I C 1424/24

Sygn. akt I C 1424/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2026 r. Sąd Okręgowy w Warszawie , I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Rafał Wagner Protokolant: st. sekr. sądowy Monika Górczak po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2026 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Banku (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko A. M. i M. M. o zapłatę I. 
        zasądza solidarnie od A. M. i M. M. na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w D. (...) 561,19 (osiemdziesiąt dwa tysiące pięćset sześćdziesiąt jeden i 19/100) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 17 kwietnia 2025 r. do dnia zapłaty; II. 
        w pozostałym zakresie oddala powództwo; III. 
        zasądza od Banku (...) S.A. z siedzibą w W. łącznie na rzecz A. M. i M. M. tytułem kosztów procesu kwotę 3 942 (trzy tysiące dziewięćset czterdzieści dwa) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sygn. akt I C 1424/24 UZASADNIENIE wyroku z dnia 13 marca 2026 r. Bank (...) Spółka Akcyjna z siedziba w W. , po ostatecznej modyfikacji żądania, w tym złożeniu oświadczenia o potrąceniu, wniósł o: 1. 
        zasądzenie od pozwanych solidarnie M. M. oraz A. M. na rzecz powoda kwoty 86 511,19 zł tytułem zwrotu kapitału oddanego pozwanym do dyspozycji na mocy umowy kredytu hipotecznego nr (...) z 7 maja 2008 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; 2. 
        zasądzenie od pozwanych solidarnie M. M. oraz A. M. na rzecz powoda odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 238 488,17 zł od dnia wniesienia pozwu, tj. 14 grudnia 2021 r. do 6 maja 2022 r. (data wydania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w sprawie z powództwa kredytobiorców o sygn. akt V Ca 1923/19). Wniósł także o zasądzenie od pozwanych solidarnie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego powiększonych o kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Jako podstawę faktyczną roszczenia strona powodowa wskazała fakt zawarcia z pozwanymi umowy kredytu indeksowanego do CHF, której skuteczność została przez nich zakwestionowana. Wobec czego zaktualizowało się roszczenie Banku o zwrot przysporzenia dokonanego na rzecz kredytobiorców w kwocie objętej żądaniem pozwu, odpowiadającej wartości udostępnionego kapitału, a pomniejszonej o wierzytelność przysługującą kredytobiorcom (pozew o zapłatę – k. 3-13v; pismo procesowe powoda – k. 70; pismo procesowe powoda – k. 218-219v). W odpowiedzi na pozew, także po jego modyfikacji, pozwani M. M. oraz A. M. wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od strony powodowej na ich rzecz do majątku wspólnego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem zgłoszonego zarzutu nadużycia prawa procesowego przez Bank. Strona pozwana przyznała fakt zawarcia ze stroną powodową umowy kredytu. Zakwestionowała roszczenie co do zasady, jak i wysokości. Podniesiono również zarzut przedawnienia (odpowiedź na pozew – k. 104-111, 153-155v; pismo procesowe pozwanych – 277-277v). Wobec dwukrotnego częściowego cofnięcia powództwa Sąd wpierw – postanowieniem z dnia 26 lipca 2025 r. – umorzył postępowanie w części żądania z pozwu tj. zapłaty kwoty 184 377,56 zł i zwrócił powodowi 4 579 zł tytułem części opłaty sądowej uiszczonej od pozwu, a następnie – postanowieniem z dnia 16 lutego 2026 r. – umorzył postępowanie w części żądania z pozwu, tj. żądania zapłaty kwoty 238 488,17 zł (postanowienie z dnia 26 lipca 2025 r. – k. 84; postanowienie z dnia 16 lutego 2026 r. – k. 285). Do czasu zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie (protokół z dnia 16 lutego 2026 r. – k.284-284v). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: 7 maja 2008 r. M. D. (obecnie M. ) i A. M. zawarli z Bankiem (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. umowę o kredyt hipoteczny nr (...) , na mocy której bank udzielił kredytu na zakup mieszkania w budowie od dewelopera oraz refinansowanie kosztów w łącznej kwocie 325 000 zł, indeksowanego do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu lub transzy (§ 2 ust. 1-3 umowy). Okres kredytowania ustalony został na 420 miesięcy (§ 2 ust. 6 umowy). W § 6 wskazano, że w przypadku kredytu oprocentowanego według zmiennej stopy procentowej kredytobiorca ponosił ryzyko zmian stóp procentowych co oznaczało, iż w przypadku wzrostu poziomu stopy referencyjnej wyższe miało być oprocentowanie kredytu i miała wzrosnąć wówczas wysokość miesięcznej raty kapitałowo-odsetkowej. Stopa referencyjna miała zmieniać się w cyklu kwartalnym i przyjmować wartość z ostatniego dnia roboczego ostatniego miesiąca poprzedzającego kolejny kwartał kalendarzowy (§ 6 ust. 1-2, 5 umowy). Kredytobiorca zobowiązał się spłacić kwotę kredytu w CHF ustaloną zgodnie z § 2 w złotych polskich, z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF obowiązującego w dniu płatności raty kredytu, zgodnie z Tabelą Kursów Walut Banku (...) (§ 7 ust. 1 umowy). (umowa o kredyt hipoteczny nr (...) – k. 24-26v) Strony wprowadziły zmiany do powyższej umowy aneksem z 5 lipca 2021 r. (data podpisu). (aneks – k. 27-27v) Zawarcie powyższej umowy zostało poprzedzone złożeniem przez stronę pozwaną zaakceptowanego przez bank wniosku o udzielenie kredytu w kwocie 325 000 zł, w walucie CHF. (wniosek – k. 21-22v) Bank udzielił kredytu w wysokości 325 000 zł, który zgodnie z dyspozycjami kredytobiorców wypłacił w dwóch transzach: 1. 
        13 maja 2008 r. w kwocie 317 253,59 zł przy zastosowaniu kursu 2,0346, co stanowiło równowartość 155 929,22 CHF; 2. 
        9 lutego 2009 r. w kwocie 7 745,77 zł przy zastosowaniu kursu 2,9066, co stanowiło równowartość 2 664,89 CHF’ - łącznie wypłacił kwotę 324 999,36 zł stanowiącą równowartość 158 594,11 CHF. W okresie od 13 maja 2008 r. do 20 lipca 2022 r. strona pozwana uiściła na rzecz Banku, w wykonaniu umowy kredytu, tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, łącznie 19 259,97 zł oraz 64 180,75 CHF. Dodatkowo dokonała wpłaty 500 zł tytułem wyceny inwestycji oraz 3 450 zł tytułem kosztów ubezpieczenia pomostowego. Nadto, pokrywała składki z tytułu ubezpieczenia na życie oraz ubezpieczenia nieruchomości. (dyspozycje wypłaty środków z kredytu – k. 28, 29; zaświadczenie o udzieleniu kredytu hipotecznego – k. 37; zaświadczenie z dnia 21 lipca 2022 r. – k. 278-282) Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie wyrokiem z 14 lutego 2019 r. w sprawie z powództwa M. M. i A. M. przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w W. o zwrot nienależnego świadczenia zasądził kwotę 19 259,97zł oraz 11 419,10 CHF wraz z należnymi odsetkami. Sąd w tym postępowaniu ustalił nieważność umowy z uwagi na abuzywność jej zapisów i niemożność wypełnienia powstałej w umowie luki. Sąd II instancji częściowo uwzględnił apelację Banku w wyroku z 6 maja 2022 r. zmieniając zaskarżony wyrok poprzez zasądzenie od Banku (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz M. M. i A. M. jedynie żądaną przez nich kwotę 62 105,57 zł (19 259,97 zł + 11 419,10 CHF × 3,7521) wraz z należnymi odsetkami. Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 321 k.p.c. Sąd Najwyższy – postanowieniem z dnia 30 listopada 2023 r. – odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Banku od ww. wyroku. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt I CSK 5727/22 – k. 145-148v; skarga kasacyjna pozwanego – k. 159-182; wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt V Ca 1923/19 wraz z uzasadnieniem – k. 228-247; wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 14 lutego2019 r., sygn. akt I C 2558/17 wraz z uzasadnieniem – k. 248-270) 29 listopada 2021 r. Bank skierował do M. M. i A. M. wezwanie do spełnienia świadczenia żądając w nim 509 376,92 zł z tytułu udostępnionego kapitału (324 999,36 zł) i równowartości korzyści majątkowej uzyskanej przez powodów w związku z korzystaniem z kapitału (184 377,56 zł) ( wezwania do zapłaty – k. 38-41v, okoliczność doręczenia wezwań potwierdzona w odpowiedzi na pozew – k. 113v) W dniu 28 marca 2025 r. Bank skierował do M. M. i A. M. oświadczenie o potrąceniu wierzytelności w kwocie 324 999,36 zł z wierzytelnością im przysługującą w kwocie 238 488,17 zł i jednocześnie wezwał ich do zapłaty kwoty 86 511,19 zł w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Pismo to zostało odebrane przez powodów 16 kwietnia 2025 r. Pozostało bez odpowiedzi. (oświadczenie o potrąceniu – k. 220; książka nadawcza – k. 221-221v; tracking – śledzenie przesyłek – k. 222-223v) *** Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody złożone do akt przez strony, a wskazane powyżej. W odniesieniu do części dokumentów strony nie zakwestionowały rzetelności ich sporządzenia ani nie żądały złożenia przez stronę przeciwną ich oryginałów (zgodnie z art. 129 k.p.c. ). Podobnie i Sąd badając te dokumenty z urzędu, nie dopatrzył się w nich niczego, co uzasadniałoby powzięcie jakichkolwiek wątpliwości co do ich wiarygodności i mocy dowodowej, dlatego stanowiły podstawę dla poczynionych w sprawie ustaleń. W ocenie Sądu dowody te, w zakresie, w jakim stanowiły podstawę poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych, tworzą razem zasadniczo spójny i nie budzący wątpliwości w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a przez to zasługujący na wiarę materiał dowodowy. Czyniąc ustalenia faktyczne, Sąd uwzględnił także zgodne twierdzenia stron w trybie art. 229 k.p.c. oraz twierdzenia strony, którym przeciwnik nie przeczył w trybie art. 230 k.p.c. Wniosek dowodowy strony powodowej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego został cofnięty (k. 207-207v). Sąd jest związany także ustaleniami wynikającymi z uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt I C 2558/17 Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie, sygn. akt V Ca 1923/19 w takim zakresie, w jakim miały one wpływ na końcowe rozstrzygnięcie, w szczególności ustaleniami prejudycjalnymi, których skutkiem było wydanie wcześniejszego, prawomocnego wyroku. Ustalenie w uzasadnieniu przyczyn oddalenia czy uwzględnienia powództwa ma charakter prejudycjalny dla samego rozstrzygnięcia. Jeżeli te przyczyny obejmują zakres żądania będący przedmiotem sprawy rozpoznawanej później, sąd w tej sprawie jest nimi związany. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części. Bezsporne w sprawie było, że wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt I C 2558/17, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 maja 2022, sygn. akt V Ca 1923/19 od Banku (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz M. M. i A. M. została zasądzona kwota 62 105,57 zł wraz z należnymi odsetkami wobec ustalenia nieważności spornej umowy z uwagi na występujące w niej klauzule abuzywne i niemożność wypełnienia luki powstałej po ich wyeliminowaniu. Nieważność umowy kredytu ex tunc oznacza, że wszystkie świadczenia spełnione na jej podstawie stanowią świadczenia nienależne (condictio sine causa) podlegające zwrotowi na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c. Co istotne, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej miało przyjęcie dominującego w judykaturze poglądu opowiadającego się za zastosowaniem tzw. teorii dwóch kondykcji. Sąd dostrzega przy tym, że przyjęcie tejże teorii w praktyce prowadzi do konieczności prowadzenia odrębnych postępowań sądowych przez każdą ze stron stosunku prawnego, co w niniejszej sprawie znalazło wyraz w wieloletnim, równoległym prowadzeniu sporów między tymi samymi stronami. Świadczenie nienależne. Nieważność umowy kredytu zrodziła konieczność dokonania wzajemnych rozliczeń, a fakt, że stronie pozwanej przysługuje wobec strony powodowej analogiczne roszczenie sam z siebie nie mógł uzasadniać oddalenia powództwa banku o zapłatę na podstawie art. 411 pkt 2 lub 4 k.c. Nie ziściły się także przesłanki do zastosowania art. 409 k.c. lub art. 5 k.c. Podstawą ustalenia wysokości roszczenia należnego powodowi było zarachowanie kwoty kapitału udostępnionego przez niego pozwanym z wartością świadczeń przez nich spełnionych. Przy czym Sąd co do zasady podzielił sposób wyliczenia przedstawiony przez powoda, oparty na kursie waluty obcej z daty złożenia oświadczenia o potrąceniu, tj. 28 marca 2025 r. (kurs 4,3976). Moment ten należy uznać za właściwy dla ustalenia wzajemnych rozliczeń stron, gdyż dopiero wówczas nastąpiło ich definitywne skonkretyzowanie. Powód wypłacił stronie pozwanej łącznie kwotę 324 999,36 zł tytułem uruchomienia transz kredytu, a zatem należność w tej wysokości przysługiwała powodowi wobec pozwanych. Pozwani, zgodnie z wyliczeniami powoda, wpłacili na jego rzecz kwotę 19 259,97 zł oraz kwotę 64 180,75 CHF tytułem pokrycia rat kapitałowo-odsetkowych. Wyliczenie to jednak należało skorygować poprzez uwzględnienie świadczeń pozostających w bezpośrednim związku z zawarciem nieważnej umowy kredytu, tj. kosztu wyceny nieruchomości w wysokości 500 zł oraz składek na ubezpieczenie pomostowe w wysokości 3 450 zł – łącznie 3 950 zł. Nieważność umowy kredytu oznacza bowiem, że bank powinien zwrócić kredytobiorcy pobrane od niego raty kredytu, odsetki karne oraz opłaty i prowizje związane z zawarciem i wykonywaniem umowy kredytu. Nieważność umowy kredytu obejmowała nieważność wszystkich jej postanowień umownych, nakładających na kredytobiorców obowiązek regulowania opłat dodatkowych i składek ubezpieczeniowych, których beneficjentem (ubezpieczonym) był bank, takich jak np. ubezpieczenie pomostowe. Tego rodzaju ubezpieczenie dawało ochronę ubezpieczeniową bankowi, a tym samym nawet po przekazaniu składek ubezpieczenia towarzystwu ubezpieczeniowemu był on beneficjentem ubezpieczenia, a zatem pozostawał wzbogacony ( art. 409 k.c. ) dzięki uzyskaniu ochrony ubezpieczeniowej. Odmiennie natomiast należało ocenić składki na ubezpieczenie nieruchomości oraz ubezpieczenie na życie. Z ochrony ubezpieczeniowej korzystali niewątpliwie kredytobiorcy, a nie bank, a zatem bank po przekazaniu składek ubezpieczycielowi nie pozostawał już wzbogacony ( art. 409 k.c. ). Co więcej, po przekazaniu składek przez bank na rzecz zakładu ubezpieczeń (który to fakt nie budzi wątpliwości), bank nie posiadał już legitymacji biernej w zakresie żądania zwrotu równowartości tych składek, a ewentualna legitymacja bierna mogła przysługiwać tylko towarzystwu ubezpieczeń. Nie sposób również pominąć faktu, że w zamian za uiszczone składki ubezpieczeń pozwanym, jako kredytobiorcom faktycznie była udzielana ochrona ubezpieczeniowa, a tym samym nie sposób uznać, aby byli oni w związku z tym zubożeni. Omawiane stosunki ubezpieczenia stanowią osobne stosunki prawne od umowy kredytu, a zatem nieważność umowy kredytu nie skutkuje nieważnością tych umów ubezpieczenia – inaczej niż w zakresie ubezpieczenia pomostowego, który był integralnie powiązany z umową kredytu. Prawdą jest, że cesja praw z umów ubezpieczenia nieruchomości, ubezpieczenia na życie i ubezpieczenia od utraty pracy stanowią zabezpieczenia kredytu, niemniej jednak te umowy mogą funkcjonować niezależnie od umowy kredytu (inaczej niż właśnie ubezpieczenie pomostowe, ubezpieczenie niskiego wkładu własnego czy choćby zabezpieczenie w postaci hipoteki). Tożsame stanowisko jest wyrażane w orzecznictwie1 i literaturze2, a także Rzecznik Generalny TSUE w sprawie C-23/25. W konsekwencji powyższego należne powodowi roszczenie zostało ustalone na kwotę 82 561,19 zł (86 511,19 – 3 950). Roszczenie dalej idące, a nieuwzględniające dokonanych przez pozwanych wpłat z tytułu kosztu wyceny nieruchomości oraz składek na ubezpieczenie pomostowe, należało oddalić. Odsetki. Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego stanowi roszczenie bezterminowe, a zatem staje się wymagalne po wezwaniu do zapłaty ( art. 455 k.c. ). W sprawie niniejszej za owo wezwanie uznać należało skierowane przez powoda do pozwanych w dniu 28 marca 2025 r. oświadczenia o potrąceniu. Należało bowiem uwzględnić specyfikę rozliczeń wynikających z nieważnej umowy kredytu, w szczególności konieczność uprzedniego skonkretyzowania roszczenia co do jego wysokości. Okoliczność, że część świadczeń pozwanych była spełniana w walucie obcej, nie zmienia charakteru zobowiązania, lecz jedynie implikuje konieczność ich przeliczenia na złote polskie według odpowiedniego kursu. Sam proces przeliczenia świadczeń spełnionych w walucie obcej na walutę polską ma przy tym charakter wtórny względem zasadniczego stosunku rozliczeniowego i wymaga przyjęcia określonego momentu odniesienia, według którego ustalony zostaje kurs waluty. Wybór tego momentu ma bezpośredni wpływ na wysokość świadczenia podlegającego zwrotowi. Dopiero natomiast złożenie przez powoda oświadczenia o potrąceniu, a następnie jego doręczenie pozwanym, doprowadziło do ostatecznego określenia wysokości roszczenia wyrażonego w złotych polskich. W oświadczeniu tym powód wskazał bowiem zarówno podstawę rozliczenia, jak i wysokość należnej mu wierzytelności przeliczonej na złote polskie, co pozwoliło na ustalenie końcowej różnicy pomiędzy świadczeniami stron. W konsekwencji należało uznać, że dopiero doręczenie pozwanym oświadczenia o potrąceniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. (k. 222-223v) doprowadziło do powstania stanu wymagalności roszczenia powoda, albowiem od tego momentu pozwani uzyskali możliwość zapoznania się z jego skonkretyzowaną wysokością wyrażoną w złotych polskich oraz jego spełnienia. Z tych względów Sąd przyjął, że pozwani popadli w opóźnienie z dniem następującym po doręczeniu im oświadczenia o potrąceniu, tj. z dniem 17 kwietnia 2025 r., i od tej daty zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie. Brak było podstaw do zasądzenia odsetek za okres wcześniejszy, albowiem przed wskazaną datą roszczenie powoda nie było dostatecznie skonkretyzowane, co wykluczało możliwość przypisania pozwanym stanu opóźnienia w jego spełnieniu. W tym też zakresie powództwo podlegało oddaleniu. Przedawnienie. Przechodząc do oceny zarzutu przedawnienia podniesionego przez pozwanych, wskazać należy, że roszczenie powoda – jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą – podlega co do zasady trzyletniemu terminowi przedawnienia. Okoliczność ta nie była sporna między stronami, niemniej jednak sam zarzut przedawnienia nie zasługiwał na uwzględnienie. Kluczowe znaczenie dla tej oceny miała zarówno specyfika roszczenia dochodzonego w niniejszym postępowaniu, jak i szczególne okoliczności kształtujące sytuację prawną stron w okresie poprzedzającym jego dochodzenie. Roszczenie powoda wynika bowiem z konieczności rozliczenia nieważnej umowy kredytu, której nieważność została uprzednio prawomocnie przesądzona. W konsekwencji świadczenia spełnione przez strony podlegały zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, przy czym – zgodnie z przyjmowaną linią orzeczniczą, w dacie rozstrzygania powództwa powodów – każde z tych świadczeń rodziło odrębne roszczenie kondykcyjne. Nie sposób jednak pominąć, że stan ten nie był oczywisty w okresie wcześniejszym. Przez wiele lat w judykaturze występowały istotne rozbieżności co do właściwego modelu rozliczeń stron nieważnej umowy kredytu. Obok koncepcji dwóch kondykcji funkcjonowała bowiem teoria salda, zgodnie z którą rozliczenie następowało poprzez ustalenie różnicy pomiędzy świadczeniami stron, bez wyodrębniania samodzielnych roszczeń. W takim stanie rzeczy nie było jednoznaczne, czy i w jakim zakresie powodowi przysługuje odrębne roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału, a tym samym – czy powinno ono być dochodzone w odrębnym postępowaniu. Dopiero ukształtowanie się względnie jednolitej linii orzeczniczej, przypieczętowane uchwałami Sąd Najwyższy z 2021 r. – zwłaszcza uchwałą III CZP 11/20 z dnia 16 lutego 2021 r., przesądziło o przyjęciu teorii dwóch kondykcji, jako właściwego modelu rozliczeń. Wcześniejszy stan niepewności prawnej miał charakter obiektywny i nie może być pomijany przy ocenie zachowania powoda, w tym momentu podjęcia przez niego działań zmierzających do dochodzenia roszczenia. W tych okolicznościach nie sposób uznać, aby powód pozostawał bierny w dochodzeniu swoich praw w sposób zawiniony czy sprzeczny z zasadami lojalności procesowej. Opóźnienie w wystąpieniu z roszczeniem było bowiem w istocie konsekwencją istniejących rozbieżności interpretacyjnych, a nie wynikiem zaniedbania. Co więcej, przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do skutków trudnych do zaakceptowania z punktu widzenia zasad sprawiedliwości, albowiem umożliwiałoby pozwanym zachowanie całości otrzymanego kapitału, pomimo definitywnego stwierdzenia nieważności umowy oraz braku podstawy prawnej dla zatrzymania tego świadczenia. Z tych względów zasadnicze znaczenie miało zastosowanie art. 117 1 k.c. , który przewiduje możliwość nieuwzględnienia upływu terminu przedawnienia w sprawach przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające sięgnięcie po tę regulację. Uwzględnienie zarzutu przedawnienia prowadziłoby bowiem do rażącego zachwiania równowagi kontraktowej stron oraz do nieuzasadnionego uprzywilejowania pozwanych, którzy uzyskaliby trwałe przysporzenie majątkowe kosztem powoda, bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. W konsekwencji Sąd uznał, że podniesiony przez pozwanych zarzut przedawnienia – choć co do zasady zasadny formalnie – w realiach niniejszej sprawy pozostawał sprzeczny z zasadami słuszności i jako taki nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Niezależnie od wskazanych podstaw prawnych nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia odnotować należy, że TSUE w wyroku wydanym już po ogłoszeniu orzeczenia, 13 kwietnia 2026 r. w sprawie C-901/24 stwierdził, że jeśli konsument w trakcie procesu o unieważnienie umowy złoży oświadczenie, że jest świadomy obowiązku zwrotu otrzymanych pieniędzy, może to zostać uznane za uznanie długu. TSUE uznał, że prawo Unii Europejskiej nie zabrania takiej interpretacji przepisów krajowych. Podkreślił, że zapobiega to sytuacji, w której roszczenie banku o zwrot kapitału przedawnia się, zanim umowa zostanie prawomocnie unieważniona, co chroni bank przed stratą kapitału i zapobiega „bezpodstawnemu wzbogaceniu” konsumenta. Zauważył też, że ochrona prawa unijnego nie może prowadzić do tego, że konsument niesłusznie się wzbogaci. W niniejszej sprawie, za takie uznanie długu należałoby przyjąć oświadczenia składane przez konsumentów w sprawie I C 2558/17 na rozprawie 31 stycznia 20219 r. (k. 780v-781 akt I C 2558/17), kiedy to pozwani w niniejszej sprawie szczegółowo przedstawiali swoją sytuację majątkową w kontekście konieczności rozliczenia się z bankiem z otrzymanego kapitału. W takiej sytuacji, należałoby przyjąć, że roszczenie banku, w związku z wytoczeniem powództwa w 2021 r. w ogóle nie uległo przedawnieniu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w punktach I oraz II sentencji wyroku. Koszty procesu. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. , zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Powództwo zostało uwzględnione jedynie w zakresie 16,2%, dlatego też należało koszty procesu stosunkowo rozdzielić. Przy dokonywaniu stosownych obliczeń Sąd ustalił, że strony poniosły koszty zastępstwa procesowego w kwotach 10 817 zł (powód) i 10 834 zł (pozwani). Dodatkowo opłata od pozwu to 20 890 zł (25 469 zł uiszczone wraz z pozwem pomniejszone o 4 579 zł zgodnie z postanowieniem z 26 lipca 2025 r. – k. 84). Łącznie koszty procesu to kwota 42 541 zł. Pozwanych obciąża 16,2%% tych kosztów, tj. 6 892 zł, a skoro ponieśli oni 10 834 zł, to powód powinien zwrócić na rzecz pozwanych 3 942 zł. Od kwoty tej zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie na podstawie art. 98 §1 1 k.p.c. (pkt III wyroku). Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak na wstępie. Sędzia Rafał Wagner 1 Por.: - wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19.08.2020 r., I ACa 1002/19, - wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25.09.2020 r., VI ACa 332/19. 2 Por. D. Rogoziński, Rozliczenia stron nieważnej umowy kredytu waloryzowanego kursem waluty obcej, Warszawa 2022, s. 108-110.