że bank zagwarantował sobie pełną dowolność w ustalaniu wysokości zobowiązań, co skutkuje nieważnością umowy na podstawie art. 58 § 1 k.c. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując zasadność żądań i podnosząc zarzut nieudowodnienia. Bank argumentował, że powodowie spłacali zobowiązanie w walucie (...) , co oznacza, że klauzule denominacyjne nie miały zastosowania, a kredytobiorcy skorzystali z wariantu spłaty bezpośrednio w walucie (...) . Sąd Okręgowy w (...) oddalił powództwo. Sąd ustalił, że umowa kredytu była denominowana w walucie obcej, a wypłata i spłata mogły następować w walucie polskiej lub obcej. Sąd uznał, że powodowie, zarabiający w walucie obcej, mieli możliwość wyboru waluty wypłaty i spłaty, co eliminowało ryzyko walutowe w sposób rażąco naruszający ich interesy. W związku z tym, sąd uznał, że klauzule przeliczeniowe nie były niedozwolone. Sąd stwierdził również, że powodowie nie wykazali interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy, a ich argumentacja była niespójna i nieoparta na rzetelnych ustaleniach faktycznych. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone, a powodowie zostali obciążeni kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja klauzul denominacyjnych w umowach kredytowych, gdzie kredytobiorca zarabia w walucie obcej i ma możliwość wyboru waluty wypłaty i spłaty. Ustalenie interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności umowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kredytobiorca zarabia w walucie obcej i ma realną możliwość wyboru waluty wypłaty i spłaty, co odróżnia sprawę od typowych sporów frankowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu denominowanego, w której wypłata i spłata mogą następować w walucie polskiej lub obcej, a kredytobiorcy zarabiają w walucie obcej, zawiera klauzule abuzywne naruszające prawa konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa nie zawiera klauzul abuzywnych, ponieważ powodowie mieli możliwość wyboru waluty wypłaty i spłaty, co eliminowało ryzyko walutowe w sposób rażąco naruszający ich interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że możliwość wyboru waluty wypłaty i spłaty przez powodów, zarabiających w walucie obcej, sprawiała, że ryzyko walutowe nie było dla nich rażąco niekorzystne, a klauzule przeliczeniowe nie naruszały dobrych obyczajów ani interesów konsumentów.
Czy powodowie posiadają interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie posiadają interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu.
Uzasadnienie
Sąd podzielił argumentację powodów, że mają oni interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności umowy, ponieważ ewentualne stwierdzenie nieważności tylko w uzasadnieniu wyroku mogłoby nie mieć mocy rzeczy osądzonej w innych postępowaniach, a orzeczenie o nieważności mogłoby stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności hipoteki.
Czy powodowie wykazali, że umowa kredytu jest nieważna z powodu naruszenia zasad współżycia społecznego lub ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie nie wykazali, że umowa jest nieważna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że konstrukcja umowy, gdzie wypłata i spłata mogły następować w walucie polskiej lub obcej, a powodowie zarabiali w walucie obcej, nie naruszała zasad współżycia społecznego ani ustawy. Argumentacja powodów była niespójna i nieoparta na rzetelnych ustaleniach faktycznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| P. W. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
P.b. art. 69 § 1
Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powodowie dochodzili ustalenia nieważności umowy kredytu, powołując się na art. 189 k.p.c., który wymaga od strony żądającej ustalenia wykazania interesu prawnego.
Pomocnicze
k.c. art. 358 § 1
Kodeks cywilny
Strony mogą zastrzec w umowie, że wysokość świadczenia pieniężnego zostanie ustalona według innego niż pieniądz miernika wartości.
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują odpowiednie przepisy ustawy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie posiadają interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest nieważna z powodu braku określenia świadczenia stron. • Klauzule przeliczeniowe są niedozwolone (abuzywne). • Kwestionowane postanowienia są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy powodów. • Konstrukcja umowy jest sprzeczna z ustawą. • Bank zagwarantował sobie pełną dowolność w ustalaniu wysokości zobowiązań. • Nienależne świadczenia wykonane na rzecz pozwanej. • Nieważność umowy jako konsekwencja przekroczenia granic swobody umów.
Godne uwagi sformułowania
konstrukcja prawna tych kredytów opiera się na istnieniu ryzyka walutowego oraz klauzul przeliczeniowych, które wedle orzecznictwa TSUE i Sądu Najwyższego mogą prowadzić do stwierdzenia abuzywności określonych postanowień umownych. • W realiach niniejszej sprawy mechanizm ten nie występował. • Powodowie zawarli bowiem umowę kredytu denominowanego, w której wypłata kredytu nastąpiła w według wyboru kredytobiorcy w PLN lub walucie obcej, lecz wszystkie inne parametry kredytu dotyczyły waluty obcej – łącznie z dochodami kredytobiorców, przez co kredyt zbliżył się do konstrukcji kredytu walutowego. • pokrzywdzenie przedstawiane przez powodów w zeznaniach, mające polegać na tym, że wypłacono im kredyt w PLN, a nie w walucie obcej, nie może być uznane za pokrzywdzenie prawdziwe. • narracja procesowa powodów jest wewnętrznie niespójna i nieoparta na rzetelnych ustaleniach faktycznych. • przeliczenie walutowe następowało wyłącznie w momencie wypłaty transzy kredytu. • Tym samym przeważająca część argumentacji powodów z racji samych faktów musi być uznana za chybioną. • nie można mówić o ich pokrzywdzeniu.
Skład orzekający
Rafał Kubicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul denominacyjnych w umowach kredytowych, gdzie kredytobiorca zarabia w walucie obcej i ma możliwość wyboru waluty wypłaty i spłaty. Ustalenie interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kredytobiorca zarabia w walucie obcej i ma realną możliwość wyboru waluty wypłaty i spłaty, co odróżnia sprawę od typowych sporów frankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest dopasowanie argumentacji do faktycznego stanu faktycznego, a nie tylko powielanie schematów z innych spraw. Pokazuje też, że nie każda umowa z walutą obcą jest abuzywna.
“Czy Twoja umowa kredytowa jest abuzywna? Sąd wyjaśnia, kiedy brak ryzyka walutowego chroni bank.”
Dane finansowe
WPS: 41 114,32 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 817 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.