I C 426/18
Podsumowanie
Sąd oddalił powództwo o ustalenie prawa do lokalu socjalnego, uznając, że powódka nie wykazała interesu prawnego, ponieważ jej centrum życiowe znajduje się w innym mieście, a potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone.
Powódka domagała się ustalenia prawa do lokalu socjalnego, twierdząc, że jest zagrożona eksmisją z lokalu, który wynajmowała od ojca. Sąd oddalił powództwo, uznając, że powódka nie wykazała interesu prawnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że centrum życiowe powódki znajduje się w innym mieście (I.), gdzie pracuje, prowadzi działalność gospodarczą, rozlicza się podatkowo i pobiera świadczenia socjalne, a także zawarła związek małżeński i zamieszkuje z mężem. Dodatkowo, powódka posiadała tytuł prawny do innego lokalu (babci).
Powódka D. S. wniosła pozew o ustalenie prawa do lokalu socjalnego, wskazując na zagrożenie eksmisją z lokalu przy ul. (...) w G., który wynajmowała od ojca na podstawie umowy z 2013 roku. Podnosiła, że jest samotną matką wychowującą małoletniego syna i nie posiada tytułu prawnego do innego lokalu. Sąd Rejonowy w Gdyni oddalił powództwo, uznając brak interesu prawnego powódki. Sąd ustalił, że umowa najmu została zawarta po zajęciu nieruchomości przez komornika, co czyni ją bezskuteczną wobec nabywców na podstawie art. 930 § 4 kpc. Ponadto, kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że centrum życiowe powódki od lat znajduje się w I., gdzie pracuje (Poczta Polska, działalność gospodarcza), rozlicza się podatkowo, pobiera świadczenia socjalne (MOPS), wybrała przedszkole i przychodnię dla syna, a także zawarła związek małżeński i zamieszkuje z mężem. Powódka była również zameldowana na pobyt stały w I. od 2014 roku. Sąd uznał, że powódka ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż od 2017 roku zamieszkuje w lokalu stanowiącym własność babci. W związku z tym, powódka nie spełniła przesłanek do przyznania prawa do lokalu socjalnego, a także nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu tego prawa na podstawie art. 189 kpc.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie ma interesu prawnego w ustaleniu prawa do lokalu socjalnego, ponieważ jej centrum życiowe znajduje się w innym mieście, a potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone poprzez zamieszkiwanie w lokalu należącym do babci.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała interesu prawnego, ponieważ od lat jej centrum życiowe znajduje się w innym mieście (I.), gdzie pracuje, prowadzi działalność, rozlicza się podatkowo i pobiera świadczenia. Dodatkowo, powódka zamieszkuje w lokalu należącym do babci, co oznacza zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Umowa najmu lokalu w G. była bezskuteczna wobec nabywców.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwana Gmina M. G. i interwenci uboczni E. P. i P. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina M. G. | organ_państwowy | pozwana |
| E. P. | osoba_fizyczna | interwenient uboczny |
| P. P. | osoba_fizyczna | interwenient uboczny |
Przepisy (9)
Główne
u.o.p.l. art. 14 § ust. 7
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Wyłącza stosowanie ust. 4 do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego.
k.p.c. art. 930 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Oddanie zajętej nieruchomości w użyczenie, leasing, najem lub dzierżawę jest bezskuteczne wobec nabywcy nieruchomości w egzekucji.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Pomocnicze
u.o.p.l. art. 14 § ust. 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Nie ma zastosowania do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem określonych sytuacji.
k.p.c. art. 999 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na niej pomieszczeń.
k.p.c. art. 791 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Tytuł wykonawczy zobowiązujący do wydania nieruchomości lub opróżnienia pomieszczenia upoważnia do prowadzenia egzekucji nie tylko przeciw dłużnikowi, lecz także przeciwko jego domownikom, krewnym i innym osobom reprezentującym jego prawa.
k.p.c. art. 791 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nie wyłącza praw przewidzianych w ustawie o ochronie lokatorów oraz praw, które są skuteczne wobec wierzyciela. Jeżeli dłużnik twierdzi, że przysługuje mu prawo skuteczne wobec wierzyciela, komornik wstrzyma się z czynnościami egzekucyjnymi, pouczając o możliwości wytoczenia powództwa o pozbawienie wykonalności.
k.k. art. 191 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu prawa do lokalu socjalnego. Centrum życiowe powódki znajduje się w innym mieście (I.). Powódka posiada inne miejsce zamieszkania (lokal babci). Umowa najmu zawarta po zajęciu nieruchomości jest bezskuteczna wobec nabywcy. Powódka utraciła tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego.
