I C 468/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. J. domagała się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 6 czerwca 2024 roku, który dotyczył długu spadkowego po jej matce M. W. (1). Powódka argumentowała, że wyegzekwowane od niej kwoty przekroczyły jej ograniczoną odpowiedzialność za długi spadkowe, która wynosiła połowę wartości stanu czynnego spadku (45.837 zł). Wskazała, że w poprzednim postępowaniu egzekucyjnym wyegzekwowano 63.584,40 zł, a w obecnym postępowaniu już 12.221,28 zł, co łącznie przekraczało jej limit odpowiedzialności. Sąd Rejonowy w Gdyni oddalił powództwo. Sąd uznał, że powództwo przeciwegzekucyjne jest bezprzedmiotowe w części, w której świadczenie zostało już wyegzekwowane, a wyegzekwowanie należności czyni dalsze postępowanie bezcelowym. Ponadto, sąd podkreślił, że ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe musi być skutecznie podniesione na etapie postępowania rozpoznawczego lub klauzulowego i zastrzeżone w tytule wykonawczym. W tym przypadku, mimo że powódka przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza, nie zaskarżyła postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, w którym nie zastrzeżono jej prawa do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności. Sąd wskazał, że wygaśnięcie zobowiązania, a nie ograniczenie odpowiedzialności, jest podstawą do uwzględnienia powództwa o pozbawienie wykonalności. W związku z tym, że dług nie wygasł, a jedynie odpowiedzialność za niego była ograniczona, powództwo zostało oddalone. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że wyegzekwowanie części należności czyni powództwo przeciwegzekucyjne bezprzedmiotowym oraz że ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe wymaga skutecznego zastrzeżenia w tytule wykonawczym.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku zastrzeżenia ograniczenia odpowiedzialności w tytule wykonawczym i wyegzekwowania części należności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności jest dopuszczalne w sytuacji, gdy część należności została już wyegzekwowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo przeciwegzekucyjne jest bezprzedmiotowe w części, w której świadczenie zostało już wyegzekwowane, ponieważ wyegzekwowanie należności czyni dalsze postępowanie bezcelowym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wyegzekwowanie świadczenia objętego tytułem wykonawczym w całości lub w części powoduje utratę możliwości skutecznego wytoczenia powództwa opozycyjnego w odniesieniu do już wyegzekwowanych świadczeń.
Czy ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe do wartości stanu czynnego spadku może być skuteczne podniesione w trybie powództwa przeciwegzekucyjnego, jeśli nie zostało zastrzeżone w tytule wykonawczym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe nie może stanowić podstawy do uwzględnienia powództwa przeciwegzekucyjnego na mocy art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., jeśli nie zostało skutecznie zastrzeżone w tytule wykonawczym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy musi być skutecznie podniesione na etapie postępowania rozpoznawczego lub klauzulowego i zastrzeżone w tytule wykonawczym. Brak takiego zastrzeżenia w klauzuli wykonalności, mimo możliwości jego zaskarżenia, uniemożliwia skuteczne powołanie się na to ograniczenie w powództwie przeciwegzekucyjnym. Sąd rozróżnił wygaśnięcie zobowiązania od ograniczenia odpowiedzialności.
Czy powódka jest legitymowana do żądania pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w części dotyczącej obowiązku innego dłużnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie jest legitymowana do żądania pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w części skierowanej przeciwko innej osobie, gdyż w tym zakresie nie jest dłużnikiem w rozumieniu art. 840 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na stanowisko doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym legitymacja czynna w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego przysługuje dłużnikowi oznaczonemu w tytule wykonawczym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| P. 1 Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.
Pomocnicze
k.c. art. 1034 § § 2
Kodeks cywilny
Wspomniany w kontekście odpowiedzialności spadkobierców po połowie zgodnie z udziałem w spadku.
k.c. art. 1031 § § 2
Kodeks cywilny
Wskazuje, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego stanu czynnego spadku, w przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
k.p.c. art. 792
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zastrzeżenie w klauzuli wykonalności prawa spadkobiercy do powoływania się na ograniczoną odpowiedzialność.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ograniczenia odpowiedzialności dłużnika.
k.p.c. art. 837
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyegzekwowanie części należności czyni powództwo przeciwegzekucyjne bezprzedmiotowym. • Ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe nie może być skuteczne podniesione w trybie powództwa przeciwegzekucyjnego, jeśli nie zostało zastrzeżone w tytule wykonawczym. • Powódka nie jest legitymowana do żądania pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w części dotyczącej innego dłużnika.
Odrzucone argumenty
Wyegzekwowane kwoty przekroczyły ograniczoną odpowiedzialność powódki za długi spadkowe. • Należy uwzględnić poprzednie postępowanie egzekucyjne przy ustalaniu limitu odpowiedzialności.
Godne uwagi sformułowania
powództwo przeciwegzekucyjne jest bezprzedmiotowe w części, w której wykonalność tytułu wykonawczego wygasła na skutek jego zrealizowania • ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe do wysokości stanu czynnego spadku oraz spłacenie zobowiązań ponad stan czynny spadku nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia powództwa przeciwegzekucyjnego na mocy art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. • dług jest wyrazem powinności, tj. obowiązku świadczenia dłużnika, podczas gdy odpowiedzialność odnosi się nie do samej powinności, lecz do kwestii pokrycia długu
Skład orzekający
Joanna Jank
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wyegzekwowanie części należności czyni powództwo przeciwegzekucyjne bezprzedmiotowym oraz że ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe wymaga skutecznego zastrzeżenia w tytule wykonawczym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zastrzeżenia ograniczenia odpowiedzialności w tytule wykonawczym i wyegzekwowania części należności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formalne dochodzenie swoich praw w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście długów spadkowych i ograniczonej odpowiedzialności. Pokazuje pułapki prawne, które mogą prowadzić do oddalenia powództwa mimo merytorycznych argumentów.
“Dług spadkowy wyższy niż majątek? Sąd wyjaśnia, kiedy nie można już odzyskać pieniędzy.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 3617 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.