Orzeczenie · 2025-08-18

I C 207/25

Sąd

Sąd Okręgowy w Olsztynie

Miejsce

Olsztyn

Data

2025-08-18

SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy

kredyt hipotecznyWIBORabuzywnośćochrona konsumentaobowiązek informacyjnyzwrot nadpłatyklauzula zmiennego oprocentowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powodowie D.C. i P.C. wnieśli pozew przeciwko Bankowi S. w S., domagając się zasądzenia kwoty 154.284,34 zł tytułem zwrotu nienależnego świadczenia stanowiącego sumę nadpłaconych rat odsetkowych, wynikających z niedozwolonych klauzul zawartych w umowie kredytu mieszkaniowego nr (...) z dnia 22.07.2021 r., opartych na wskaźniku WIBOR 3M. Żądali również ustalenia, że od dnia złożenia pozwu powodów nie wiążą określone postanowienia umowne dotyczące stopy referencyjnej WIBOR 3M. Sąd Okręgowy w Olsztynie, po rozpoznaniu sprawy, zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów kwotę 154.284,34 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz zasądził zwrot kosztów procesu. Sąd ustalił, że bank nie przedstawił powodom pełnej i rzetelnej informacji o ryzyku związanym ze zmienną stopą procentową opartą o WIBOR, a same postanowienia umowne dotyczące tego wskaźnika były niedozwolone (abuzywne). Sąd uznał, że brak transparentności i obiektywnych zasad ustalania WIBOR, a także brak rzetelnego spełnienia przez bank obowiązku informacyjnego, naruszały dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentów. Po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul, sąd uznał, że powodowie dokonali nadpłat, które należało im zwrócić. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadach ogólnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uznawanie klauzul dotyczących WIBOR za abuzywne w umowach kredytów hipotecznych, obowiązek informacyjny banków wobec konsumentów, skutki abuzywności klauzul umownych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z umową kredytu mieszkaniowego z konkretnym bankiem. Ocena abuzywności zależy od indywidualnych ustaleń faktycznych w każdej sprawie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy kredytu mieszkaniowego dotyczące wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M, zawarte z konsumentem, mogą być uznane za niedozwolone (abuzywne)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia umowy kredytu mieszkaniowego dotyczące wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M mogą być uznane za niedozwolone (abuzywne), jeśli naruszają dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta, w szczególności gdy bank nie wypełnił należycie obowiązku informacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank nie poinformował konsumentów w sposób rzetelny i zrozumiały o mechanizmie ustalania wskaźnika WIBOR 3M, jego potencjalnych skutkach oraz o podmiocie go ustalającym. Brak transparentności i potencjalna możliwość manipulacji wskaźnikiem, w połączeniu z niewypełnieniem obowiązku informacyjnego przez bank, prowadziły do naruszenia dobrych obyczajów i rażącego interesu konsumentów.

Jakie są skutki uznania klauzuli umownej za niedozwoloną (abuzywną) w umowie kredytu konsumenckiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uznanie klauzuli za niedozwoloną skutkuje tym, że nie wiąże ona konsumenta, a umowa pozostaje w mocy w pozostałym zakresie, o ile jest to możliwe po wyłączeniu z niej postanowień niedozwolonych.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 385(1) k.c. i art. 6 dyrektywy 93/13/EWG, abuzywne postanowienie nie wiąże konsumenta, a umowa nadal obowiązuje, jeśli może funkcjonować bez tego postanowienia. W tym przypadku, po wyeliminowaniu klauzul dotyczących WIBOR, umowa mogła być wykonywana z uwzględnieniem stałej marży banku, co skutkowało uznaniem dokonanych przez powodów wpłat za nadpłaty.

