I C 390/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka J. J. (1), posiadająca prawomocny wyrok zasądzający od E. D. (matki pozwanej) kwotę 141 701,75 zł wraz z odsetkami, wniosła o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny nieruchomości położonej w W., zawartej między E. D. a jej córką J. D. (pozwaną) w dniu 18 maja 2015 r. Powódka argumentowała, że czynność ta została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycielki, a pozwana wiedziała lub mogła wiedzieć o zamiarze dłużniczki. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że miała zostać zawarta ugoda, która jednak nie doszła do skutku. Sąd Okręgowy w Olsztynie, analizując chronologię zdarzeń, w tym postępowanie egzekucyjne i próby zawarcia ugody, uznał umowę darowizny za bezskuteczną w stosunku do powódki. Sąd podkreślił, że darowizna jako czynność nieodpłatna podlega szczególnej ochronie wierzyciela (art. 528 KC), co oznacza, że wierzyciel nie musi udowadniać złej wiary obdarowanego. Ustalono, że dłużniczka działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, a próby zawarcia ugody i przekazania części majątku nie zakończyły się skutecznym porozumieniem, co potwierdzało zamiar wyzbycia się majątku w celu uniknięcia egzekucji. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527-534 KC), w szczególności w kontekście czynności nieodpłatnych (darowizny) i sytuacji procesowej dłużnika w trakcie postępowania egzekucyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z postępowaniem egzekucyjnym i próbami ugodowymi, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa darowizny nieruchomości zawarta przez dłużnika z osobą trzecią, w sytuacji gdy dłużnik posiada zadłużenie i toczy się postępowanie egzekucyjne, może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa darowizny może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, jeśli została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela, a dłużnik działał ze świadomością takiego pokrzywdzenia, zwłaszcza gdy jest to czynność nieodpłatna.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowę darowizny za bezskuteczną, ponieważ była to czynność nieodpłatna dokonana przez dłużniczkę w trakcie postępowania egzekucyjnego, co zgodnie z art. 528 KC zwalnia wierzyciela z obowiązku udowadniania złej wiary obdarowanego. Chronologia zdarzeń wskazywała na świadomość dłużniczki co do pokrzywdzenia wierzyciela.
Czy w przypadku czynności nieodpłatnej (darowizny) wierzyciel musi udowadniać, że osoba trzecia wiedziała lub mogła wiedzieć o zamiarze pokrzywdzenia wierzyciela przez dłużnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku czynności nieodpłatnej (darowizny) wierzyciel nie musi udowadniać złej wiary osoby trzeciej, zgodnie z art. 528 KC.
Uzasadnienie
Przepis art. 528 KC stanowi, że w przypadku bezpłatnego uzyskania korzyści majątkowej przez osobę trzecią wskutek czynności dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, nawet gdy osoba trzecia nie wiedziała i nie mogła wiedzieć o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. J. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| J. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
| E. D. | osoba_fizyczna | dłużniczka |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Pomocnicze
k.c. art. 529
Kodeks cywilny
Przepis artykułu poprzedzającego (528) stosuje się również w wypadku, gdy osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową na podstawie czynności prawnej, która była nieważna albo której skuteczność z mocy ustawy zależy od określonego stosunku między podmiotami.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na uprawnienie wynikające z czynności prawnej przeciwko osobie, która działała w złej wierze. Nie można również powoływać się na uprawnienie wynikające z czynności prawnej przeciwko osobie, która uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie od osób działających w złej wierze.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
W każdym wypadku sąd orzeka o kosztach w wyroku, bierze pod uwagę wyniki sprawy, a w przypadku oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub umorzenia postępowania w części dotyczącej wyłącznie kosztów sądowych – także sytuację majątkową strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Darowizna jako czynność nieodpłatna z pokrzywdzeniem wierzyciela. • Świadomość dłużniczki o pokrzywdzeniu wierzyciela. • Brak skutecznego zawarcia ugody i przekazania majątku w zamian za zwolnienie z długu. • Chronologia zdarzeń wskazująca na zamiar wyzbycia się majątku w celu uniknięcia egzekucji.
Odrzucone argumenty
Twierdzenie pozwanej o zawarciu ugody i braku zamiaru pokrzywdzenia wierzycielki. • Argumentacja o braku wiedzy pozwanej o zamiarze dłużniczki (nieistotna w przypadku darowizny). • Zastosowanie art. 5 KC (oddalone przez sąd).
Godne uwagi sformułowania
działanie ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli • uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie • pokrzywdzenie wierzyciela nie musi być przy tym objęte wbrew stanowisku pozwanej zamiarem dłużnika • nieruchomość została przekazana nieodpłatnie pozwanej • nie sposób jednak uznać, iż tak zaistniały stan faktyczny eliminuje w powiązaniu z planowanym przekazaniem brak świadomości stania się bardziej niewypłacalnym
Skład orzekający
Wojciech Wacław
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o skardze pauliańskiej (art. 527-534 KC), w szczególności w kontekście czynności nieodpłatnych (darowizny) i sytuacji procesowej dłużnika w trakcie postępowania egzekucyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z postępowaniem egzekucyjnym i próbami ugodowymi, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie skargi pauliańskiej w sytuacji, gdy dłużnik próbuje uniknąć spłaty zobowiązania poprzez darowiznę majątku. Jest to typowy, ale ważny problem prawny.
“Darowizna na raty? Sąd chroni wierzyciela przed próbą wyzbycia się majątku.”
Dane finansowe
WPS: 141 701,75 PLN
zwrot kosztów procesu: 7200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.