Odrzucone argumenty
Powódka jest samotną matką wychowującą małoletniego syna i zagrożona eksmisją. Powódka nie ma tytułu prawnego do innego lokalu (przed ustaleniem centrum życiowego w I.).
Godne uwagi sformułowania
centrum życiowe powódki nie stanowi i nie stanowiło centrum życiowego powódki nie posiada interesu prawnego w ustaleniu prawa do lokalu socjalnego umowa najmu została zawarta już po zajęciu nieruchomości powódka ma zaspokojone swoje potrzeby mieszkaniowe
Skład orzekający
Małgorzata Żelewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku interesu prawnego w sprawach o lokal socjalny, gdy centrum życiowe strony znajduje się poza lokalem, a potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji utraty tytułu prawnego do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego i braku centrum życiowego w lokalizacji spornego lokalu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd analizuje pojęcie 'centrum życiowego' i 'interesu prawnego' w kontekście prawa do lokalu socjalnego, co jest istotne dla praktyków prawa lokalowego i osób w trudnej sytuacji mieszkaniowej.
“Czy centrum Twojego życia jest tam, gdzie mieszkasz? Sąd wyjaśnia, kiedy nie dostaniesz lokalu socjalnego.”
Dane finansowe
koszty zastępstwa procesowego: 900 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 964 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: I C 426/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lipca 2021 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Małgorzata Żelewska Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Bronk-Marwicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2021r. w G. sprawy z powództwa D. S. (1) przeciwko Gminie M. G. z udziałem interwenientów ubocznych E. P. i P. P. o ustalenie I.
oddala powództwo; II.
zasądza od powódki D. S. (1) na rzecz pozwanej Gminy M. G. kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) oraz na rzecz interwenientów ubocznych solidarnie kwotę 964 zł (dziewięćset sześćdziesiąt cztery złote) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sygnatura akt: I C 426/18 UZASADNIENIE Powódka D. S. (1) wniosła pozew przeciwko Gminie M. G. o ustalenie istnienia prawa do lokalu socjalnego. W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, że w dniu 25 maja 2016r. Sąd Rejonowy w Gdyni wydał postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości, stanowiącej lokal mieszkalny przy ul. (...) w G. , nie rozstrzygając o prawach lokatorów do lokalu socjalnego. W dniu 18 stycznia 2018r. Komornik zawiadomił dłużników o wszczęciu egzekucji o wydanie i opróżnienie nieruchomości. Powódka wskazuje, że jest lokatorką ww. lokalu mieszkalnego na podstawie umowy najmu z lipca 2013r., matką samotnie wychowującą dziecko i opiekunem prawnym małoletniego syna. Wraz z synem zamieszkuje w lokalu mieszkalnym i jest zagrożona eksmisją bez prawa do lokalu socjalnego. Powódka wskazała, że pracuje na Poczcie Polskiej na ¼ etatu, a małoletni syn otrzymuje alimenty w kwocie 300 zł. Powódka podniosła, że nie jest w stanie sama utrzymać siebie i dziecka, wynajmując mieszkanie na wolnym rynku. Jednocześnie wskazała, że nie ma tytułu prawnego do żadnego innego lokalu. (pozew k. 3-3v) Pozwana Gmina M. G. wniosła o oddalenie powództwa w całości. W ocenie pozwanej art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów stanowi podstawę do orzekania w przedmiocie prawa do lokalu socjalnego tylko w postępowaniu, którego przedmiotem jest orzeczenie eksmisji i nie stanowi odrębnej podstawy do ustalenia prawa do lokalu socjalnego. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 35 ustawy, który dotyczy jednak osób, które przed dniem wejścia w życie ustawy nie zostały objęte orzeczeniem sądowym nakazującym opróżnienie lokalu. Ponadto, przepis ust. 4 tego artykułu nie ma charakteru materialnoprawnego, lecz proceduralny i statuuje sposób postępowania organów prowadzących postępowanie egzekucyjne w sytuacji, w której prowadzone postępowanie mieści się w ramach hipotezy art. 35 ust. 1 ustawy. Samodzielną podstawą ustalenia istnienia prawa do lokalu socjalnego nie może być również przepis art. 189 kpc , gdyż postępowanie o ustalenie nie może zmierzać do stworzenia nowej sytuacji prawnej i nałożyć na gminę obowiązku zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, gdyż wyrok w sprawie o ustalenie ma charakter deklaratoryjny, jedynie stwierdzający istniejący stan prawny czy istnienie uprawnienia. Nadto, zdaniem pozwanej, powódka nie wykazała istnienia po jej stronie interesu prawnego. Pozwana podniosła również, że umowa najmu została zawarta już po uzyskaniu przez byłych właścicieli wiedzy o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, a powódka jako córka poprzednich właścicieli, także posiadała wiedzę o tym postępowaniu. Zdaniem pozwanej przedłożona umowa najmu została zawarta jedynie dla pozoru. Pozwana podniosła, że dane zawarte w ewidencji ludności wskazują, że powódka była zameldowana pod przedmiotowym adresem od 7 listopada 2001r. do dnia 16 stycznia 2014r. i w trakcie prawie całego tego okresu posiadała kilka zgłoszeń pobytu czasowego w I. , a następnie zameldowała się tam na pobyt stały. Powyższe oznacza, że powódka nie zamieszkuje na przedmiotowej nieruchomości. Za nieudowodnioną – zdaniem pozwanej – należy uznać sytuację materialną, rodzinną i osobistą powódki. Ponadto, nawet spełnienie przesłanek określonych w art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów pozostaje bez znaczenia w związku z treścią ust. 7. (odpowiedź na pozew k. 67-68v) Interwencję uboczną po stronie pozwanej złożyli E. P. i P. P. , którzy wnieśli o oddalenie powództwa w całości. (interwencja uboczna k. 37-38v) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 1 lipca 2013r. pomiędzy A. W. (1) a powódką D. S. (2) (poprzednio K. ) została zawarta umowa najmu części nieruchomości położonej w G. przy ul. (...) zabudowanej domem jednorodzinnym obejmująca pierwsze piętro i poddasze domu. (dowód: umowa najmu z dnia 1 lipca 2013r. k. 5) Właścicielami ww. nieruchomości położonej w G. przy ul. (...) byli rodzice powódki A. W. (1) i A. W. (2) . (okoliczność bezsporna) Postanowieniem z dnia 25 maja 2016r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt VII Co 1439/12 Sąd Rejonowy w Gdyni przysądził prawo własności nieruchomości położonej w G. przy ul. (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) , które to prawo przysługiwało dłużnikom A. W. (2) i A. W. (1) , na rzecz nabywców E. P. i P. P. do wspólności majątkowej małżeńskiej. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 12 maja 2017r. (dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 25 maja 2016r. k. 15) Nabywcy nieruchomości E. P. i P. P. zawarli umowę z firmą windykacyjną A. D. w celu prowadzenia negocjacji z lokatorami w przedmiocie dobrowolnego opuszczenia przez nich ww. nieruchomości. (dowód: protokół rozprawy z dnia 31 października 2019r. w sprawie I C 28/19 Sądu Rejonowego w Gdyni) Wyrokiem z dnia 20 listopada 2018r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt II K 283/18 Sad Rejonowy w Gdyni uznał A. D. i M. O. winnymi tego, że w dniu 15 października 2017 roku wspólnie i w porozumieniu działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru stosowali groźby bezprawne polegające na odgrażaniu się siłowym wtargnięciem do zajmowanego przez A. W. (1) mieszkania i pozbawieniem go życia, rzucając przy tym dwoma kamieniami w okna zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego, co spowodowało wybicie dwóch szyb i uszkodzenie ściany pokoju oraz parkietu, w celu zmuszenia A. W. (1) do określonego zachowania polegającego na opuszczeniu zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego tj. popełnienia przestępstwa z art. 191 § 1 kk w zw. z art. 12 kk . A. D. został skazany na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrokiem z dnia 18 marca 2019r. Sąd Okręgowy w Gdańsku utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji. (dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 20 listopada 2018r. k. 270-270v, wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 18 marca 2019r. k. 271) Powódka wychowuje małoletniego syna urodzonego w dniu (...) (dowód: odpis skrócony aktu urodzenia k. 4) Powódka D. S. (1) była zameldowana na pobyt stały pod adresem G. , ul. (...) w okresie od 7 listopada 2001r. do 16 stycznia 2014r. W międzyczasie była zameldowana na pobyt czasowy w I. pod adresami: - ul. (...) : 28 marca 2008r. – 31 lipca 2008r., 7 listopada 2008r. – 30 czerwca 2009r., 18 stycznia 2013r. – 19 grudnia 2013r. - ul. (...) I 2/33: 19 grudnia 2013r. – 16 stycznia 2014r. Od 16 stycznia 2014r. powódka jest zameldowana na pobyt stały pod adresem I. , ul. (...) I 2/33. (dowód: wydruk z ewidencji ludności k. 70) Pozwana nie pobiera żadnych świadczeń z Wydziału Spraw (...) Urzędu Miasta G. na dziecko, natomiast w okresie od 1 października 2018r. do 30 września 2019r. pobierała świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł z MOPS w I. . W ostatnich latach powódka nie składała żadnych zeznań podatkowych ani też nie rozliczała się w Urzędzie Skarbowym w G. (jedyne zeznanie podatkowe złożone w tym urzędzie za rok 2007). Natomiast, powódka składała zeznania podatkowe PIT-37 za lata 2014-2018 w Urzędzie Skarbowym w I. . Nadto, w powyższym okresie do tego urzędu płatnik podatku dochodowego Poczta Polska S.A. składał dokumenty PIT-11. (dowód: informacja ZUS z dnia 27 lutego 2019r. k. 84, informacja MOPS w I. z dnia 1 marca 2019r. k. 87, informacja UM w G. z dnia 18 lutego 2019r. k. 90, informacja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 18 marca 2019r. k. 93 oraz z dnia 16 września 2019r. k. 154, informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia 20 sierpnia 2019r. k. 135) Od 1 grudnia 2016r. do 28 lutego 2019r. powódka była zatrudniona w UP I. Poczta Polska S.A. w wymiarze ¼ etatu, a następnie ½ etatu. Od października 2019r. powódka prowadzi działalność gospodarczą w I. . Obecnie powódka pobiera świadczenie z programu „500+” z MOPS w I. . Syn powódki od września 2019r. uczęszcza do przedszkola w I. . Pozostaje pod opieką przychodni lekarskiej w I. . (dowód: przesłuchanie powódki k. 24-26, świadectwo pracy k. 186) W dniu 5 maja 2018r. powódka zawarła przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w I. związek małżeński z R. S. . Małżonkowie zamieszkują wspólnie w mieszkaniu stanowiącym własność babci powódki w I. przy ul. (...) . (dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa k. 103, przesłuchanie powódki k. 24-26) Powódka ani jej małżonek nie są właścicielami żadnej nieruchomości. Małżonek powódki nie pracuje. (dowód: przesłuchanie powódki k. 24-26) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów złożonych przez strony i wezwane organy i instytucje, a także dowodu z przesłuchania powódki. W ocenie Sądu brak było jakichkolwiek podstaw do kwestionowania wiarygodności i mocy dowodowej powołanych wyżej dokumentów. Podkreślić bowiem należy, iż część spośród wymienionych powyżej dokumentów, w tym orzeczenia wydane w toku postępowania egzekucyjnego, wyrok karny, odpisy aktów stanu cywilnego, miała charakter dokumentów urzędowych, zaś w toku niniejszego postępowania żadna ze stron nie wzruszyła w trybie przepisów art. 252 kpc przysługujących tym dokumentom domniemań autentyczności oraz zgodności treści powołanych dokumentów z prawdą. Sąd nie dopatrzył się także żadnych podstaw do kwestionowania wiarygodności i mocy dowodowej dokumentów prywatnych. Żadna ze stron nie kwestionowała bowiem autentyczności tych dokumentów, ani też nie zaprzeczyła, iż osoby podpisane pod tymi dokumentami nie złożyły oświadczeń w nich zawartych. W tym stanie rzeczy Sąd także nie doszukał się żadnych okoliczności mogących wzbudzać wątpliwości co do wiarygodności wyżej wskazanych dokumentów. Za częściowo przydatny do rozstrzygnięcia sprawy dowód Sąd uznał także zeznania powódki D. S. (1) . Zważyć należy, iż powódka potwierdziła, że od kilku lat zamieszkuje w I. , tam pracowała, a obecnie prowadzi działalność gospodarczą, rozlicza się z tamtejszym urzędem skarbowym, a także pobiera świadczenia socjalne z tamtejszego MOPS. Powyższe okoliczności korelują z treścią dokumentów zawartych w aktach niniejszego postępowania. Natomiast, Sąd nie dał wiary zeznaniom powódki, że przeprowadzka do I. miała charakter przejściowy i była związana wyłącznie z działaniami firmy windykacyjnej