I C 353/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. B. domagała się uznania za bezskuteczną umowy darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, zawartej w 2010 roku między jej dłużnikiem R. M. a jego bratem M. M. (pozwanym). Celem było zaspokojenie wierzytelności powódki wobec R. M. wynikającej z zadłużenia spółki cywilnej, której byli wspólnikami. Sąd Okręgowy w Toruniu ustalił, że powódka jest wierzycielką R. M., a jego wierzytelność została potwierdzona nakazem zapłaty z weksla, utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w Poznaniu. Sąd uznał, że czynność darowizny została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycielki, ponieważ R. M. stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w większym stopniu wskutek tej czynności. Pozwany nie wykazał, że jego brat dysponował innym majątkiem pozwalającym na zaspokojenie powódki. Sąd rozważył również możliwość uznania czynności za bezskuteczną w oparciu o art. 530 KC, w przypadku przyszłych wierzytelności, stwierdzając, że R. M. działał z zamiarem pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli, w tym powódki, która ostatecznie spłaciła długi spółki. Wartość przedmiotu sporu została ograniczona do kwoty dochodzonej przez powódkę (140.000 zł). Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie czynności prawnej za bezskuteczną (skarga pauliańska) w przypadku darowizny, zwłaszcza gdy dłużnik staje się niewypłacalny lub działa z zamiarem pokrzywdzenia wierzycieli.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zadłużenia wynikającego ze spółki cywilnej i darowizny między braćmi. Konieczność wykazania przesłanek z art. 527 KC.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, zawarta przez dłużnika z osobą trzecią, może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, jeśli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w większym stopniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa darowizny może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, jeśli spełnione są przesłanki z art. 527 KC, w szczególności jeśli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub mogła się dowiedzieć, lub jeśli dłużnik stał się niewypłacalny wskutek tej czynności.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że powódka jest wierzycielką R. M., a czynność darowizny dokonana przez R. M. na rzecz jego brata M. M. spowodowała jego niewypłacalność lub pogłębiła istniejącą niewypłacalność. Pozwany nie udowodnił, że jego brat dysponował majątkiem pozwalającym na zaspokojenie powódki. Sąd rozważył również możliwość działania R. M. z zamiarem pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli.
Czy wierzytelność powódki wobec R. M. istniała w momencie dokonywania przez niego darowizny lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzytelność powódki istniała w momencie dokonywania darowizny, co wynika z ustaleń Sądu Okręgowego w Poznaniu dotyczących zadłużenia spółki cywilnej i spłaty zobowiązań przez powódkę.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na prawomocnych orzeczeniach Sądu Okręgowego w Poznaniu, które potwierdziły istnienie wierzytelności powódki wobec R. M. z tytułu zadłużenia spółki cywilnej, a także na dowodach wskazujących, że zobowiązania spółki nie były regulowane już w 2010 roku, czyli przed dokonaniem darowizny.
Czy w przypadku darowizny na rzecz osoby bliskiej (brata) i niewypłacalności dłużnika, wiedza osoby trzeciej o zamiarze pokrzywdzenia wierzyciela jest konieczna do uznania czynności za bezskuteczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku darowizny, wiedza osoby trzeciej o zamiarze pokrzywdzenia wierzyciela nie jest konieczna, jeśli dłużnik stał się niewypłacalny wskutek tej czynności (art. 528 KC).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 528 KC, który wyłącza działanie art. 527 § 3 KC w przypadku czynności dokonanej pod tytułem darmym, co oznacza, że nawet jeśli pozwany nie wiedział o zamiarze pokrzywdzenia wierzyciela, czynność może zostać uznana za bezskuteczną, jeśli R. M. stał się niewypłacalny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. M. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik (wspólnik spółki cywilnej) |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 527 § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną wobec wierzycieli (skarga pauliańska).
Pomocnicze
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Wyłącza działanie art. 527 § 3 KC w przypadku czynności dokonanej pod tytułem darmym, co oznacza, że wiedza osoby trzeciej o zamiarze pokrzywdzenia wierzyciela nie jest konieczna, jeśli dłużnik stał się niewypłacalny.
k.c. art. 529
Kodeks cywilny
Domniemywa się, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, jeżeli stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny.
k.c. art. 530
Kodeks cywilny
Dotyczy możliwości uznania za bezskuteczne czynności prawnej dłużnika dokonanej przed powstaniem wierzytelności, jeśli dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady odpowiedzialności za koszty procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie wierzytelności powódki wobec R. M. • Niewypłacalność R. M. lub pogłębienie jego niewypłacalności wskutek darowizny. • Pokrzywdzenie wierzycielki przez czynność darowizny. • Działanie R. M. ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli lub z zamiarem pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli.
Odrzucone argumenty
Zaprzeczenie istnienia wierzytelności powódki wobec R. M. • Twierdzenie, że R. M. nie stał się niewypłacalny wskutek darowizny i posiadał środki na zaspokojenie zobowiązań. • Argumenty dotyczące rzekomego sfałszowania weksla przez powódkę.
Godne uwagi sformułowania
czynność ta została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela • dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli • dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu • działanie R. M. (1) zmierzało do obniżenia wartości jego majątku • przedmiotowa darowizna jeśli nie uniemożliwiła to poważnie utrudniła zaspokojenie w całości powódki
Skład orzekający
Ewa Lisowiec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie czynności prawnej za bezskuteczną (skarga pauliańska) w przypadku darowizny, zwłaszcza gdy dłużnik staje się niewypłacalny lub działa z zamiarem pokrzywdzenia wierzycieli."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zadłużenia wynikającego ze spółki cywilnej i darowizny między braćmi. Konieczność wykazania przesłanek z art. 527 KC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wierzyciel może odzyskać swoje pieniądze, nawet jeśli dłużnik próbował ukryć majątek poprzez darowiznę. Ilustruje praktyczne zastosowanie skargi pauliańskiej.
“Czy można odzyskać dług, gdy dłużnik podarował swój majątek bratu?”
Dane finansowe
WPS: 140 000 PLN
koszty procesu: 10 617 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.