Orzeczenie · 2022-07-08

I C 414/20

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2022-07-08
SAOSCywilneprawo spółdzielczeŚredniaokręgowy
spółdzielnia mieszkaniowauchwałystatutregulaminprawo członkowskieudostępnianie dokumentówinteres prawnyart. 189 kpcprawo spółdzielcze

Powód A. C., członek Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w O., wniósł pozew o stwierdzenie nieważności lub uchylenie uchwał organów spółdzielni, kwestionując m.in. uchwałę o powołaniu Wiceprezesa Zarządu, Regulamin Udostępniania Dokumentów oraz zapisy w Statucie dotyczące prawa wyborczego i udostępniania dokumentów. W toku postępowania powód modyfikował i rozszerzał swoje żądania, zgłaszając liczne zarzuty dotyczące praktyk spółdzielni w zakresie udostępniania dokumentów, powoływania pełnomocników oraz zgodności uchwał z prawem i statutem. Pozwana Spółdzielnia wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że część żądań została zrealizowana w toku sprawy, a powód nie ma dostatecznego interesu prawnego. Sąd Okręgowy w Olsztynie umorzył postępowanie w zakresie cofniętego żądania dotyczącego §57 ust.12 Statutu. W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone. Sąd uznał, że powód nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c., ponieważ nie udowodnił, w jaki sposób zaskarżone uchwały naruszają jego prawnie chronione interesy. Sąd podkreślił, że uchwały walnego zgromadzenia podlegają zaskarżeniu w trybie określonym w Prawie spółdzielczym, a powództwo o ustalenie nie może służyć do eskalacji sporów ani zastępowania innych środków prawnych. Sąd zaznaczył również, że uchwały organów spółdzielni, inne niż walnego zgromadzenia, mogą być przedmiotem kontroli w trybie art. 189 k.p.c., ale wymaga to wykazania interesu prawnego. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądań ewentualnych, wskazując, że powód nie wykazał sprzeczności uchwał z prawem, dobrymi obyczajami, interesem spółdzielni lub pokrzywdzeniem członków, a także że ustawa nie przewiduje nakazania przez sąd uchylenia decyzji zarządu czy zmian w statucie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę subiektywne przekonanie powoda o słuszności jego racji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie braku interesu prawnego w sprawach dotyczących uchwał spółdzielni, interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście prawa spółdzielczego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki prawa spółdzielczego i interpretacji art. 189 k.p.c. w tym kontekście.

Zagadnienia prawne (3)

Czy członek spółdzielni ma interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. do żądania stwierdzenia nieważności lub uchylenia uchwał organów spółdzielni, innych niż walne zgromadzenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, członek spółdzielni nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. do żądania stwierdzenia nieważności lub uchylenia uchwał organów spółdzielni, innych niż walne zgromadzenie, jeśli nie wykaże konkretnego zagrożenia lub naruszenia jego prawnie chronionych interesów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie wykazał, w jaki sposób zaskarżone uchwały naruszają jego prawnie chronione interesy. Powództwo o ustalenie nie może służyć do eskalacji sporów ani zastępowania innych środków prawnych. Uchwały walnego zgromadzenia podlegają zaskarżeniu w trybie określonym w Prawie spółdzielczym.

Czy sąd może nakazać spółdzielni dokonanie określonych zmian w statucie lub uchylenie decyzji zarządu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa Prawo spółdzielcze ani ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nie przewiduje możliwości domagania się przez członka spółdzielni nakazania uchylenia przez sąd decyzji zarządu spółdzielni, jak również nakazania spółdzielni dokonania określonej treści zmian w statucie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że takie żądania wykraczają poza zakres kognicji sądu w postępowaniu cywilnym i naruszałyby autonomię spółdzielni.

Czy członek spółdzielni ma prawo do żądania udostępniania wszelkich dokumentów spółdzielni, w tym umów z osobami trzecimi?

