I C 405/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka J. H. wniosła o ustalenie nieistnienia umowy kredytu mieszkaniowego z (...) Bankiem Spółdzielczym oraz o zapłatę 119.102,97 zł, twierdząc, że umowa jest nieważna z powodu abuzywności klauzuli zmiennego oprocentowania opartej na wskaźniku WIBOR 3M. Ewentualnie domagała się zmiany sposobu wykonania zobowiązania poprzez zastąpienie WIBORu wskaźnikiem (...) i ograniczenie maksymalnego oprocentowania. Powódka argumentowała, że bank nie wyjaśnił jej ryzyka związanego ze zmienną stopą, przerzucając je niemal w całości na konsumenta, a umowa narusza dobre obyczaje i interesy konsumenta. Pozwany Bank wniósł o oddalenie powództwa, zaprzeczając zarzutom abuzywności i nieważności umowy. Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny, analizując treść umowy kredytu, regulaminu i aneksu, a także dokumentację dotyczącą informacji przekazanych powódce. Sąd uznał, że powódka, jako konsument, została prawidłowo poinformowana o ryzyku związanym ze zmienną stopą procentową opartą na WIBORze. Podkreślono, że klauzula zmiennego oprocentowania określa główne świadczenie stron i została sformułowana jednoznacznie, co wyłącza jej kontrolę pod kątem abuzywności. Sąd odwołał się do przepisów prawa bankowego, dyrektyw unijnych oraz orzecznictwa, stwierdzając, że WIBOR jest wskaźnikiem referencyjnym zgodnym z prawem UE i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności umowy. Sąd oddalił również roszczenie ewentualne oparte na klauzuli rebus sic stantibus, uznając, że inflacja nie jest nadzwyczajną zmianą stosunków uzasadniającą modyfikację umowy. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo w całości i zasądził od powódki na rzecz banku zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących abuzywności klauzul zmiennego oprocentowania w umowach kredytowych, w tym wskaźnika WIBOR, oraz stosowania klauzuli rebus sic stantibus w kontekście inflacji.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy; ocena abuzywności zależy od indywidualnych okoliczności i sposobu informowania konsumenta.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzula zmiennego oprocentowania oparta na wskaźniku WIBOR 3M w umowie kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem jest abuzywna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, klauzula zmiennego oprocentowania oparta na wskaźniku WIBOR 3M nie jest abuzywna, jeśli została sformułowana jednoznacznie i konsument został prawidłowo poinformowany o ryzyku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula określająca główne świadczenie (wynagrodzenie banku) była jednoznaczna, a konsument został należycie poinformowany o ryzyku zmienności stopy procentowej poprzez dokumenty, symulacje i wyjaśnienia pracownika banku. Wskaźnik WIBOR został uznany za zgodny z prawem UE.
Czy umowa kredytu hipotecznego jest nieważna z powodu sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa kredytu hipotecznego nie jest nieważna.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że umowa spełnia wymogi Prawa bankowego, nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego ani dobrymi obyczajami, a powódka została poinformowana o ryzyku zmienności stopy procentowej.
Czy nadzwyczajna zmiana stosunków (inflacja) uzasadnia modyfikację umowy kredytu hipotecznego na podstawie art. 357[1] k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obecna inflacja nie stanowi nadzwyczajnej zmiany stosunków uzasadniającej zastosowanie klauzuli rebus sic stantibus.
Uzasadnienie
Sąd uznał inflację za zjawisko ekonomiczne o charakterze procyklicznym i globalnym, które nie jest nadzwyczajne ani niespotykane, a zatem nie uzasadnia modyfikacji umowy na podstawie art. 357[1] k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. H. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank Spółdzielczy z siedzibą w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 353[1]
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 357[1] § 1
Kodeks cywilny
Klauzula rebus sic stantibus - możliwość modyfikacji zobowiązania w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków.
k.c. art. 385[1] § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (abuzywność).
Prawo bankowe art. 69 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
Prawo bankowe art. 69 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe
Elementy umowy kredytu bankowego.
Ustawa o kredycie hipotecznym art. 29 § 2
Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
Sposób ustalania stopy procentowej w umowie kredytu hipotecznego bez stałego oprocentowania.
Ustawa o kredycie hipotecznym art. 4 § 28
Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
Definicja wskaźnika referencyjnego.
Rozporządzenie (...) 2016/1011 art. 3 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011
Definicja wskaźnika referencyjnego.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
k.c. art. 385[1] § 3
Kodeks cywilny
Domniemanie nieindywidualnego uzgodnienia postanowień umowy przejętych z wzorca.
k.c. art. 385[1] § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu indywidualnego uzgodnienia postanowienia spoczywa na tym, kto się na nie powołuje.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kluczowe postanowienia umowy kredytu dotyczące oprocentowania są jednoznaczne i nie są abuzywne. • Konsument został prawidłowo poinformowany o ryzyku związanym ze zmienną stopą procentową. • Wskaźnik WIBOR jest zgodny z prawem krajowym i unijnym. • Inflacja nie stanowi nadzwyczajnej zmiany stosunków uzasadniającej modyfikację umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest nieważna z powodu abuzywności klauzuli zmiennego oprocentowania. • Bank nie wyjaśnił konsumentowi ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową. • Umowa narusza dobre obyczaje i interesy konsumenta. • Nadzwyczajna zmiana stosunków (inflacja) uzasadnia modyfikację umowy.
Godne uwagi sformułowania
Powódka została poinformowana o ryzyku zmienności stopy procentowej w sposób zrozumiały. • Postanowienie umowne dotyczące zmiennej stopy procentowej opisanej jako suma wysokości wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M oraz wysokości stałej marży wskazanej w umowie kredytu reguluje wynagrodzenie Banku i czyni to w sposób jednoznaczny. • Obecnej inflacji nie można uznać za zjawisko niezwykłe, niespotykane czy rzadkie, a wręcz przeciwnie jest to zjawisko normalne o charakterze globalnym.
Skład orzekający
joanna rawa
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących abuzywności klauzul zmiennego oprocentowania w umowach kredytowych, w tym wskaźnika WIBOR, oraz stosowania klauzuli rebus sic stantibus w kontekście inflacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy; ocena abuzywności zależy od indywidualnych okoliczności i sposobu informowania konsumenta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywności klauzul WIBOR w umowach kredytowych, co jest gorącym tematem dla wielu konsumentów i prawników. Sąd szczegółowo analizuje obowiązki informacyjne banku.
“Czy klauzula WIBOR w Twoim kredycie jest legalna? Sąd rozstrzyga w ważnej sprawie konsumenckiej.”
Dane finansowe
WPS: 119 102,97 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 950,5 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.