I C 288/25

Sygn. akt I C 288/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2026 r. Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Lidia Grzelak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. w W. na rozprawie sprawy z powództwa A. U. (2) przeciwko M. C. i U. C. o wydanie nieruchomości I nakazuje pozwanym M. C. i U. C. wydanie powódce A. U. (2) nieruchomości położonej w W. , stanowiącej działkę o powierzchni 0,0428 ha, oznaczoną w ewidencji gruntów (...) W. -miasto obręb (...) R. numerem 466; II zasądza od pozwanych M. C. i U. C. solidarnie na rzecz powódki A. U. (2) kwotę 2317,00 zł (dwa tysiące trzysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, w tym kwotę 1817,00 zł (jeden tysiąc osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa solidarnie od pozwanych M. C. i U. C. kwotę 125,00 zł (sto dwadzieścia pięć złotych) tytułem uzupełnienia kosztów procesu orzeczonych postanowieniem z dnia 11 marca 2026 r. sędzia Lidia Grzelak Sygn. akt I C 288/25 UZASADNIENIE Powódka A. U. (1) w dniu 21 lipca 2025 r. wniosła do Sądu Rejonowego w Ciechanowie pozew przeciwko M. C. i U. C. o nakazanie im wydania powódce nieruchomości, stanowiącej działkę oznaczoną (...) położoną w W. obręb R. o powierzchni 0,0428 ha. Wnosiła ponadto o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanych zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwani M. C. i U. C. wnosili o oddalenie powództwa. Wnosili ponadto o zasądzenie od powódki na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: I. O. (2) była właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w W. , stanowiącej działkę o powierzchni 0,0428 ha oznaczoną w ewidencji gruntów numerem (...) . Własność nieruchomości nabyła z dniem 1 stycznia 1985 r. w drodze zasiedzenia ( akta I Ns 294/04, wypis z rejestru gruntów wraz z mapą k. 50 - 51 ). I. O. (2) zmarła dnia 27 kwietnia 1986 r. Spadek po niej nabyli po 1/5 części: córki A. H. (1) , A. U. (2) i G. H. oraz synowie I. O. (1) i O. O. . O. O. zmarł dnia 30 lipca 1989 r. Spadek po nim nabyli: brat I. O. (1) oraz siostry A. H. (2) , A. U. (3) i G. H. . I. O. (1) zmarł dnia 28 grudnia 2014 r. Miał troje dzieci: B. O. (1) , B. O. (2) i B. B. , którzy złożyli oświadczenia o odrzuceniu spadku po ojcu. Nie zostały dotychczas stwierdzone prawa do spadku po I. O. (1) . G. H. zmarła dnia 9 stycznia 2021 r. Nie zostały dotychczas stwierdzone prawa do spadku po G. H. . Miała dwoje dzieci: córkę I. O. (3) i syna X. H. , który zmarł pozostawiając żonę F. H. ( akta I Ns 25/15, I Ns 347/01, I Ns 337/02 ). W dniu 15 lipca 2002 r. A. H. (1) zawarła z M. C. i U. C. umowę sprzedaży (...) za cenę 4500,00 zł. Umowa została zawarta na piśmie, bez formy aktu notarialnego. W dniu 6 lipca 2002 r. A. H. (1) otrzymała od U. C. zaliczkę w wysokości 2000,00 zł. Pozostała część ceny miała być zapłacona przy zawarciu umowy w formie aktu notarialnego ( umowa k. 13, pokwitowanie k. 14 akt I Ns 156/22 ). M. C. i U. C. są właścicielami sąsiedniej nieruchomości, na której zamieszkują. Działki bezpośrednio ze sobą graniczą ( bezsporne ). Od dnia 15 lipca 2002 r. działka nr (...) jest w posiadaniu M. C. i U. C. . Płacą podatek od nieruchomości. Uporządkowali działkę; stanowi obecnie teren rekreacyjny ( bezsporne ). Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 marca 2024 r. Sąd Rejonowy w Ciechanowie oddalił wniosek M. C. i U. C. o stwierdzenie nabycia własności (...) przez zasiedzenie ( akta I Ns 156/22 ). W sprawie I Ns 423/25 Sądu Rejonowego w Ciechanowie toczy się postępowanie o dział spadku po I. O. (2) ( bezsporne ). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych powyżej dokumentów, w tym zgromadzonych w aktach spraw spadkowych oraz aktach sprawy o zasiedzenie I Ns 156/22. Obecny stan posiadania nie jest sporny; spór dotyczy charakteru tego posiadania oraz legitymacji czynnej powódki A. U. (1) . Sąd pominął dowód z zeznań stron na okoliczność samoistnego posiadania nieruchomości przez pozwanych oraz kręgu współwłaścicieli nieruchomości mając na uwadze, że dowód ten dotyczy okoliczności niespornych bądź nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak też zmierza jedynie do przedłużenia postępowania. Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu, powództwo A. U. (1) zasługuje na uwzględnienie w całości. Nie ulega wątpliwości, że podstawę prawną roszczenia powódki A. U. (1) jest art. 222 kc. Zgodnie bowiem z § 1 tego artykułu, właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Legitymowanym do wystąpienia z roszczeniem jest zatem właściciel rzeczy. W sprawie niniejszej bezspornym jest, że powódka A. U. (1) jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w W. , stanowiącej działkę o powierzchni 0,0428 ha oznaczoną w ewidencji gruntów miasta W. obręb R. numerem (...) , w związku z którą dochodzone jest przedmiotowe roszczenie. Powódka A. U. (1) jest współwłaścicielem nieruchomości w udziale 1/5 części z tytułu dziedziczenia po matce I. O. (2) , co wynika wprost z akt sprawy o zasiedzenie I Ns 294/04 oraz spraw spadkowych. Jednocześnie bezspornym jest, że pozwani M. C. i U. C. są od dnia 15 lipca 2002 r. samoistnymi posiadaczami te nieruchomości. Tym niemniej nie dysponują żadnym tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości. Bez znaczenia pozostaje, że pozwani małż. C. zawarli umowę sprzedaży nieruchomości bez formy aktu notarialnego z A. H. (1) , której podobnie jak powódce A. U. (1) przysługuje udział w wysokości 1/5 części we współwłasności nieruchomości z tytułu dziedziczenia po matce I. O. (2) . W świetle zatem art. 222 § 1 kc , powódka A. U. (1) ma prawo żądać, aby pozwani M. C. i U. C. małżonkowie wydali jej nieruchomość, co do której nie posiadają tytułu prawnego. Odnosząc się do podnoszonych przez pozwanych małż. C. dotyczących kwestii legitymacji czynnej powódki A. U. (1) wskazać należy, że zgodnie z art. 209 kc , każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. W ocenie Sądu, nie może budzić wątpliwości, że wytoczenie przez jednego ze współwłaścicieli powództwa o wydanie przedmiotu własności, stanowi zachowanie zmierzające do zachowania wspólnego prawa w rozumieniu art. 209 kc. Skutkiem wytoczenia takiego powództwa jest również przerwanie biegu zasiedzenia. Z tych względów nie ma znaczenia, iż powództwo zostało wytoczone przez tylko jednego ze współwłaścicieli. Nie ma w związku z tym również znaczenia, że nie zostali ustaleni wszyscy współwłaściciele nieruchomości; nie zostały bowiem dotychczas stwierdzone prawa do spadku po I. O. (1) zmarłym dnia 28 grudnia 2014 r. oraz po G. H. zmarłej dnia 9 stycznia 2021 r. Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, czynności zachowawcze w ramach współwłasności prawa to takie, które nie stanowiąc kategorii przynależnych do zarządu rzeczą wspólną, łącznie stanowią narzędzie jego ochrony. Aby w ten sposób zakwalifikować tę czynność musi ona być nakierowana na ochronę wspólnego prawa przed realnie istniejącym niebezpieczeństwem jego naruszenia lub podjęta w reakcji na już dokonane jego naruszenie. Musi się ona przy tym odnosić bezpośrednio do niego. Do roszczeń objętych powołanym przepisem należy przede wszystkim roszczenie windykacyjne ( art. 222 § 2 k.c. ). Do roszczeń tych należy też roszczenie negatoryjne, którego podstawę stanowi art. 222 § 1 k.c. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, polegające na żądaniu przywrócenia stanu poprzedniego ( art. 363 § 1 k.c. ), ma z punktu widzenia gospodarczego cel zbliżony do celu, jaki ma roszczenie negatoryjne. Przyjmuje się, że czynność zachowawcza nie może być wykonana tylko w stosunku do części prawa własności rzeczy, lecz niepodzielnie w stosunku do całego prawa własności. Podejmowana samodzielnie przez któregokolwiek ze współwłaścicieli czynność zachowawcza musi zmierzać do zabezpieczenia (zaspokojenia) wspólnego interesu wszystkich współwłaścicieli. ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 maja 2024 r. w sprawie V ACa 279/22, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2019 r. w sprawie I (...) , postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2023 r. w sprawie II NZNc 180/23 ). O kosztach procesu sąd orzekł stosownie do art. 98 kpc , obciążając nimi w całości, stosownie do wyniku procesu, pozwanych. Sąd zasądził od pozwanych na rzecz powódki solidarnie kwotę 2317,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 500,00 zł opłaty sądowej od pozwu oraz 1817,00 zł kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem opłaty skarbowej i ustalonej wartości przedmiotu sporu. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Ponadto Sąd nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od solidarnie od pozwanych kwotę 125,00 zł tytułem uzupełnienia kosztów dokumentacji geodezyjnej orzeczonych prawomocnym postanowieniem z dnia 11 marca 2026 r. stosownie do art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych .