I C 1293/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę z powództwa (...) Spółki Akcyjnej przeciwko M. C., R. C. i H. C. o zapłatę ponad 159 tys. zł tytułem niespłaconego kredytu konsumenckiego, który został udzielony spadkodawcy pozwanych, M. M. Powód wywodził swoje roszczenie z umowy kredytowej zawartej w 2018 roku, wskazując, że po śmierci kredytobiorcy i wobec braku spłaty, umowa została skutecznie wypowiedziana, a roszczenie stało się wymagalne. Pozwani, którzy nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, wnieśli sprzeciw od nakazu zapłaty, podnosząc szereg zarzutów, w tym przedawnienia roszczenia, braku legitymacji czynnej powoda (instytucji pomostowej powstałej w wyniku przymusowej restrukturyzacji banku), ograniczonej odpowiedzialności do wartości spadku, niewykazania roszczenia, nieskuteczności wypowiedzenia umowy oraz naruszenia art. 5 k.c. Sąd uznał powództwo za zasadne w całości. Stwierdził, że następstwo prawne powoda wynika z mocy prawa, a umowa kredytowa została skutecznie wypowiedziana, co skutkowało wymagalnością całego zobowiązania. Sąd oddalił zarzut przedawnienia, wskazując, że termin należy liczyć od dnia wymagalności całego zobowiązania po wypowiedzeniu umowy, a nie od daty zapadalności poszczególnych rat. Podkreślono, że wypowiedzenie umowy i wniesienie pozwu miały miejsce w 2024 roku, co oznacza, że trzyletni termin przedawnienia nie upłynął. Sąd uwzględnił również zarzut ograniczonej odpowiedzialności pozwanych, zastrzegając w wyroku, zgodnie z art. 319 kpc, że ich odpowiedzialność jest ograniczona do wartości ustalonego spisu inwentarza. Kwota 119 zł dochodzona jako koszt uzyskania dokumentów została uznana za zasadną. Zarzut naruszenia art. 5 k.c. został oddalony, gdyż ochrona interesów pozwanych wynika z przepisu szczególnego (art. 1031 § 2 k.c.).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń z umów kredytowych po ich wypowiedzeniu, odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe, a także statusu prawnego instytucji pomostowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przymusowej restrukturyzacji banku i przeniesienia portfela kredytowego na instytucję pomostową. Interpretacja przedawnienia jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem SN.
Zagadnienia prawne (5)
Czy roszczenie banku z tytułu wypowiedzianej umowy kredytu konsumenckiego uległo przedawnieniu, jeśli termin liczyć należy od daty zapadalności poszczególnych rat, czy od daty wymagalności całego zobowiązania po wypowiedzeniu umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ termin należy liczyć od dnia wymagalności całego zobowiązania po skutecznym wypowiedzeniu umowy kredytu, a nie od daty zapadalności poszczególnych rat.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na poglądzie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym skuteczne wypowiedzenie umowy kredytu powoduje wymagalność całego zobowiązania, a termin przedawnienia biegnie od tej daty. W analizowanej sprawie wypowiedzenie umowy i wniesienie pozwu nastąpiły w 2024 roku, co oznacza, że trzyletni termin przedawnienia nie upłynął.
Czy spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w pełnej wysokości, czy też ich odpowiedzialność jest ograniczona do wartości nabytego spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność spadkobierców jest ograniczona do wartości ustalonego w spisie inwentarza stanu czynnego spadku.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 1031 § 2 k.c., zgodnie z którym spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego spisu inwentarza. Sąd zastrzegł w wyroku prawo pozwanych do powoływania się na to ograniczenie w postępowaniu egzekucyjnym.
Czy instytucja pomostowa powstała w wyniku przymusowej restrukturyzacji banku posiada legitymację czynną do dochodzenia roszczeń z umów kredytowych przeniesionych na nią z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, instytucja pomostowa posiada legitymację czynną do dochodzenia roszczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że następstwo prawne powoda (instytucji pomostowej) wynika z mocy prawa na podstawie decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego i przymusowej restrukturyzacji, co potwierdza domniemanie ustawowe przejęcia kredytu.
Czy koszty uzyskania dokumentów niezbędnych do ustalenia statusu spadkobierców mogą zostać doliczone do dochodzonego roszczenia?
Odpowiedź sądu
Tak, koszty te mogą zostać uznane za zasadne i podlegają zwrotowi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwota 119 zł stanowiła niezbędny wydatek poniesiony przez powoda w celu zabezpieczenia roszczenia, związany z uzyskaniem dokumentów koniecznych do ustalenia statusu spadkobierców.
Czy dochodzenie przez bank pełnej kwoty niespłaconego kredytu od spadkobierców, którzy nie mieli wiedzy o długu, stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.?
Odpowiedź sądu
Nie, dochodzenie roszczenia nie stanowi nadużycia prawa, gdyż interesy spadkobierców są chronione przez przepis szczególny ograniczający ich odpowiedzialność.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że ochrona interesów pozwanych wynika z art. 1031 § 2 k.c., a zastosowanie art. 5 k.c. w takiej sytuacji prowadziłoby do zachwiania równowagi w obrocie prawnym i naruszałoby zaufanie do systemu finansowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | powód |
| M. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 1031 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi podstawę ograniczenia odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe do wartości ustalonego spisu inwentarza.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten umożliwia sądowi zastrzeżenie w wyroku ograniczenia odpowiedzialności dłużnika do określonego majątku lub wartości.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania, gdy istnieje przepis szczególny chroniący interesy stron (art. 1031 § 2 k.c.).
k.p.c. art. 309
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten dopuszcza możliwość dowodzenia za pomocą kopii dokumentów, jeśli ich wartość dowodowa nie została skutecznie zakwestionowana.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten reguluje zasady zasądzania kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne wypowiedzenie umowy kredytu i wymagalność całego zobowiązania. • Następstwo prawne powoda jako instytucji pomostowej z mocy prawa. • Brak przedawnienia roszczenia liczonego od daty wymagalności całego zobowiązania. • Zasadność dochodzenia kosztów uzyskania dokumentów. • Ograniczona odpowiedzialność spadkobierców do wartości spadku.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie roszczenia liczone od daty zapadalności poszczególnych rat. • Brak legitymacji czynnej powoda. • Niewykazanie roszczenia co do zasady i wysokości. • Nieskuteczność wypowiedzenia umowy kredytowej. • Nadużycie prawa (art. 5 k.c.). • Niedopuszczalność dowodowa kserokopii dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
następca prawny – w wyniku przymusowej restrukturyzacji – stał się (...) S.A. • Sąd uznał, że następstwo prawne powoda jest mu znane z urzędu i wynika z mocy prawa – mamy w sprawie domniemanie ustawowe przejęcia tego kredytu. • skuteczne wypowiedzenie umowy kredytu nie powoduje zniesienia istniejącego między stronami stosunku obligacyjnego wynikającego z zawartej umowy, ale skutkuje wymagalnością roszczenia banku obejmującego niespłacone raty kredytu oraz odsetki kapitałowe i odsetki za opóźnienie. • termin przedawnienia powinien być liczony nie od daty zapadalności poszczególnych rat, lecz od dnia wymagalności całego zobowiązania. • ochrona ich interesów wynika z ograniczenia odpowiedzialności do wartości spadku, a nie z zastosowania art. 5 kc • Dopuszczenie nadużycia prawa w takim wypadku prowadziłoby do zachwiania równowagi w obrocie prawnym i naruszałoby zaufanie do systemu finansowego.
Skład orzekający
Tadeusz Trojanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń z umów kredytowych po ich wypowiedzeniu, odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe, a także statusu prawnego instytucji pomostowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przymusowej restrukturyzacji banku i przeniesienia portfela kredytowego na instytucję pomostową. Interpretacja przedawnienia jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności spadkobierców za długi, a także pokazuje praktyczne skutki restrukturyzacji banków i działania instytucji pomostowych, co jest istotne dla prawników i osób dziedziczących długi.
“Dziedziczysz długi? Sąd wyjaśnia, jak chronić majątek przed wierzycielami banku po restrukturyzacji.”
Dane finansowe
WPS: 159 678,54 PLN
kapitał: 102 850,06 PLN
odsetki umowne: 42 412,84 PLN
odsetki ustawowe za opóźnienie: 14 296,64 PLN
koszty uzyskania dokumentów: 119 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.