I C 1316/16Bezskuteczną umowa darowizny nieruchomości mimo przedawnienia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka (...) Sp. z o.o. w K. wniosła o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny lokalu mieszkalnego, której dokonał dłużnik A. B. (2) na rzecz swojego syna A. B. (3). Powódka posiadała wobec dłużnika wierzytelność wynikającą z wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, której dochodzenie było utrudnione przez działania dłużnika. Pozwany zarzucił przedawnienie wierzytelności oraz brak wykazania przez powódkę świadomości dłużnika i jego syna o pokrzywdzeniu wierzycieli. Sąd pierwszej instancji, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, uznał, że wierzytelność powódki jest przedawniona zgodnie z art. 125 k.c. Jednakże, powołując się na zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.) i uznając, że oddalenie powództwa na podstawie przedawnienia pozostawałoby w konflikcie z normami etycznymi, sąd uznał żądanie skargi pauliańskiej za zasadne. Sąd podkreślił, że dłużnik wielokrotnie unikał egzekucji, a darowizna na rzecz syna, który powinien mieć świadomość problemów finansowych ojca, miała na celu pokrzywdzenie wierzycieli. Domniemanie z art. 527 § 3 k.c. nie zostało przez pozwanego wzruszone. W konsekwencji, sąd uznał umowę darowizny za bezskuteczną wobec powódki i zasądził od pozwanego zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaMożliwość zastosowania zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.) do obejścia zarzutu przedawnienia w sprawach ze skargi pauliańskiej, gdy dłużnik działał w sposób rażąco naganny.
Zastosowanie art. 5 k.c. jest wyjątkiem i wymaga wykazania szczególnych okoliczności świadczących o nadużyciu prawa przez stronę podnoszącą zarzut przedawnienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa darowizny nieruchomości dokonana przez dłużnika na rzecz osoby trzeciej (syna) może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, mimo zarzutu przedawnienia wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa darowizny może zostać uznana za bezskuteczną, nawet jeśli wierzytelność jest przedawniona, jeśli oddalenie powództwa na tej podstawie pozostawałoby w konflikcie z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał wierzytelność za przedawnioną, ale zastosował art. 5 k.c., uznając, że dłużnik nie powinien być premiowany za unikanie płacenia długów i wykorzystywanie luk prawnych. Działania dłużnika i jego syna wskazywały na świadomość pokrzywdzenia wierzyciela.
Czy dłużnik dokonujący darowizny nieruchomości na rzecz syna działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a syn wiedział o tym lub mógł się dowiedzieć?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a jego syn, jako osoba bliska, powinien był wiedzieć o problemach finansowych ojca i możliwości pokrzywdzenia wierzycieli, czego nie wykazał.
Uzasadnienie
Pozwany nie wzruszył domniemania z art. 527 § 3 k.c. Mimo powrotu do kraju przed darowizną, nie podejmował korespondencji od komornika i nie wykazał braku wiedzy o zadłużeniu ojca. Działania dłużnika, takie jak wyzbywanie się majątku i unikanie kontaktu, wskazywały na świadomość pokrzywdzenia.
Czy zarzut przedawnienia wierzytelności może zostać oddalony na podstawie zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w wyjątkowych sytuacjach, gdy oddalenie powództwa na podstawie przedawnienia pozostawałoby w konflikcie z normami etycznymi i moralnymi, sąd może zastosować art. 5 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nie można premiować dłużnika, który przez lata unikał płacenia długów, wyzbywał się majątku i utrudniał egzekucję, powołując się na przedawnienie. Działania wierzyciela w dochodzeniu należności były wielokrotne i kosztowne.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. w K. | spółka | powód |
| A. B. (1) | inne | pozwany |
| A. B. (2) | inne | dłużnik |
| A. B. (3) | inne | obdarowany/pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 527 § 1
Kodeks cywilny
Uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, a dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia, a osoba trzecia o tym wiedziała lub mogła się dowiedzieć.
k.c. art. 527 § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu.
k.c. art. 527 § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Pomocnicze
k.c. art. 125 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem lat dziesięciu.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na zarzut przedawnienia przeciwko osobie, przeciwko której został podniesiony zarzut w dobrej wierze; podobnie gdy wierzyciel dochodził swych praw przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju, a sprawa nie została jeszcze zakończona.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów procesu od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzytelność powódki, mimo przedawnienia, powinna być chroniona na podstawie zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.). • Dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, dokonując darowizny nieruchomości. • Pozwany (syn dłużnika) wiedział lub mógł się dowiedzieć o działaniu ojca z pokrzywdzeniem wierzycieli, a domniemanie z art. 527 § 3 k.c. nie zostało wzruszone. • Bezskuteczność egzekucji z majątku dłużnika potwierdza jego niewypłacalność lub pogorszenie jego stanu majątkowego.
Odrzucone argumenty
Wierzytelność powódki jest przedawniona zgodnie z art. 125 k.c. • Powódka nie wykazała świadomości dłużnika i pozwanego o pokrzywdzeniu wierzycieli. • Dłużnik nie jest niewypłacalny, posiada inne składniki majątku i źródła utrzymania. • Umowa darowizny była w rzeczywistości sprzedażą, a nie darowizną.
Godne uwagi sformułowania
nie powinien być premiowany ten, kto prawo omija • oddalenie powództwa na tej podstawie pozostawałoby w konflikcie z normami etycznymi i moralnymi • domniemanie z art. 527 § 3 k.c. nie zostało przez pozwanego wzruszone • dłużnik nie może przecież być premiowany za to, że przez lata zwlekał z płatnością długów i unikał wierzyciela
Skład orzekający
Wojciech Zatorski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Możliwość zastosowania zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.) do obejścia zarzutu przedawnienia w sprawach ze skargi pauliańskiej, gdy dłużnik działał w sposób rażąco naganny."
Ograniczenia: Zastosowanie art. 5 k.c. jest wyjątkiem i wymaga wykazania szczególnych okoliczności świadczących o nadużyciu prawa przez stronę podnoszącą zarzut przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować zasady moralne i etyczne (zasady współżycia społecznego) do ochrony wierzyciela, nawet jeśli formalnie jego wierzytelność jest przedawniona, w sytuacji gdy dłużnik celowo unikał spłaty i wyzbywał się majątku.
“Dług przedawniony, ale sąd i tak kazał zapłacić! Jak zasady moralne wygrały z luką prawną.”
Dane finansowe
WPS: 5432 PLN
zwrot kosztów procesu: 5432 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.