I C 1777/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Bank (...) S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanych kwoty 149 000 zł tytułem zwrotu kapitału kredytu denominowanego w walucie obcej, z odsetkami, a ewentualnie o zasądzenie kwoty 25 791,02 zł tytułem zwrotu kwoty należnej ponad nominalną wartość kapitału, lub o waloryzację świadczenia do kwoty 189 159,63 zł. Bank argumentował, że wytoczył powództwo w celu zabezpieczenia swoich roszczeń na wypadek uznania umowy kredytu za nieważną w innym postępowaniu. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty przedawnienia, przedwczesności powództwa oraz potrącenia wierzytelności. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, stwierdzając, że suma wpłat dokonanych przez pozwanych (150 053,24 zł) przekroczyła wypłacony kapitał (149 000 zł). Sąd uznał, że bank nie może dochodzić dodatkowych świadczeń z tytułu nieważnej umowy, powołując się na cel prawa unijnego (Dyrektywa 93/13/EWG), który ma na celu zniechęcanie do stosowania niedozwolonych klauzul umownych i ochronę konsumentów. Sąd odwołał się również do przepisów o posiadaczu w dobrej wierze (art. 224 k.c.) oraz ograniczeń waloryzacji sądowej (art. 358¹ § 4 k.c.). Podkreślono, że bank nie może żądać odsetek ani innego wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy, a także że konsument nie powinien ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy. Wobec przekroczenia przez wpłaty pozwanych kwoty wypłaconego kapitału, po stronie banku nie powstała wierzytelność nadająca się do dochodzenia. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanych zwrot kosztów procesu w kwocie 9147 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej skutków nieważności umów kredytów denominowanych w walucie obcej z powodu klauzul abuzywnych, ochrony konsumentów oraz braku możliwości dochodzenia przez bank dodatkowych świadczeń (wynagrodzenia, waloryzacji).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieważności umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych i przekroczenia przez wpłaty konsumenta kwoty wypłaconego kapitału. Interpretacja przepisów o waloryzacji sądowej może być stosowana w innych sprawach, ale z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 358¹ § 4 k.c.
Zagadnienia prawne (4)
Czy bank może dochodzić zwrotu kapitału kredytu i dodatkowych kwot (urealnienie, waloryzacja) po uznaniu umowy kredytu denominowanego w walucie obcej za nieważną z powodu klauzul abuzywnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie może dochodzić zwrotu kapitału kredytu ani dodatkowych kwot, jeśli suma wpłat dokonanych przez kredytobiorców przekroczyła wypłacony kapitał, a umowa została uznana za nieważną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że suma wpłat dokonanych przez kredytobiorców przekroczyła wypłacony kapitał. Bank nie może dochodzić dodatkowych świadczeń z tytułu nieważnej umowy, co jest zgodne z prawem unijnym i krajowym, mającym na celu ochronę konsumentów i zniechęcanie do stosowania niedozwolonych klauzul. Roszczenia banku przekraczające bilans świadczeń są niezgodne z prawem unijnym.
Czy bank może żądać wynagrodzenia za korzystanie z kapitału kredytu po stwierdzeniu nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie może żądać wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy, ponieważ prawo unijne i krajowe nie przewidują takiego roszczenia w przypadku nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych.
Uzasadnienie
Prawo unijne i krajowe nie przewiduje obowiązku zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z kapitału w przypadku nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych. Roszczenie takie byłoby sprzeczne z celem ochrony konsumentów i mogłoby zachęcać przedsiębiorców do stosowania niedozwolonych postanowień. Wynagrodzenie za korzystanie z kapitału przysługuje właścicielowi dopiero od dnia wytoczenia powództwa o zwrot, jeśli posiadacz jest w złej wierze, a w tym przypadku kredytobiorcy byli w dobrej wierze.
Czy sąd może waloryzować kapitał kredytu na podstawie art. 358¹ § 3 k.c. na żądanie banku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może waloryzować kapitału kredytu na żądanie banku, ponieważ przepis ten wyłącza możliwość żądania waloryzacji przez stronę prowadzącą przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Art. 358¹ § 4 k.c. stanowi, że waloryzacji sądowej nie może żądać strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. W tym przypadku świadczenie banku pozostaje w związku z prowadzeniem jego działalności gospodarczej.
Czy zarzut przedawnienia roszczeń banku jest zasadny, jeśli bieg terminu należy liczyć od daty otrzymania reklamacji?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia był bezzasadny, ponieważ bieg terminu przedawnienia należy liczyć od daty otrzymania przez bank pisemnej reklamacji kredytobiorców z zarzutem nieważności umowy.
Uzasadnienie
Trzyletni termin przedawnienia roszczeń związanych z działalnością gospodarczą nie upłynął do daty wniesienia powództwa, ponieważ początek biegu przedawnienia należy liczyć od daty otrzymania przez bank pisemnej reklamacji kredytobiorców z zarzutem nieważności umowy (02.08.2021 r.). Nie można wymagać od banku wytaczania powództwa opartego na konstrukcji nieważności umowy, z którą bank się nie zgadza, przed otrzymaniem takiej reklamacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) S.A. w W. | spółka | powód |
| W. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| I. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Pomocnicze
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 358 § 1
Kodeks cywilny
Waloryzacja sądowa.
k.c. art. 358 § 1
Kodeks cywilny
§ 4 k.c. wyłącza możliwość żądania waloryzacji przez stronę prowadzącą przedsiębiorstwo.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zarzut sprzeczności powództwa z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Trzyletni termin przedawnienia roszczeń związanych z działalnością gospodarczą.
k.c. art. 224 § 1
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy przez samoistnego posiadacza w dobrej wierze.
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
Zwrot uzasadnionych kosztów procesu.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie wniosku o zasięgnięcie opinii biegłego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Suma wpłat dokonanych przez kredytobiorców przekroczyła wypłacony kapitał. • Bank nie może dochodzić dodatkowych świadczeń z tytułu nieważnej umowy kredytu denominowanego w walucie obcej. • Prawo unijne i krajowe chroni konsumentów przed niedozwolonymi klauzulami i nie przewiduje wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy. • Przepis art. 358¹ § 4 k.c. wyłącza możliwość waloryzacji sądowej na żądanie banku.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu. • Roszczenie banku o zwrot kwoty ponad nominalną wartość kapitału (urealnienie, waloryzacja). • Zarzut przedawnienia roszczeń banku (uznany za bezzasadny).
Godne uwagi sformułowania
Celem prawa unijnego jest zniechęcający skutek wywierany na przedsiębiorców, którzy winni być zniechęcani do stosowania niedozwolonych klauzul umownych. • Zasądzenie na rzecz banku wynagrodzenia penalizowałoby nie bank, lecz kredytobiorcę, zachęcając przedsiębiorcę do wprowadzania abuzywnych postanowień. • W polskim systemie prawnym brak jakiegokolwiek przepisu mogącego stanowić podstawę prawną przedmiotowego roszczenia [o dodatkowe wynagrodzenie]. • Wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy w dobrej wierze przysługuje właścicielowi dopiero od dnia wytoczenia powództwa o zwrot. • Prawo Unii Europejskiej stoi na przeszkodzie, aby banki mogły żądać od kredytobiorców dodatkowych świadczeń, w tym wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. • Konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy, do której doprowadził bank poprzez wprowadzenie niedozwolonych postanowień.
Skład orzekający
Rafał Kubicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej skutków nieważności umów kredytów denominowanych w walucie obcej z powodu klauzul abuzywnych, ochrony konsumentów oraz braku możliwości dochodzenia przez bank dodatkowych świadczeń (wynagrodzenia, waloryzacji)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieważności umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych i przekroczenia przez wpłaty konsumenta kwoty wypłaconego kapitału. Interpretacja przepisów o waloryzacji sądowej może być stosowana w innych sprawach, ale z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 358¹ § 4 k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i pokazuje, jak sądy interpretują skutki nieważności takich umów, chroniąc konsumentów przed dodatkowymi obciążeniami finansowymi. Wyrok ten ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Bank przegrywa w sądzie: konsumenci nie zapłacą za błędy banku w umowach kredytowych!”
Dane finansowe
WPS: 149 000 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.