wynajętej przez nabywców nieruchomości bądź koniecznością sprawowania doraźnej opieki nad babcią. Należy mieć bowiem na względzie, że jeszcze przed podjęciem działań przestępczych przez A. D. powódka mieszkała w I. , była tam czasowo zameldowana, a także pracowała na tamtejszej poczcie. Następujące w późniejszym okresie zdarzenia wskazują, że centrum życiowe powódki znajduje się w I. . Tam bowiem powódka zawarła związek małżeński, tam zamieszkuje i jest zameldowana i tam też aktualnie prowadzi działalność gospodarczą, pobiera świadczenia socjalne, etc. Na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 kpc Sąd pominął wniosek o przesłuchanie interwenientów ubocznych w charakterze strony, jako zmierzający wyłącznie do przedłużenia niniejszego postępowania. Przechodząc do szczegółowych rozważań należy wskazać, że uzasadniając swoje stanowisko w sprawie powódka przedstawiła umowę najmu zawartą w dniu 1 lipca 2013r. z poprzednim (...) (ojciec powódki). Zgodnie ze stanowiskiem judykatury przepisy art. 14 i 15 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego mają zastosowanie w sprawach o opróżnienie lokalu przeciwko osobom, które były lokatorami w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (por. uchwała SN z dnia 15 listopada 2001r., III CZP 66/01, L. ). Wedle art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 611) lokatorem jest najemca lokalu lub osoba używająca lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności. W świetle powyższego najemca może domagać się ochrony na podstawie powołanych powyżej przepisów. Nie sposób przyjąć, jak wskazuje pełnomocnik powódki w jednym z pism procesowych, że powódce wciąż przysługuje skuteczny wobec nabywców tytuł do nieruchomości. Wedle art. 930 § 4 kpc oddanie zajętej nieruchomości w użyczenie, leasing, najem lub dzierżawę jest bezskuteczne wobec nabywcy nieruchomości w egzekucji. W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że zawarcie umowy najmu nastąpiło już po zajęciu nieruchomości. Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 611) Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu wobec: 1) kobiety w ciąży, 2) małoletniego, osoby niepełnosprawnej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2020r. poz. 426) lub ubezwłasnowolnionego oraz osoby sprawującej nad nim opiekę i wspólnie z nim zamieszkałej, 3) obłożnie chorego, 4) emeryta lub rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej, 5) osoby posiadającej status bezrobotnego, 6) osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały - chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany lub ich sytuacja materialna pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Z kolei, wedle art. 14 ust. 7 powołanej ustawy przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które były uprawnione do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo z społeczną inicjatywą mieszkaniową. Jak stanowi przepis art. 999 § 1 kpc prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Przepis art. 791 stosuje się odpowiednio. Zważyć należy, iż zgodnie z treścią art. 791 § 2 kpc – do którego odsyła art. 999 § 1 kpc – tytuł wykonawczy zobowiązujący do wydania nieruchomości, statku lub do opróżnienia pomieszczenia upoważnia do prowadzenia egzekucji nie tylko przeciw dłużnikowi, lecz także przeciwko jego domownikom, krewnym i innym osobom reprezentującym jego prawa. Z kolei, wedle art. 791 § 3 kpc przepisy § 1 i 2 nie wyłączają praw określonych przepisami o ochronie lokatorów oraz praw, które są skuteczne wobec wierzyciela. Jeżeli dłużnik twierdzi, że przysługuje mu prawo skuteczne wobec wierzyciela, komornik wstrzyma się względem niego z czynnościami egzekucyjnymi, pouczając, że w terminie tygodnia może wytoczyć powództwo o pozbawienie w stosunku do niego tytułu wykonawczego wykonalności. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 grudnia 2017r., III CZP 75/17, Legalis nr 1695655, „brak takiego (wyraźnego) przepisu powoduje konieczność przyznania osobom, które utraciły prawo do lokalu (…), prawa do wytoczenia powództwa przeciwko gminie na terenie, której znajduje się lokal, którego dotyczy przybicie, o ustalenie, czy przysługuje im prawo do lokalu socjalnego. Znajdujący tu zastosowanie przepis art. 791 kpc nakazuje, bowiem wyraźnie, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie art. 999 kpc nie są wyłączone prawa przewidziane w ustawie o ochronie prawa lokatorów. Skoro zaś praw tych nie może uwzględnić sąd w postępowaniu, które kończy się przybiciem, oraz brak okazji, aby mógł je uwzględnić sąd w trybie określonym w art. 14 OchrLokU, to pozostaje tylko powództwo o ustalenie z art. 189 kpc . Należy przy tym zwrócić uwagę, że literalna wykładnia art. 791 kpc wyraźnie wskazuje, iż czym innym jest konieczność uwzględniania praw przewidzianych w ustawie o ochronie praw lokatorów, a czym innym sytuacja, gdy dłużnik twierdzi, że przysługuje mu przeciwko wierzycielowi określone prawo. Jeżeli dłużnikowi przysługują takie prawo, to powinien on wystąpić w terminie tygodnia z powództwem o pozbawienie w stosunku do niego wykonalności tytułu wykonawczego wykonalności, czyli z powództwem określonym w art. 840 kpc . Natomiast były lokator, który twierdzi, że przysługuje mu uprawnienie do lokalu socjalnego nie twierdzi, że przysługuje mu prawo względem wierzyciela, lecz że wierzyciel może skutecznie prowadzić egzekucję o opróżnienie lokalu dopiero po wskazaniu przez gminę lokalu socjalnego. Ma on, więc niewątpliwie interes prawny w tym, aby w procesie o ustalenie uzyskać orzeczenie deklaratoryjne potwierdzające jego uprawnienie do lokalu socjalnego. W inny sposób niż poprzez wytoczenie powództwa z art. 189 kpc nie może on wykazać swojego prawa do lokalu socjalnego. Obowiązek dostarczenia takiego lokalu spoczywa na gminie, dlatego to właśnie gmina powinna być pozwaną w procesie wywołanym powództwem opartym na art. 189 kpc ”. Zgodnie natomiast z treścią art. 189 kpc powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W świetle powołanego przepisu przesłanką zasadności powództwa o ustalenie jest istnienie interesu prawnego. Interes prawny stanowi bowiem merytoryczną przesłankę powództwa o ustalenie, która decyduje o dopuszczalności badania i ustalania prawdziwości twierdzeń powoda, że wymieniony w powództwie stosunek prawny lub prawo istnieje lub nie istnieje. Stanowi zatem przesłankę dopuszczalności powództwa. Stanowisko, według którego dopuszczalność powództwa o ustalenie zależy od interesu prawnego, istniejącego w chwili wyrokowania, jest w judykaturze utrwalone (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 1996 r., III CZP 115/96, OSNC 1997/4/39). Interes prawny zachodzi, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości, choć zawsze konieczna jest ocena istnienia interesu prawnego do wytoczenia tego powództwa na tle okoliczności faktycznych konkretnej sprawy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2007 r., III AUa 1518/05, LEX nr 257445). Powód musi udowodnić w procesie o ustalenie, że ma interes prawny w wytoczeniu powództwa przeciwko konkretnemu pozwanemu, który przynajmniej potencjalne, stwarza zagrożenie dla jego prawnie chronionych interesów, a sam skutek jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego zapewni powodowi ochronę jego praw przez definitywne zakończenie istniejącego między tymi stronami sporu lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu w przyszłości takiego sporu tj. obiektywnie odpadnie podstawa jego powstania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 marca 2010r., I ACa 91/10, LEX nr 628231). Interes prawny, o którym mowa w art. 189 kpc , występuje także wtedy, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, gdy określona sytuacja zagraża naruszeniem uprawnień przysługujących powodowi bądź też stwarza wątpliwości co do ich istnienia czy realnej możliwości realizacji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 lutego 2013r., I ACa 991/12, LEX nr 1289430). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, mimo że powódka sprawuje opiekę i wspólnie zamieszkuje z małoletnim synem, to nie posiada interesu prawnego w ustaleniu prawa do lokalu socjalnego. Zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem, że lokal mieszkalny przy ul. (...) w G. nie stanowił i nie stanowi centrum życiowego powódki i mimo formalnego zawarcia umowy najmu ze swoim ojcem powódka od wielu lat w tym lokalu nie zamieszkuje. Przede wszystkim o powyższym świadczy fakt, że od kilku lat powódka pracuje zawodowo w I. . W oparciu o załączone do akt sprawy świadectwo pracy można stwierdzić, że od 1 grudnia 2016r. do 28 lutego 2019r. powódka była zatrudniona w Urzędzie Pocztowym Poczta Polska S.A. w I. w wymiarze ¼ etatu, a następnie ½ etatu. Następnie, w 2019r. powódka podjęła działalność gospodarczą, którą również prowadzi w I. . Z informacji przesłanych przez organy skarbowe wynika, że powódka nie rozliczała się w zakresie podatku dochodowego w G. . Jedyne zeznanie podatkowe PIT-37, jakie zostało złożone przez powódkę w Urzędzie Skarbowym w G. dotyczyło roku 2007. Kolejne zeznania podatkowe PIT-37 za lata 2014-2018 powódka składała w Urzędzie Skarbowym w I. . Nadto, w powyższym okresie do tego urzędu płatnik podatku dochodowego Poczta Polska S.A. składał dokumenty PIT-11. Dalej, należy wskazać, że powódka nie pobierała żadnych świadczeń socjalnych z Wydziału Spraw (...) Urzędu Miasta G. . Od 1 października 2018r. pobierała natomiast świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł z MOPS w I. . Obecnie powódka pobiera świadczenie z programu „500+” również z MOPS w I. . Zwrócić również należy uwagę, że powódka wybrała dla syna przychodnię lekarską w I. , a w 2019r. zapisała go również do przedszkola w tym mieście. Sąd miał również na względzie, że od 2013r. powódka była zameldowana najpierw na pobyt czasowy w I. pod adresami ul. (...) i ul. (...) I 2/33, zaś od stycznia 2014r. jest zameldowana na pobyt stały w tym (...) mieście. W dniu 5 maja 2018r. powódka zawarła przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w I. związek małżeński z R. S. . Aktualnie, małżonkowie zamieszkują wspólnie w mieszkaniu stanowiącym własność babci powódki w I. przy ul. (...) . Powódka podnosiła, że pobyt w I. miał charakter przejściowy i wynikał z konieczności sprawowania doraźnej opieki nad babcią, jak również był skutkiem przestępczych działań podjętych przez A. D. . Zważyć jednak należy, iż popełnienia przestępstwa z art. 191 kk A. D. dopuścił się w dniu 15 października 2017 roku. W tym okresie powódka niewątpliwie mieszkała już w I. , od grudnia 2016r. bowiem pracowała na poczcie, od kilku lat rozliczała się z tamtejszym urzędem skarbowym. Oznacza to, że czyn popełniony przez A. D. nie miał żadnego wpływu na decyzję powódki o przeniesieniu się na K. . Podobnie nie sposób uznać, aby decyzja o przeprowadzce była skutkiem konieczności sprawowania opieki nad babcią. Zważyć bowiem należy, iż od 2016r. powódka pracowała zawodowo, przy czym wymiar czasu pracy ulegał zwiększeniu z początkowego ¼ etatu do ½ etatu. Zakres opieki nad starszą i schorowaną osobą raczej ulega zwiększeniu wraz z upływem czasu. Nadto, od 2019r. powódka prowadzi działalność gospodarczą, co stanowi jeszcze bardziej absorbujące zajęcie, tym, bardziej, że wedle zeznań powódki jest ona jedynym żywicielem rodziny. Nadto, jak wskazano powyżej prawo do lokalu socjalnego nie przysługuje, gdy były lokator może zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany lub ich sytuacja materialna pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Z zeznań powódki wynika, że od 2017r. na podstawie stosunków prawnorodzinnych zamieszkuje w lokalu stanowiącym własność jej babci. Zatem, powódka ma zaspokojone swoje potrzeby mieszkaniowe. Mając powyższe na względzie, na mocy art. 189 kpc i art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów a contrario powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach procesu Sąd orzekł na mocy art. 98 kpc i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy zasądził od przegrywającej niniejszy spór powódki na rzecz pozwanej kwotę 900 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego, a na rzecz interwenientów ubocznych kwotę 964 zł, co stanowi sumę opłaty za czynności fachowego pełnomocnika (900 zł), opłaty od interwencji (40 zł) i opłaty od pełnomocnictwa.Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę