I C 27/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka G. M. wniosła o uznanie za bezskuteczną w stosunku do niej umowy darowizny zabudowanej działki nr (...) i działki nr (...) w Z., zawartej 16 stycznia 2012 r. między M. S. (1) a jego synem K. S. (pozwanym). Powódka wskazała, że M. S. (1) jest jej dłużnikiem z tytułu prawomocnych wyroków i prowadzonej egzekucji, a darowizna nieruchomości pozbawiła ją możliwości zaspokojenia. Powołała się na art. 530 kc i art. 527-529 kc. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, wskazując na stosunki rodzinne i brak świadomości dłużnika o przyszłych roszczeniach powódki. Sąd Rejonowy w Zambrowie oddalił powództwo. Analizując art. 527 § 1 kc, sąd uznał, że kluczowe jest udowodnienie przez wierzyciela świadomości dłużnika o pokrzywdzeniu. W niniejszej sprawie ustalono, że w dacie darowizny dłużnik otrzymał część wynagrodzenia za usługi świadczone na rzecz powódki, co mogło go utwierdzać w przekonaniu o prawidłowości współpracy. Pozew w sprawie, z której wynikało zadłużenie, wpłynął ponad rok po zawarciu umowy darowizny. Sąd uznał, że dłużnik nie miał świadomości istnienia zadłużenia wobec powódki w momencie darowizny, a czynność ta wynikała ze stosunków rodzinnych i wcześniejszych uzgodnień. W związku z tym, powództwo zostało oddalone. O kosztach procesu orzeczono na mocy art. 98 kpc, obciążając nimi powódkę jako stronę przegrywającą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykazanie, że dla skuteczności skargi pauliańskiej kluczowe jest udowodnienie świadomości dłużnika o pokrzywdzeniu wierzyciela w momencie dokonywania czynności prawnej, a sam profesjonalizm dłużnika nie przesądza o tej świadomości.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego, w którym pozew o zapłatę wpłynął długo po darowiźnie, co ułatwiło wykazanie braku świadomości dłużnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czynność prawna darowizny nieruchomości dokonana przez dłużnika na rzecz osoby trzeciej (syna) może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, jeśli dłużnik nie działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dłużnik w momencie dokonywania czynności prawnej nie miał świadomości istnienia zadłużenia wobec wierzyciela i nie mógł przewidywać pokrzywdzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ciężar udowodnienia świadomości pokrzywdzenia spoczywa na wierzycielu. W tej sprawie, w dacie darowizny dłużnik nie miał świadomości istnienia zadłużenia wobec powódki, a pozew w sprawie, z której wynikało zadłużenie, wpłynął ponad rok po darowiźnie. Czynność miała charakter rodzinny i była podyktowana wcześniejszymi uzgodnieniami.
Czy profesjonalny charakter działalności dłużnika (prowadzenie działalności gospodarczej) automatycznie oznacza świadomość pokrzywdzenia wierzycieli przy każdej czynności prawnej dotyczącej majątku?
Odpowiedź sądu
Nie, profesjonalny charakter działalności nie przesądza o świadomości pokrzywdzenia przy każdej czynności, zwłaszcza jeśli w momencie jej dokonywania nie istniało zadłużenie lub nie można było go przewidzieć.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wymaganie od przedsiębiorcy tak daleko idącej ostrożności, aby paraliżowało to wszelkie czynności związane ze zbyciem aktywów, nawet gdy nie ma długów, byłoby nadmierne. Profesjonalizm nie oznacza automatycznej świadomości przyszłych, nieprzewidywalnych roszczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. M. | osoba_fizyczna | powód |
| K. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik |
| A. S. (1) | osoba_fizyczna | świadk |
| A. S. (2) | osoba_fizyczna | świadk |
| J. I. | osoba_fizyczna | świadk |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 527 § 1
Kodeks cywilny
Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
Pomocnicze
k.c. art. 527 § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
k.c. art. 527 § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.c. art. 530
Kodeks cywilny
Przepisy art. 527-529 k.c. stosuje się odpowiednio, gdy dłużnik działał ze świadomością, że nie uzyska z majątku określonych aktywów, a w konsekwencji tego wierzyciel nie będzie mógł uzyskać zaspokojenia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana ponieść wszystkie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużnik nie działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela w momencie darowizny. • Pozew w sprawie, z której wynikało zadłużenie, wpłynął ponad rok po dokonaniu darowizny. • Czynność darowizny miała charakter rodzinny i wynikała z wcześniejszych uzgodnień.
Odrzucone argumenty
Dłużnik jako profesjonalista musiał wiedzieć, że działalność gospodarcza może generować roszczenia. • Dłużnik jako profesjonalista powinien przewidywać możliwość powstania zadłużenia w przyszłości.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia świadomości pokrzywdzenia spoczywa na wierzycielu • nie może przesądzać o możliwości spodziewania się odpowiedzialności majątkowej dłużnika wobec G. jego skazanie za poświadczenie nieprawdy
Skład orzekający
Marta Kołakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie, że dla skuteczności skargi pauliańskiej kluczowe jest udowodnienie świadomości dłużnika o pokrzywdzeniu wierzyciela w momencie dokonywania czynności prawnej, a sam profesjonalizm dłużnika nie przesądza o tej świadomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego, w którym pozew o zapłatę wpłynął długo po darowiźnie, co ułatwiło wykazanie braku świadomości dłużnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienie skargi pauliańskiej – świadomość dłużnika o pokrzywdzeniu wierzyciela. Jest to istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wybitnie nietypowy.
“Czy darowizna nieruchomości chroni przed długami? Kluczowe znaczenie ma świadomość dłużnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.