I C 1322/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie, użytkownicy 21 z 25 boksów garażowych posadowionych na działce pozwanej spółki, domagali się przeniesienia na ich rzecz własności części gruntu zajętej przez garaże, powołując się na art. 231 § 1 Kodeksu cywilnego. Sąd Rejonowy w P. oddalił powództwo. Analiza stanu faktycznego wykazała, że garaże zostały wybudowane przez właścicieli lokali mieszkalnych w porozumieniu ze Spółdzielnią Mieszkaniową, ówczesnym właścicielem gruntu. Sąd uznał, że powodowie, którzy budowali garaże, mogli być uznani za samoistnych współposiadaczy gruntu i działać w dobrej wierze, zgodnie z utrwaloną praktyką orzeczniczą odchodzącą od rygorystycznej wykładni pojęcia dobrej wiary. Jednakże, kluczową przeszkodą do uwzględnienia powództwa okazała się niemożność racjonalnego zagospodarowania pozostałej części nieruchomości po wydzieleniu działki pod garaże. Działka pozwanej spółki, o powierzchni 3152 m², była przeznaczona pod budowę budynku wielomieszkaniowego, na co wydano decyzję o warunkach zabudowy. Wydzielenie jedynie 534 m² pod garaże stworzyłoby dwie nieregularne działki bez dostępu do drogi publicznej, a pozostałe fragmenty gruntu stałyby się nieużyteczne dla właściciela, uniemożliwiając realizację planowanej inwestycji. Sąd, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznał, że takie rozstrzygnięcie byłoby szkodliwe z punktu widzenia interesu społeczno-gospodarczego. Z tego względu, mimo spełnienia przez część powodów przesłanek z art. 231 § 1 k.c., powództwo zostało oddalone. Sąd odstąpił również od obciążania powodów kosztami zastępstwa procesowego, biorąc pod uwagę ich dobrą wiarę i uzasadnione poczucie krzywdy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 231 § 1 k.c. w kontekście niemożności racjonalnego zagospodarowania nieruchomości po wydzieleniu części gruntu oraz szersza wykładnia pojęcia dobrej wiary.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie wydzielenie części gruntu prowadzi do znaczącego naruszenia interesu społeczno-gospodarczego i uniemożliwia realizację planów zagospodarowania przestrzennego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy samoistnemu posiadaczowi gruntu, który wraz z innymi osobami wznosi na nim budynek (garaże), przysługuje roszczenie o przeniesienie własności części gruntu zajętej pod budynek, zgodnie z art. 231 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, samoistnemu posiadaczowi może przysługiwać takie roszczenie, jednakże jego uwzględnienie jest możliwe tylko wtedy, gdy nie doprowadzi to do całkowicie szkodliwej z punktu widzenia interesu społeczno-gospodarczego konfiguracji nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć powodowie mogli być samoistnymi współposiadaczami gruntu i działać w dobrej wierze, to uwzględnienie ich żądania przeniesienia własności części działki pod garażami stworzyłoby nieregularne działki bez dostępu do drogi publicznej, uniemożliwiając racjonalne korzystanie z pozostałej części nieruchomości i realizację planowanej inwestycji. Taka sytuacja jest sprzeczna z interesem społeczno-gospodarczym.
Jak należy rozumieć pojęcie "dobrej wiary" na gruncie art. 231 § 1 k.c. w kontekście budowy na cudzym gruncie?
Odpowiedź sądu
Choć Sąd Najwyższy opowiedział się za rygorystycznym rozumieniem dobrej wiary, praktyka orzecznicza dopuszcza szerszą interpretację, uwzględniającą zasady współżycia społecznego, zwłaszcza gdy budowa była wynikiem współdziałania z właścicielem gruntu i nie naruszała jego praw.
Uzasadnienie
Sąd, odchodząc od rygorystycznej wykładni Sądu Najwyższego, uznał, że powodowie, którzy budowali garaże w porozumieniu ze spółdzielnią (właścicielem gruntu), powinni być traktowani na równi z posiadaczami w dobrej wierze, nawet jeśli powinni byli wiedzieć, że nie są właścicielami działki. Mechaniczne przyjęcie złej wiary godziłoby w poczucie sprawiedliwości.
Czy w sprawie o przeniesienie własności gruntu na podstawie art. 231 § 1 k.c. konieczny jest udział wszystkich użytkowników budynków posadowionych na tej nieruchomości?
Odpowiedź sądu
Nie, samoistnemu posiadaczowi, który wraz z innymi osobami uczestniczył we wzniesieniu budynku przez wybudowanie jego części, może przysługiwać samodzielne roszczenie o przeniesienie odpowiedniego udziału w nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego, zgodnie z którą każdy z użytkowników boksów garażowych może dochodzić samodzielnego roszczenia o przeniesienie odpowiedniego udziału w działce, co oznacza, że nie jest konieczny udział wszystkich użytkowników w charakterze powodów.