Odpowiedź sądu

Członek spółdzielni ma prawo do żądania udostępniania dokumentów, jednak spółdzielnia może odmówić wglądu do umów z osobami trzecimi, jeżeli naruszałoby to prawa tych osób lub istniałaby uzasadniona obawa wykorzystania informacji w celach sprzecznych z interesem spółdzielni.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 18 § 3 Prawa spółdzielczego, który reguluje możliwość odmowy udostępnienia umów z osobami trzecimi i tryb postępowania w przypadku odmowy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w O.

Strony

NazwaTypRola
A. C.osoba_fizycznapowód
Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w O.spółkapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia dochodzenie ustalenia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli strona ma w tym interes prawny. Sąd ocenia interes prawny według stanu na dzień orzekania i wymaga wykazania obiektywnej potrzeby usunięcia wątpliwości lub niepewności.

Pr. spół. art. 32

Ustawa Prawo spółdzielcze

Reguluje prawo członka do odwołania się od uchwały organu spółdzielni do innego organu w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym oraz możliwość dochodzenia praw na drodze sądowej.

Pr. spół. art. 18 § § 3

Ustawa Prawo spółdzielcze

Określa zasady odmowy udostępniania członkowi spółdzielni wglądu do umów zawieranych z osobami trzecimi oraz możliwość zaskarżenia odmowy do sądu rejestrowego.

Pr. spół. art. 42

Ustawa Prawo spółdzielcze

Reguluje kwestie nieważności i zaskarżania uchwał walnego zgromadzenia, w tym terminy i legitymację czynną.

u.s.m. art. 8 § 1

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Dotyczy prawa członka do dostępu do dokumentów spółdzielni.

Pomocnicze

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy umorzenia postępowania w przypadku cofnięcia pozwu.

k.p.c. art. 203 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje skutki prawne cofnięcia pozwu.

u.s.m. art. 8 § 3

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Reguluje funkcjonowanie walnego zgromadzenia spółdzielni mieszkaniowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego powoda w rozumieniu art. 189 k.p.c. • Uchwały walnego zgromadzenia podlegają zaskarżeniu w trybie określonym w Prawie spółdzielczym. • Ustawa nie przewiduje nakazania przez sąd uchylenia decyzji zarządu ani zmian w statucie. • Część żądań powoda została zrealizowana w toku sprawy, co czyni je bezprzedmiotowymi.

Odrzucone argumenty

Żądanie stwierdzenia nieważności lub uchylenia uchwał organów spółdzielni bez wykazania konkretnego zagrożenia lub naruszenia prawnie chronionych interesów. • Żądanie nakazania spółdzielni dokonania określonych zmian w statucie lub uchylenia decyzji zarządu.

Godne uwagi sformułowania

powództwo o ustalenie nie może zmierzać do uzyskania dowodów, które miałyby być wykorzystane w innym postępowaniu. • powództwo o ustalenie nie może być uniwersalnym instrumentem dla ustanowienia wszelkich warunków brzegowych regulujących zakres i rozmiar roszczeń powoda, które mogą, choć nie muszą powstać w przyszłości na tle różnych sytuacji, działań i zaniechań, tym bardziej, iż wkraczałoby to w sposób jak się wydaje niedopuszczalny, bowiem w materię autonomii i wewnątrzorganizacyjnej samorządności spółdzielni jako samodzielnego podmiotu prawa. • w systemie prawa cywilnego nie istnieje instytucja eliminowania, (czy tym bardziej „wyrugowania”) uchwał, czy określonych stanów prawnych z obrotu prawnego, albowiem jest ona właściwa dla prawa administracyjnego

Skład orzekający

Krystian Szeląg

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w sprawach dotyczących uchwał spółdzielni, interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście prawa spółdzielczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa spółdzielczego i interpretacji art. 189 k.p.c. w tym kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie spółdzielczym ze względu na szczegółową analizę interesu prawnego w kontekście uchwał spółdzielni i interpretację art. 189 kpc.

Czy członek spółdzielni zawsze ma prawo kwestionować każdą uchwałę? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczową rolę interesu prawnego.

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst