Orzeczenie · 2021-06-09

I C 1763/20

Sąd
Sąd Okręgowy w P.
Miejsce
P.
Data
2021-06-09
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
skarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnejpokrzywdzenie wierzycielaniewypłacalność dłużnikadarowiznafundusz sekurytyzacyjnynieruchomośćkoszty procesu

Powód (...) 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny wniósł o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny udziału w nieruchomości, zawartej przez dłużnika P.N. na rzecz pozwanej K.N. w dniu 28 września 2015 r. Powód dochodził zaspokojenia swojej wierzytelności stwierdzonej prawomocnym nakazem zapłaty. Sąd Okręgowy w P. uznał powództwo za zasadne, stwierdzając, że czynność prawna dłużnika została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, co skutkowało jego niewypłacalnością. Zgodnie z art. 527 i 528 Kodeksu cywilnego, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, jeśli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową. W przypadku czynności nieodpłatnych, takich jak darowizna, wiedza osoby trzeciej o zamiarze pokrzywdzenia nie jest wymagana. Sąd ustalił, że P.N. stał się niewypłacalny wskutek darowizny, a pozwana K.N. uzyskała udział w nieruchomości nieodpłatnie. Sąd oddalił argumenty pozwanej dotyczące pochodzenia środków na zakup nieruchomości i jej stanu psychicznego, wskazując, że kluczowe jest pokrzywdzenie wierzyciela. Sąd zasądził od pozwanej zwrot części kosztów procesu, stosując art. 102 kpc ze względu na jej sytuację majątkową i całokształt okoliczności sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania skargi pauliańskiej w przypadku darowizny udziału w nieruchomości, zwłaszcza gdy czynność była nieodpłatna i doprowadziła do niewypłacalności dłużnika.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów k.c. dotyczących skargi pauliańskiej. Wartość praktyczna może być ograniczona przez specyfikę sytuacji rodzinnej i majątkowej stron.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa darowizny udziału w nieruchomości zawarta przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa darowizny udziału w nieruchomości zawarta przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, zwłaszcza gdy osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową nieodpłatnie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynność prawna dłużnika była dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela, ponieważ wskutek darowizny dłużnik stał się niewypłacalny. Ponieważ darowizna była nieodpłatna, nie było konieczne wykazywanie wiedzy pozwanej o zamiarze pokrzywdzenia wierzyciela.

Czy wiedza osoby trzeciej o zamiarze dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli jest konieczna do uwzględnienia powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną, gdy czynność jest nieodpłatna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 528 kc, jeżeli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Uzasadnienie

Przepis art. 528 kc wyraźnie stanowi, że w przypadku czynności nieodpłatnych (jak darowizna), wiedza osoby trzeciej o zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli nie jest warunkiem uwzględnienia powództwa pauliańskiego.

Czy pochodzenie środków na zakup nieruchomości ma znaczenie dla oceny statusu właścicielskiego nieruchomości objętej wspólnością majątkową małżeńską?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pochodzenie środków na zakup nieruchomości może mieć znaczenie przy podziale majątku wspólnego lub rozliczaniu nakładów, ale nie wpływa na ujawniony w księdze wieczystej status właścicielski nieruchomości objętej wspólnością ustawową.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że niezależnie od źródeł finansowania zakupu, oświadczenia złożone przy zawieraniu umowy sprzedaży decydują o objęciu nieruchomości wspólnością ustawową, a domniemania z Ustawy o księgach wieczystych i hipotece potwierdzają ujawniony stan prawny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
Strona wygrywająca
(...) 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny z siedzibą w W.

Strony

NazwaTypRola
(...) 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny z siedzibą w W.instytucjapowód
K. N.osoba_fizycznapozwana
P. N.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 527

Kodeks cywilny

Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, wierzyciel może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.

k.c. art. 528

Kodeks cywilny

Jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

Pomocnicze

k.c. art. 529

Kodeks cywilny

Jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, iż działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, to samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny.

k.c. art. 530

Kodeks cywilny

Przepisy umożliwiające żądanie uznania za bezskuteczną czynności prawnej znajdują odpowiednie zastosowanie w wypadku, gdy dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli – jeżeli jednak osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową odpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną tylko wtedy, gdy osoba trzecia o zamiarze dłużnika wiedziała.

k.c. art. 531 § § 1

Kodeks cywilny

Uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli następuje w drodze powództwa lub zarzutu przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową.

k.c. art. 533

Kodeks cywilny

Osoba trzecia, która uzyskała korzyść majątkową wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, może zwolnić się od zadośćuczynienia roszczeniu wierzyciela żądającego uznania czynności za bezskuteczną, jeżeli zaspokoi tego wierzyciela albo wskaże mu wystarczające do jego zaspokojenia mienie dłużnika.

k.c. art. 534

Kodeks cywilny

Uznania czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną nie można żądać po upływie lat pięciu od daty tej czynności.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

u.k.w.h. art. 3

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

D domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistością.

u.k.w.h. art. 5

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

D rękojmia wiary publicznej księgi wieczystej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dłużnik P.N. dokonał czynności prawnej (darowizny udziału w nieruchomości) z pokrzywdzeniem wierzyciela. • Wskutek darowizny dłużnik stał się niewypłacalny. • Czynność prawna była nieodpłatna (darowizna), co zwalnia wierzyciela z obowiązku wykazywania wiedzy osoby trzeciej o zamiarze pokrzywdzenia. • Istnienie wierzytelności powoda potwierdzone prawomocnym tytułem wykonawczym. • Postępowania egzekucyjne przeciwko dłużnikowi były bezskuteczne lub mało efektywne.

Odrzucone argumenty

Pozwana twierdziła, że nieruchomość została zakupiona ze środków pochodzących wyłącznie od niej i jej matki. • Pozwana argumentowała, że umowa darowizny jedynie potwierdzała jej rzeczywiste prawo własności. • Pozwana podnosiła, że nie wiedziała o zamiarze zaciągnięcia pożyczki przez męża. • Pozwana kwestionowała stan psychiczny męża i jego zdolność do świadomego działania. • Pozwana twierdziła, że bank udzielił pożyczki P.N. bez zabezpieczeń, co świadczyło o jego wypłacalności.

Godne uwagi sformułowania

czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności • jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli • domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli

Skład orzekający

Radosław Jeznach

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania skargi pauliańskiej w przypadku darowizny udziału w nieruchomości, zwłaszcza gdy czynność była nieodpłatna i doprowadziła do niewypłacalności dłużnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów k.c. dotyczących skargi pauliańskiej. Wartość praktyczna może być ograniczona przez specyfikę sytuacji rodzinnej i majątkowej stron.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnego mechanizmu prawnego (skarga pauliańska) w kontekście sytuacji rodzinnych i majątkowych, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych ochroną wierzycieli.

Czy darowizna mieszkania może chronić przed długami? Sąd odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 98 000 PLN

zwrot części kosztów procesu: 4900 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst