I C 384/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o ustalenie prawa do lokalu socjalnego, wniesionego przez rodzinę (matkę, syna, teściową) przeciwko gminie, w związku z eksmisją z mieszkania, które zostało zlicytowane w postępowaniu egzekucyjnym z powodu zadłużenia byłego męża i ojca. Powodowie argumentowali, że ich centrum życiowe znajdowało się w tym lokalu i wskazali na trudną sytuację materialną i zdrowotną, w tym chorobę małoletniego syna. Gmina wnosiła o oddalenie powództwa, kwestionując podstawę prawną i intertemporalny charakter przepisów. Sąd Rejonowy w Gdyni, po analizie dowodów, ustalił, że powodowie są lokatorami w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów. Choć przepis art. 35 ustawy nie miał zastosowania ze względu na datę wydania postanowienia o przysądzeniu własności, sąd uznał, że powodowie mają prawo do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy, ze względu na obecność małoletniego i niepełnosprawnego syna, a także trudną sytuację materialną i zdrowotną rodziny. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 189 kpc w zw. z art. 999 § 1 kpc i art. 791 § 3 kpc, stwierdzając, że powodowie mają interes prawny w uzyskaniu orzeczenia deklaratoryjnego potwierdzającego ich uprawnienie do lokalu socjalnego, gdyż w inny sposób nie mogą wykazać tego prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie prawa do lokalu socjalnego przez byłych lokatorów w sytuacji eksmisji, gdy przepisy intertemporalne nie mają zastosowania, a także dopuszczalność powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 kpc w takich przypadkach.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej byłych lokatorów i ich prawa do lokalu socjalnego w kontekście eksmisji wynikającej z licytacji komorniczej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji eksmisji z lokalu, którego prawo własności zostało przysądzone w postępowaniu egzekucyjnym po wejściu w życie ustawy o ochronie praw lokatorów, osoby zamieszkujące w lokalu jako domownicy byłego właściciela mają prawo do ustalenia prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 189 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie posiadają status byłych lokatorów i mają interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie prawa do lokalu socjalnego przeciwko gminie, nawet jeśli przepis art. 35 ustawy o ochronie praw lokatorów nie ma zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powodowie, jako domownicy byłego właściciela, są lokatorami w rozumieniu ustawy. Mimo że art. 35 ustawy nie miał zastosowania, sąd dopuścił powództwo o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, wskazując, że jest to jedyna droga do wykazania prawa do lokalu socjalnego, gdy nie można go uwzględnić w postępowaniu egzekucyjnym ani przeciwegzekucyjnym.
Czy małoletni i niepełnosprawny syn, jego matka sprawująca nad nim opiekę, oraz starsza matka, spełniają przesłanki do przyznania prawa do lokalu socjalnego w rozumieniu art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie spełniają przesłanki do ustalenia prawa do lokalu socjalnego ze względu na szczególną sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że małoletni i niepełnosprawny syn spełnia przesłankę z art. 14 ust. 4 pkt 2 ustawy. Dodatkowo, trudna sytuacja materialna (niskie dochody, zadłużenie), zdrowotna (choroba syna wymagająca opieki) i rodzinna (konieczność opieki nad synem, spłata pożyczki przez matkę) uzasadniają przyznanie prawa do lokalu socjalnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. G. | osoba_fizyczna | powód |
| M. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| L. C. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina M. G. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.o.p.l. art. 14 § ust. 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu wobec kobiety w ciąży, małoletniego, osoby niepełnosprawnej, ubezwłasnowolnionej, obłożnie chorego, emeryta/rencisty spełniającego kryteria pomocy społecznej, osoby bezrobotnej, chyba że mogą zamieszkać w innym lokalu lub zaspokoić potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie.
u.o.p.l. art. 14 § ust. 3
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Sąd bada z urzędu przesłanki zawarcia umowy najmu socjalnego, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania z lokalu oraz szczególną sytuację materialną i rodzinną.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 999 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia lokalu, bez potrzeby nadania klauzuli wykonalności.
k.p.c. art. 791 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące wydania nieruchomości nie wyłączają praw przewidzianych w ustawie o ochronie lokatorów oraz praw skutecznych wobec wierzyciela.
Pomocnicze
u.o.p.l. art. 35
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Przepis intertemporalny, stosowany gdy orzeczenie nakazujące opróżnienie lokalu zostało wydane przed 10 lipca 2001r. i nie zostało wykonane.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie są lokatorami w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów. • Małoletni i niepełnosprawny syn spełnia przesłanki do przyznania lokalu socjalnego. • Trudna sytuacja materialna, zdrowotna i rodzinna powodów uzasadnia przyznanie lokalu socjalnego. • Powodowie mają interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 189 kpc.
Odrzucone argumenty
Przepis art. 35 ustawy o ochronie praw lokatorów nie ma zastosowania ze względu na datę wydania postanowienia o przysądzeniu własności. • Art. 189 kpc nie może być samodzielną podstawą powództwa o ustalenie prawa do lokalu socjalnego (argument pozwanej).
Godne uwagi sformułowania
Powodowie jako domownicy dłużnika, wywodzący swoje prawo z tytułu prawnego, jaki posiadał K. G. , bez wątpienia są lokatorami w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów. • Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. • Tytuł wykonawczy zobowiązujący do wydania nieruchomości (...) upoważnia do prowadzenia egzekucji nie tylko przeciw dłużnikowi, lecz także przeciwko jego domownikom, krewnym i innym osobom reprezentującym jego prawa. • Jeżeli dłużnikowi przysługują takie prawo, to powinien on wystąpić w terminie tygodnia z powództwem o pozbawienie w stosunku do niego tytułu wykonawczego wykonalności, czyli z powództwem określonym w art. 840 kpc. • Natomiast były lokator, który twierdzi, że przysługuje mu uprawnienie do lokalu socjalnego nie twierdzi, że przysługuje mu prawo względem wierzyciela, lecz że wierzyciel może skutecznie prowadzić egzekucję o opróżnienie lokalu dopiero po wskazaniu przez gminę lokalu socjalnego. • Ma on, więc niewątpliwie interes prawny w tym, aby w procesie o ustalenie uzyskać orzeczenie deklaratoryjne potwierdzające jego uprawnienie do lokalu socjalnego. • W inny sposób niż poprzez wytoczenie powództwa z art. 189 kpc nie może on wykazać swojego prawa do lokalu socjalnego.
Skład orzekający
Joanna Jank
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie prawa do lokalu socjalnego przez byłych lokatorów w sytuacji eksmisji, gdy przepisy intertemporalne nie mają zastosowania, a także dopuszczalność powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 kpc w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej byłych lokatorów i ich prawa do lokalu socjalnego w kontekście eksmisji wynikającej z licytacji komorniczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni osoby w trudnej sytuacji życiowej, nawet gdy formalne przepisy nie są wprost stosowalne, podkreślając rolę sądu w zapewnieniu sprawiedliwości.
“Czy można dostać lokal socjalny po licytacji mieszkania? Sąd w Gdyni odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.