Czy bank wypełnił należycie obowiązek informacyjny wobec konsumenta w zakresie umowy kredytu hipotecznego ze zmienną stopą procentową opartą o WIBOR?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie wypełnił należycie obowiązku informacyjnego, nie przekazując konsumentom pełnej, rzetelnej i zrozumiałej informacji o wskaźniku WIBOR 3M, jego ustalaniu i potencjalnych konsekwencjach.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że bank nie poinformował powodów o tym, kto ustala WIBOR, na jakich zasadach, ani gdzie można uzyskać szczegółowe informacje. Brak tej wiedzy uniemożliwił konsumentom ocenę uczciwości produktu finansowego i porównanie go z innymi ofertami, co stanowiło naruszenie dobrych obyczajów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zasądzenie od banku na rzecz powodów kwoty 154.284,34 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz zwrotu kosztów procesu

Strona wygrywająca

D. C., P. C.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
D. C.	osoba_fizyczna	powód
P. C.	osoba_fizyczna	powód
Bank S. w S.	spółka	pozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

pr. bank. art. 69 § ust. 1 i 2

Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego, w tym wymogi dotyczące formy pisemnej i określenia kluczowych elementów umowy.

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania tej korzyści w naturze, a jeżeli nie jest to możliwe, do zwrotu jej wartości.

k.c. art. 410 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się również do świadczenia z nienależnego świadczenia.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedozwolony (abuzywny) charakter klauzul umownych dotyczących wskaźnika WIBOR 3M z uwagi na brak transparentności, obiektywnych zasad ustalania oraz naruszenie obowiązku informacyjnego banku. • Naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesów konsumentów przez bank. • Możliwość utrzymania umowy kredytu w mocy po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień, z uwzględnieniem stałej marży banku. • Roszczenie o zwrot nadpłaconych rat odsetkowych jako nienależne świadczenie.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie banku, że umowa nie zawiera postanowień niedozwolonych. • Twierdzenie banku, że powodowie posiadali należytą wiedzę i świadomość postanowień umowy. • Twierdzenie banku, że bank wypełnił obowiązek informacyjny. • Twierdzenie banku, że powodowie mieli możliwość negocjowania warunków umowy. • Twierdzenie banku, że wskaźnik WIBOR 3M jest ustalany w sposób transparentny i obiektywny. • Twierdzenie banku, że możliwe jest przekształcenie umowy w kredyt o stałym oprocentowaniu. • Twierdzenie banku, że stawka WIBOR nie podlega ocenie pod kątem abuzywności.

Godne uwagi sformułowania

brak określenia transparentnych i obiektywnych zasad ustalania wskaźnika WIBOR • brak rzetelnego spełnienia przez Bank obowiązku informacyjnego • nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy • konsument miał realny wpływ na konstrukcję niedozwolonego (abuzywnego) postanowienia wzorca umownego • nie poinformowano powodów, czym jest stawka referencyjna WIBOR 3M, kto ją ustala i na jakich zasadach • w powszechnym mniemaniu (nie profesjonalnym) funkcjonuje jako wskaźnik o charakterze urzędowym. Tak zaś nie jest. • oceny abuzywności dokonuje się na datę dokonania czynności – zawarcia umowy • po wyeliminowaniu wskazanych postanowień umowa stron nadal może być wykonywana bez zmiany charakteru jej głównego przedmiotu.

Skład orzekający

Ewa Tokarzewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uznawanie klauzul dotyczących WIBOR za abuzywne w umowach kredytów hipotecznych, obowiązek informacyjny banków wobec konsumentów, skutki abuzywności klauzul umownych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z umową kredytu mieszkaniowego z konkretnym bankiem. Ocena abuzywności zależy od indywidualnych ustaleń faktycznych w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywności klauzul WIBOR w umowach kredytowych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie konsumentów i prawników. Wyrok pokazuje, jak sądy interpretują obowiązki informacyjne banków i jakie są konsekwencje naruszenia tych obowiązków.

“Bank musi zwrócić setki tysięcy złotych! Sąd uznał klauzule WIBOR za abuzywne.”

Dane finansowe

WPS: 154 284,34 PLN

zwrot nienależnego świadczenia: 154 284,34 PLN

zwrot kosztów procesu: 6417 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników