I C 1777/24

Sygn. akt: I C 1777/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2025 r. Sąd Okręgowy w (...) I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Rafał Kubicki Protokolant: sekretarz sądowy Piotr Ruciński po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. w (...) na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank (...) S.A. w W. przeciwko W. K. , A. K. , I. K. i B. M. o zapłatę I. 
        oddala powództwo, II. 
        zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 9147 zł (dziewięć tysięcy sto czterdzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów postępowania zażaleniowego, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia o kosztach procesu do dnia zapłaty. sędzia Rafał Kubicki Sygn. akt I C 1777/24 UZASADNIENIE Powód (...) Bank (...) S.A. w W. wniósł przeciwko W. K. , A. K. , I. K. i B. M. o: 1. 
        zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 149 000 zł z tytułu zwrotu nominalnej wartości kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony umowy kredytu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 21.09.2024 r. do dnia zapłaty; ewentualnie wniósł o: - zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 149 000 zł z tytułu zwrotu nominalnej wartości kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony umowy kredytu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 21.09.2024 r. do dnia zapłaty, od każdego z pozwanych w częściach równych tj. po 37 250 zł; ewentualnie, 2. 
        zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 25 791,02 zł tytułem zwrotu kwoty należnej powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony Umowy kredytu w związku koniecznością urealnienia wysokości świadczenia Banku z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 21.09.2024 r. do dnia zapłaty; ewentualnie wniósł o: - zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 25 791,02 zł tytułem zwrotu kwoty należnej powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony Umowy kredytu w związku koniecznością urealnienia wysokości świadczenia Banku - na podstawie przepisów art. 410 w zw. z art. 405 k.c. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 21.09.2024 r. do dnia zapłaty, od każdego z pozwanych w częściach równych tj. po 6447,75 zł od pozwanych W. K. , A. K. , I. K. , oraz kwoty 6447,76 zł od pozwanej B. M. ; 3. ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia roszczenia z pkt 2, podtrzymując żądanie określone w pkt 1 wniósł o: a) 
        zmianę wysokości świadczenia w postaci wypłaconego pozwanym na podstawie zawartej umowy kapitału kredytu w związku z istotną zmianą siły nabywczej pieniądza w czasie i ukształtowanie go na poziomie 189 159,63 zł oraz b) 
        zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 40 159,63 zł, tytułem zwrotu kwoty należnej powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po dniu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty na podstawie przepisów o waloryzacji sądowej ( art. 358 1 § 3 k.c. ) ewentualnie, zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 40 159,63 zł, tytułem zwrotu kwoty należnej powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po dniu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty na podstawie przepisów o waloryzacji sądowej ( art. 358 1 § 3 k.c. ), z zastrzeżeniem, że spełnienie zasądzonego świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego do wysokości spełnionego świadczenia; ewentualnie, zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 40 159,63 zł, tytułem zwrotu kwoty należnej powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po dniu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty na podstawie przepisów o waloryzacji sądowej ( art. 358 1 § 3 k.c. ), od każdego z pozwanych w częściach równych, tj. po 10 039,91 zł pozwanych W. K. , A. K. , I. K. , oraz kwoty 10 039,90 zł od pozwanej B. M. . W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie umowy kredytu z 25 września 2008 r., denominowanego w walucie (...) , udostępnił stronie pozwanej środki pieniężne w kwocie 149 000 zł. W związku z zakwestionowaniem mechanizmu indeksacji opartego na kursie (...) , jako zawierającego w swej konstrukcji niedozwolone postanowienia umowne, strona pozwana wystąpiła przeciwko bankowi z powództwem, w ramach którego podniosła zarzut nieważności umowy. Bank wytoczył powództwo w celu zabezpieczenia swoich roszczeń na wypadek gdyby w postępowaniu z powództwa kredytobiorców umowa kredytu uznana została za nieważną lub trwale bezskuteczną. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości. Zakwestionowali roszczenia powoda, zarówno główne jak i wszelkie żądania ewentualne jako bezzasadne. Podnieśli zarzut przedawnienia, a jednocześnie przedwczesności powództwa - skoro postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Ponadto podnieśli zarzut potrącenia wierzytelności powoda w kwocie 149 000 zł z wzajemną wierzytelnością pozwanych w kwocie 149 149,34 zł, a także nadużycia prawa. Powód zakwestionował na rozprawie (k. 201) zarzut potrącenia, wskazując, że potrącenie zostało dokonane również w procesie z powództwa kredytobiorców. Pozwany zaś wskazali, że to, czego obecnie powództwem dochodzi bank, było przedmiotem potrącenia w tamtej sprawie. Fakty istotne dla rozstrzygnięcia i rozważania Porównanie pozwu i odpowiedzi na pozew prowadzi do wniosku, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty w istocie nie są sporne. Wyrokiem z 21 listopada 2024 r. (nieprawomocnym jeszcze, ponieważ do zamknięcia rozprawy w niniejszej sprawie nie została rozpoznana apelacja banku) Sąd Okręgowy w (...) , wydanym między tymi samymi stronami i na tej samej podstawie faktycznej, lecz z powództwa kredytobiorców, uwzględnił powództwo, ustalając że nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy o kredyt na cele mieszkaniowe E. z dnia 25 września 2008 r. i zasądzając na rzecz kredytobiorców łącznie kwotę 23 936,32 zł z oddaleniem powództwa w pozostałej części (sygn. akt (...) ). W dniu 25 września 2008 r. pozwani jako konsumenci zawarli z poprzednikiem prawnym banku (...) S.A. z siedzibą w W. – umowę o kredyt na cele mieszkaniowe (...) nr (...) mocą której Bank udzielił pozwanym na ich wniosek kredytu w kwocie 149 000 zł „denominowanego (waloryzowanego) w walucie (...) na okres 360 miesięcy od dnia 25.09.2009 r. do dnia 25.09.2038 r. Kredyt został przeznaczony na finansowanie zakupu lokalu mieszkalnego położonego w B. , ul. (...) . Uruchomienie kredytu miało nastąpić jednorazowo od dnia 25.09.2008 r. Zawarta przez strony umowa zawierała następujące postanowienia: - kwota kredytu denominowanego (waloryzowanego) w (...) lub transzy kredytu zostanie określona według kursu kupna dewiz dla wyżej wymienionej waluty zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku w dniu wykorzystania kredytu lub transzy kredytu, - o wysokości wykorzystanego kredytu denominowanego (waloryzowanego) wyrażonej w walucie (...) , wysokości odsetek w okresie karencji oraz wysokości rat kapitałowo-odsetkowych w wyżej wymienionej walucie bank ma poinformować kredytobiorcę w terminie 7 dni od dnia całkowitego wykorzystania kredytu na zasadach określonych w (...) , - kredyt uruchamiany i wykorzystywany jest w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu kwoty kredytu według kursu kupna dewiz dla (...) zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w banku w dniu wykorzystania kredytu, - wysokość rat kapitałowo-odsetkowych określona jest w (...) , - spłata rat kapitałowo-odsetkowych dokonywana jest w złotych po uprzednim przeliczeniu rat kapitałowo-odsetkowych według kursu sprzedaży dewiz dla (...) zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku w dniu spłaty, - wysokość rat kapitałowo-odsetkowych w złotych zależy od wysokości kursu sprzedaży dewiz dla (...) obowiązującego w banku w dniu spłaty, a tym samym zmiana wysokości ww. kursu waluty ma wpływ na ostateczną wysokość spłaconego przez kredytobiorcę kredytu. Oprocentowanie kredytu określono jako zmienne i stanowiące sumę zmiennej stawki odniesienia oraz stałej marży w wysokości 2,25 punktów procentowych. Na dzień zawarcia umowy oprocentowanie wynosiło 5,00 %. Stawkę odniesienia ustalono jako stawkę rynku pieniężnego (...) (...) z zaokrągleniem do dwóch miejsc po przecinku, publikowaną na stronie serwisu (...) lub też na jakimkolwiek ekranie zastępczym o godz. 11 czasu londyńskiego z dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania zmiany. Stosownie do § 11 ust. 3 umowy, bank na pisemny wniosek kredytobiorcy mógł dokonać zmian w sposobie indeksowania kredytu na warunkach określonych w (...) . W § 11 ust. 4 i 5 umowy kredytobiorcy oświadczyli, że zostali poinformowani o ryzyku związanym ze zmianą kursów walut oraz że rozumieją wynikające z tego konsekwencje. Jednocześnie oświadczyli, że akceptują zasady funkcjonowania kredytu denominowanego (waloryzowanego) w walucie wymienialnej, w szczególności zasady dotyczące określenia kwoty kredytu w walucie, sposobu uruchomienia i wykorzystania kredytu określone § 4 oraz warunków jego spłaty z § 9 umowy. (umowa kredytu k. 23-24v.) Z dniem 25 września 2008 r. strony podpisały aneks do umowy w celu wprowadzenia w ww. umowie zmian: w § 2 ust. 1 zmieniono okres spłaty kredytu z należnymi odsetkami z 360 na 348 miesięcy poprzez dodanie okresu karencji (12 miesięcy); zmieniając § 9 poprzez uzupełnienie go o następujące postanowienia: - „W okresie wykorzystania/ karencji w spłacie kredytu kredytobiorca spłaca należne bankowi odsetki. - Pierwsza płatność odsetek zostanie dokonana w miesiącu kalendarzowym następującym po miesiącu, w którym nastąpiło wykorzystanie kredytu. - Kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty odsetek w każdym miesiącu okresu, o którym mowa w ust 4 w dniu 15 każdego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 5. Wysokość należnych odsetek określona jest w (...) . Spłata należnych odsetek dokonywana jest w złotych po uprzednim przeliczeniu należnych odsetek dokonywana jest w złotych po uprzednim przeliczeniu należnych odsetek według kursu sprzedaży dewiz dla (...) zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w banku w dniu spłaty. Wysokość należnych odsetek z złotych zależy od wysokości kursu sprzedaży dewiz dla (...) obowiązującego w banku w dniu spłaty.” ( aneks nr (...) k.136-136) Jest bezsporne, że umówiony kapitał kredytu został kredytobiorcom wypłacony 30 września 2008 r. i wysokość roszczenia o zwrot kapitału kredytu jest bezsporna. Z dniem 29 lipca 2021 r. strona pozwana złożyła powodowemu banku reklamację w zakresie nienależnie pobranych świadczeń z tytułu zapłaty rat kredytowych w kwocie 107 257,58 zł spełnionych na rzecz banku od 26 lipca 2011 r. do 25 lipca 2021 r. na podstawie umowy o kredyt. W odpowiedzi na powyższą reklamację bank wskazał, iż zawarta umowa kredytu jest ważna i nie uznają reklamacji. (reklamacja k. 152-154v., odpowiedź banku k. 156-157v.) Pismem z dnia 25 sierpnia 2021 r. kredytobiorcy wezwali bank do zapłaty kwoty 131 999,34 zł wynikającej ze spłaty umowy kredytu z dnia 25 września 2008 r., z uwagi na fakt, iż przedmiotowa umowa zawiera klauzule abuzywne. Pozwani wskazali termin 3 dni od otrzymania niniejszego wezwania na zapłatę. Bank odpowiedział na powyższe pismo, wskazując, iż na rachunku do umowy nie występuje nadpłata, a roszczenie zwrotu kwoty wskazanej w piśmie pozostaje nieuzasadnione i bezpodstawne. (wezwanie do zapłaty k. 158, odpowiedź banku k. 161) Strona powodowa dnia 29 sierpnia 2024 r. wezwała pozwanych do zapłaty kwoty 149 000 zł tytułem zwrotu nominalnej wartości kapitału kredytu wypłaconego na postawie umowy kredytu oraz kwoty 25 791,01 zł tytułem kwoty należnej bankowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wypłaconą na podstawie umowy kredytu w związku z koniecznością urealnienia świadczenia banku. Bank jako termin zwrotu zakreślił datę 20 września 2024 r. ( wezwanie do zapłaty k. 36) Dnia 3 października 2024 r. bank złożył stronie pozwanej oświadczenie o potrąceniu wierzytelności kredytobiorców z wzajemną wierzytelnością banku w kwocie 149 000 zł tytułem zwrotu nominalnej wartości kapitału kredytu i 25 791,01 zł tytułem kwoty należnej bankowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu w związku z koniecznością urealnienia świadczenia banku. Alternatywnie na wpadek braku uznania skuteczności złożonego oświadczenia, bank złożył oświadczenie o skorzystaniu z prawa zatrzymania świadczenia w postaci dochodzonej przez kredytobiorców na drodze sądowej wierzytelności z tytułu nieważności umowy kredytu. (oświadczenia o potrąceniu k. 163-165) Pismem procesowym z 3 października 2024 r. kredytobiorcy w sprawie ze swego powództwa przeciwko bankowi podnieśli zarzut potrącenia wierzytelności powoda o zapłatę dochodzonej w niniejszej sprawie kwoty z wzajemną wierzytelnością pozwanego, a także zarzut zatrzymania (na wypadek nieuwzględnienia zarzutu potrącenia). (pismo z 3.10.2024 r. k. 168) Pozwani w wykonaniu umowy kredytu zawartej z powodem, od dnia 30 września 2008 r. do dnia 16 stycznia 2023 r. dokonali wpłat na rzecz banku w łącznej kwocie 150 053,24 zł. (zaświadczenie banku k.25-27) W tej sytuacji powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd pominął na podstawie w art. 235 2 §1 pkt 2 k.p.c. wniosek o zasięgnięcie opinii biegłego. Wobec przyjęcia przez Sąd braku zasadności roszczeń strony powodowej w zakresie żądania zwrotu przez pozwanego korzyści uzyskanych wskutek korzystania z kredytu czy też urealnienia kwoty kredytu oraz podstaw do waloryzacji kwoty zobowiązania wynikającego z umowy kredytu, brak było powodu do zasięgania wiadomości specjalnych celem wyliczenia wartości tych roszczeń. Zaś sumy wzajemnych świadczeń stron, z przyczyn wyżej omówionych, nie wymagały ustalenia z pomocą dowodu z opinii biegłego. Wysokość roszczenia pieniężnego została wykazana dołączonym do pozwu zaświadczeniem pozwanego banku, na podstawie którego ewentualne działania rachunkowe nie wymagają wiedzy specjalnej. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, mimo że niektóre zarzuty odpowiedzi na pozew okazały się bezzasadne, a konkretnie: Zarzut przedwczesności powództwa o zwrot kapitału kredytu opierał się na niesprawiedliwym, nierównym dla stron tej samej umowy założeniu, że w razie jej nieważności kredytobiorca nabywa roszczenie o zwrot swych świadczeń, zaś analogiczne roszczenie (oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej) przeciwstawne roszczenie banku ma czekać do daty prawomocnego sądowego ustalenia nieważności umowy kredytu. Otóż oba roszczenia powstają jednocześnie, i już powstały, a ich wymagalność zależy w każdym przypadku od wezwania drugiej strony do zwrotu świadczenia, bez potrzeby oczekiwania na sądowe ustalenie nieważności. Swoją drogą, jednoczesne formułowanie w odpowiedzi na pozew zarzutów przedwczesności powództwa i przedawnienia roszczeń nie da się pogodzić w kategoriach logicznego myślenia. Z podobnych przyczyn chybiony był zarzut sprzeczności powództwa o zwrot kapitału kredytu z zasadami współżycia społecznego ( art. 5 k.c. ). Jego uwzględnienie zabierałoby bankowi możliwość sądowego dochodzenia należności. Bezzasadny był ponadto w całości zarzut przedawnienia. Termin przedawnienia spornych roszczeń, jako związanych z działalnością gospodarczą powoda, jest na gruncie art. 118 k.c. trzyletni, ale nie upłynął do daty wniesienia powództwa w tej sprawie, ponieważ początek biegu przedawnienia należy liczyć w ocenie Sądu od daty otrzymania przez bank pisemnej reklamacji kredytobiorców z zarzutem nieważności umowy kredytowej (02.08.2021 r. k. 156). Nie powinna wchodzić w grę żadna data wcześniejsza, ponieważ nie można wymagać od banku wytaczania powództwa opartego na konstrukcji nieważności umowy, z którą bank się nie zgadza. Trzyletni termin przedawnienia upływa co do zasady z końcem roku kalendarzowego, w którym termin ten mija, w związku z czym termin przedawnienia w rozpoznawanej sprawie nie upłynął. Mimo to roszczenia powoda nie zasługują na uwzględnienie. Zacząć należy od tego, że nigdy nie powstały, więc i nie mogą być zasądzone, roszczenia dodatkowe banku, określone w pozwie jako „zwrot kwoty ponad nominalną kwotę kredytu w związku z koniecznością urealnienia wysokości świadczenia banku i jako „zmiana wysokości świadczenia powoda w związku z istotną zmianą siły nabywczej pieniądza oraz zasądzenie” mające za podstawę art. 410 w zw. z art. 405 k.c. i art. 358 (
    
    
    
    
    1) § 3 k.c. Dokonując analizy zasadności roszczeń o zapłatę jakiegokolwiek dodatkowego wynagrodzenia, należy w pierwszym rzędzie podkreślić, że celem prawa unijnego - art. 6 ust. 1 Dyrektywy (...) jest zniechęcający skutek wywierany na przedsiębiorców, którzy winni być zniechęcani do stosowania niedozwolonych klauzul umownych, zaś wyeliminowanie rzeczonego skutku powodowałoby, że nadal byliby oni zachęcani do stosowania rzeczonych warunków, wiedząc, że nawet gdyby miały one być unieważnione, to interes przedsiębiorców zostanie zagwarantowany. Zasądzenie na rzecz banku wynagrodzenia penalizowałoby nie bank, lecz kredytobiorcę, zachęcając przedsiębiorcę do wprowadzania abuzywnych postanowień w kolejnych, proponowanych przez siebie konsumentom umowach. W polskim systemie prawnym brak jakiegokolwiek przepisu mogącego stanowić podstawę prawną przedmiotowego roszczenia, w szczególności nie jest nim art. 405 k.c. w związku z art. 410 k.c. Z powołanych przepisów wynika obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia, a świadczeniem banku w okolicznościach rozpoznawanej sprawy była wyłącznie wypłata kredytu. A zatem umożliwienie kredytobiorcy korzystania z kapitału banku nie jest świadczeniem banku, lecz jest stanem faktycznym, który wynika z nienależnego świadczenia. Okoliczność, że na skutek korzystania z kapitału w okresie kredytowania przez kredytobiorcę, a nie przez bank, przez co bank nie mógł uzyskać potencjalnego zysku, jest irrelewantna przy ocenie zasadności zgłoszonego roszczenia ewentualnego, ponieważ reżim odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, nie przewiduje obowiązku zapłaty lucrum cessans - w przeciwieństwie do reżimu odpowiedzialności odszkodowawczej ( art. 361 § 2 k.c. ). Jedynym zaś przewidzianym przez prawo cywilne świadczeniem związanym z korzystaniem z cudzego kapitału są odsetki, które mogą mieć postać odsetek umownych albo ustawowych ( art. 359 k.c. , art. 481 k.c. ). W kontekście powyższego zauważyć należy, że uwzględnienie stanowiska powoda doprowadziłoby w istocie do reaktywacji nieważnej umowy stron w zakresie oprocentowania (zob. wyrok SA w Białymstoku z dn. 20.02.2020 r., I ACa 635/19). Należy zaakcentować także, że w przypadku uznania zasadności tego roszczenia trzeba by uznać, iż analogiczna wierzytelność przysługiwałaby stronie pozwanej, skoro podczas wykonywania spornej umowy kredytu również bank korzystał ze środków pieniężnych, które strona pozwana wpłacała tytułem rat i innych należności wynikających z przedmiotowej umowy. Przyjęcie zasadności roszczenia powoda byłoby sprzeczne z celem art. 6 ust. 1 i art. 7 dyrektywy nr (...) , która ma na celu ochronę konsumentów. Wyeliminowanie ze spornej umowy mechanizmu indeksacji nie stanowi in concreto następstwa niezgodnego z prawem lub nieuczciwego zachowania pozwanej (jej poprzednika prawnego), ale jest rezultatem niezgodnego z prawem działania banku (jego poprzednika prawnego). Wobec tego strona pozwana nie powinna ponosić dalej idących następstw tego stanu rzeczy niż te, które ustawodawca przewidział w art. 385 (
    
    
    
    
    1) § 1 i 2 k.c. (wyrok Sądu Apelacyjnego w (...) z 25.06.2022 r. sygn. akt (...) ). Kredytobiorcy w tego rodzaju sprawach korzystają z daleko idącej ochrony prawa unijnego, w tym poszczególnych przepisów wynikających z Dyrektywy Rady (...) (zwłaszcza art. 7 ust. 1). Na straży prawa wielokrotnie pozostawał także Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (m.in. w wyroku (...) z dnia 21 grudnia 2016 r., G. N. , sprawy połączone 0-154/15, C-307/15 i C-308/15, EU:C:2016:980, pkt 57; wyrok (...) z dnia 14 czerwca 2012 r., B. E. de C. , 0-618/10, EU:C:2012:349, pkt 65). Co więcej, ochronę konsumentów przed tego rodzaju roszczeniami ze strony przedsiębiorców przewidują również przepisy krajowe. Zgodnie z art. 224 § 1 k.c. samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu: „Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył". Wskazany wyżej przepis kodeksu cywilnego stanowi, że wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy należy się wyłącznie, jeśli posiadacz jest w złej wierze. Strona pozwana korzystała z pieniędzy banku w przekonaniu, że ma do tego prawo na podstawie zawartej umowy. Trudno uznać pozwanego za posiadacza kapitału w złej wierze, skoro sam bank na gruncie sprawy (...) stał na stanowisku, że konsument posiadał je zgodnie z prawem. W ocenie Sądu, strona pozwana była posiadaczem w dobrej wierze. Wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy w dobrej wierze przysługuje właścicielowi dopiero od dnia wytoczenia powództwa o zwrot ( art. 224 § 1 k.c. ). Pieniądz jest rzeczą szczególnego rodzaju i mają do niego zastosowanie właśnie te przepisy. Nie zasługiwało też na uwzględnienie żądanie dotyczące waloryzacji kapitału wskutek istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza. Powód za podstawę prawną swojego roszczenia wskazał art. 358 (
    
    
    
    
    1) k.c. W ocenie Sądu, roszczenie to powodowi nie przysługuje, podobnie jak związane z nim roszczenia o zapłatę. Aktualne i w tej kwestii są wyłożone wcześniej argumenty poczynione na gruncie Dyrektywy (...) . Dodatkowo przeszkodą uwzględnienia żądania powoda jest sama treść art. 358 (
    
    
    
    
    1) § 4 k.c. , z którego wynika, że waloryzacji sądowej nie może żądać strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. To, że powód jest przedsiębiorcą, jest na tyle oczywiste, że nie wymaga argumentacji. Przedmiotem roszczenia o zwrot kapitału kredytu, w tym o zwrot w zwaloryzowanej wysokości, jest świadczenie pozostające w związku z prowadzeniem przez powoda przedsiębiorstwa. Sąd zna argumenty przeciwników tego poglądu, wskazujących na to. że chodzi o świadczenie nienależne, a nie o świadczenie z obowiązującej umowy, ale nie zgadza się z tymi argumentami. W związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa było sformułowanie wadliwej umowy, następnie wykonywanie nieważnego stosunku prawnego, a obecnie rozliczenie się z kontrahentami w wyniku sądowego unieważnienia umowy. Związek nie został zerwany na żadnym etapie. Dlatego powództwo w zakresie żądania ewentualnego zostało oddalone na podstawie art. 358 (
    
    
    
    
    1) § 4 k.c. Dodać jeszcze należy, że w dniu 15 czerwca 2023 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ogłosił orzeczenie w sprawie C-520!21, w którym rozstrzygnął pytanie prejudycjalne, czy w przypadku uznania, że umowa kredytu zawarta przez bank i konsumenta jest od początku nieważna z powodu zawarcia w niej nieuczciwych warunków umownych, strony oprócz zwrotu pieniędzy zapłaconych w wykonaniu tej umowy (bank - kapitału kredytu, konsument - rat, opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych) oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty, mogą domagać się także jakichkolwiek innych świadczeń, w tym należności (w szczególności wynagrodzenia, odszkodowania, zwrotu kosztów lub waloryzacji świadczenia). (...) uznał że prawo Unii Europejskiej stoi na przeszkodzie, aby banki mogły żądać od kredytobiorców dodatkowych świadczeń, w tym wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Ponadto Sąd Najwyższy podjął uchwałę III CZP 25/22, mającą moc zasady prawnej, w której wskazał m.in., iż: 1. 
        Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron. 2. 
        Jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia. Uchwała ta jest przekonująca, a przede wszystkim powinna spełnić rolę ujednolicenia orzecznictwa sądowego w poruszanych tu kwestiach. Uzupełniająco wskazać można, że w świetle najnowszego orzecznictwa (...) – w szczególności wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C‑396/24 ( L. ), konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy, do której doprowadził bank poprzez wprowadzenie niedozwolonych postanowień. W konsekwencji, ochrona praw konsumenta wymaga, by bank mógł dochodzić jedynie różnicy między kwotą wypłaconego kapitału a faktycznie dokonanymi przez konsumenta spłatami – jeśli takie saldo pozostaje na jego korzyść. Natomiast wszelkie żądania banku przekraczające ten bilans muszą zostać uznane za niezgodne z prawem unijnym. Wyrok C‑396/24 ( L. ) wskazuje ponadto na konieczność oddalenia powództwa również w zakresie podstawowymi – dotyczącym zwrotu kapitału kredytu z odsetkami. Wynika z niego, że art. 7 ust. 1 tej dyrektywy stoi na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, z godnie z którym w przypadku, gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Wyrok ten powinien być interpretowany w ten sposób, że ponieważ jego założeniem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumenta na gruncie dyrektywy (...) , w sprawie z powództwa banku przeciwko kredytobiorcy o zwrot kapitału kredytu – niezależnie od tego, czy dokonano potrącenia wzajemnych wierzytelności i niezależnie od tego, czy prawomocnie lub nieprawomocnie zasądzono kredytobiorcy od banku zwrot sumy świadczeń kredytowych – bank może otrzymać w wyroku zasądzenie jedynie różnicy między kwotą kredytu, a sumą świadczeń kredytobiorców, oczywiście o ile kwota kredytu przekracza sumę wzajemnych świadczeń kredytobiorcy (a w tej sprawie nie przekracza). Nie budzi wątpliwości, że pozwani w wykonaniu umowy kredytu zawartej z powodem od dnia 30 września 2008 r. do dnia 16 stycznia 2023 r. dokonali wpłat na rzecz banku w łącznej kwocie 150 053,24 zł, znacznie przekraczając kwotę kapitału kredytu, co nie pozwala na zasądzenie zwrotu jakiejkolwiek kwoty na rzecz banku (brak nadwyżki świadczeń po jego stronie) – na podstawie art. 410 i art. 405 k.c. oraz art. 481 k.c. Jest bezsporne, że kwota 149 000 zł po stronie banku była przedmiotem potrąceń będących przedmiotem zarzutów w tej sprawie, jak i w sprawie z powództwa kredytobiorców, co oznacza, że wierzytelność banku w ww. kwocie uległa umorzeniu. Kwestia potrącenia ma w tej sprawie jednak znaczenie drugorzędne, gdyż o wyniku rozstrzygnięcia decyduje przede wszystkim bilans świadczeń stron wynikający z nieważności umowy. Skoro suma spełnionych przez kredytobiorców świadczeń przewyższa kwotę wypłaconego im kapitału, po stronie powodowego banku nie powstaje wierzytelność nadająca się do dochodzenia. W takiej konfiguracji bank nie może żądać zwrotu nienależnego świadczenia, sam pozostając dłużnikiem pozwanych. Powództwo podległo więc oddaleniu w całości. W ocenie Sądu nie było potrzeby utrzymywania stanu zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z powództwa kredytobiorcy, ponieważ niezależnie od tego, jak zakończy się tamta sprawa, wynik sprawy niniejszej powinien być ten sam. Jeśli powództwo kredytobiorcy zostanie oddalone lub w inny sposób potraktowane przy założeniu, że umowa kredytu jest ważna – wówczas podstawa powództwa niniejszego odpadnie (zostało bowiem oparte na konstrukcji nieważności umowy). Jeśli zaś apelacja banku zostanie oddalona (umowa zostanie prawomocnie uznana za nieważną), pozostaną aktualne wszystkie powyższe ustalenia i rozważania. Dotychczasowe rozpoznanie niniejszej sprawy oparte było na założeniu przedstawionym przez bank w pozwie – że umowa kredytu jest umową nieważną. Z założeniem takim zgadzała się strona pozwana. Sąd rozpoznający tę sprawę nie miał więc żadnych podstaw, by przyjąć założenie odmienne. Strona pozwana wygrała proces w całości i zasługuje zgodnie z art. 98 k.p.c. na zwrot uzasadnionych kosztów. Przekonanie Sądu wynika stąd, że stronę powodową (bezzasadnie upierającą się przy stanowisku) trzeba uznać za przegrywającą proces w całości, w związku z sąd zasądził na rzecz pozwanych kwotę 9147 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów postępowania zażaleniowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W skład ww. sumy wchodzą: koszty zastępstwa procesowego pozwanych według stawki minimalnej odpowiadającej wartości przedmiotu sporu z opłatą od pełnomocnictwa 5417 zł, ponadto opłata od zażalenia (30 zł) i koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym (2700 zł). Daje to sumę 8147 zł. W punkcie II wyroku omyłkowo zasądzono sumę o 1000 zł wyższą. sędzia Rafał Kubicki