Czy osoby, które nabyły garaże na rynku wtórnym, mogą dochodzić przeniesienia własności gruntu pod tymi garażami na podstawie art. 231 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 231 § 1 k.c. nie ma zastosowania do osób, które nabyły garaże na rynku wtórnym, ponieważ nie dokonały one budowy na cudzym gruncie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że osoby, które nabyły garaże od pierwotnych budowniczych, nie spełniają przesłanek z art. 231 § 1 k.c., ponieważ nie były one stroną procesu budowlanego na cudzym gruncie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| T. L. | osoba_fizyczna | powód |
| D. L. | osoba_fizyczna | powód |
| K. G. | osoba_fizyczna | powód |
| J. G. | osoba_fizyczna | powód |
| J. W. | osoba_fizyczna | powód |
| H. W. | osoba_fizyczna | powód |
| K. O. | osoba_fizyczna | powód |
| A. F. | osoba_fizyczna | powód |
| M. F. | osoba_fizyczna | powód |
| J. M. | osoba_fizyczna | powód |
| E. D. | osoba_fizyczna | powód |
| S. D. | osoba_fizyczna | powód |
| G. P. | osoba_fizyczna | powód |
| W. S. | osoba_fizyczna | powód |
| H. P. | osoba_fizyczna | powód |
| A. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. S. | osoba_fizyczna | powód |
| M. S. | osoba_fizyczna | powód |
| A. D. | osoba_fizyczna | powód |
| P. D. | osoba_fizyczna | powód |
| P. C. | osoba_fizyczna | powód |
| A. C. | osoba_fizyczna | powód |
| M. J. | osoba_fizyczna | powód |
| M. P. | osoba_fizyczna | powód |
| K. W. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) sp. z o.o. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 231 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten umożliwia samoistnemu posiadaczowi gruntu, który wzniósł na nim budynek, żądanie przeniesienia własności części gruntu zajętej pod budynek za odpowiednim wynagrodzeniem. Sąd może uwzględnić takie żądanie, o ile nie prowadzi to do sprzecznej z interesem społeczno-gospodarczym konfiguracji nieruchomości.
Pomocnicze
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Przywołany w kontekście wykładni pojęcia "dobrej wiary" w uchwale SN III CZP 108/91.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania powodów kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej ze względu na szczególne okoliczności sprawy (dobra wiara powodów, uzasadnione poczucie krzywdy).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niemożność racjonalnego zagospodarowania pozostałej części nieruchomości po wydzieleniu działki pod garaże. • Potencjalne stworzenie nieregularnych działek bez dostępu do drogi publicznej. • Sprzeczność uwzględnienia powództwa z interesem społeczno-gospodarczym.
Odrzucone argumenty
Spełnienie przesłanek z art. 231 § 1 k.c. przez samoistnych posiadaczy działających w dobrej wierze. • Wartość budynków garażowych znacznie przewyższa wartość gruntu. • Możliwość samodzielnego dochodzenia roszczenia przez każdego z użytkowników garaży.
Godne uwagi sformułowania
"stan prawny wytworzony przez zobowiązanie właściciela gruntu do przeniesienia własności tego gruntu na rzecz posiadacza doprowadziłoby do całkowicie szkodliwej z punktu widzenia interesu społeczno – gospodarczego konfiguracji nieruchomości" • "mechaniczne przyjęcie, że powodowie powinni wiedzieć, że nie mają tytułu prawnego do działki, tym samym dokonując inwestycji byli w złej wierze i na takiej podstawie oddalenie powództw godziłoby w poczucie sprawiedliwości." • "nie może takiego wniosku zmieniać okoliczność, że pozwana spółka nabywając działkę wiedziała o jej zabudowie garażami."
Skład orzekający
Grzegorz Murawski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 231 § 1 k.c. w kontekście niemożności racjonalnego zagospodarowania nieruchomości po wydzieleniu części gruntu oraz szersza wykładnia pojęcia dobrej wiary."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie wydzielenie części gruntu prowadzi do znaczącego naruszenia interesu społeczno-gospodarczego i uniemożliwia realizację planów zagospodarowania przestrzennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem jednostki do własności (wynikającym z nakładów) a interesem społecznym i gospodarczym, a także ewolucję wykładni pojęć prawnych.
“Czy można przejąć grunt pod garażami, nawet jeśli zrujnuje to plany budowlane właściciela?”
Dane finansowe
WPS: 72 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.