I C 1244/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka (...) wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa - Ministra Finansów odszkodowania w kwocie 481 501,70 zł, twierdząc, że pozwany bezpodstawnie unieważnił postępowanie ofertowe, w którym powódka wygrała. Powódka wskazywała na odpowiedzialność deliktową (art. 417 § 1 k.c.) oraz kontraktową (art. 471 i nast. k.c.). Sąd Okręgowy uznał, że pozwany występował jako uczestnik obrotu cywilnoprawnego, a umowa nie została zawarta, co wyklucza odpowiedzialność kontraktową. Podstawą odpowiedzialności stał się art. 72 § 2 k.c. (culpa in contrahendo), gdyż pozwany wykazał się nielojalnością i niedbalstwem, wadliwie formułując warunki umowy (zwłaszcza § 14 dotyczący praw autorskich do oprogramowania) i unieważniając postępowanie z przyczyn, które powinny być wyjaśnione wcześniej lub nie stanowiły podstawy do unieważnienia. Sąd ograniczył zasądzone odszkodowanie do ujemnego interesu umownego, ustalając je na kwotę 123.956,37 zł, co stanowiło średnią wartość 10 niewykorzystanych urządzeń szyfrujących, pokrywając koszty ich wytworzenia, montażu i personalizacji. Powództwo w pozostałej części oddalono. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odpowiedzialności Skarbu Państwa w postępowaniach przetargowych na zasadzie culpa in contrahendo, ograniczenie odszkodowania do ujemnego interesu umownego.
Sprawa dotyczy specyficznego postępowania, gdzie nie miały zastosowania przepisy Prawa zamówień publicznych. Interpretacja culpa in contrahendo może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za bezprawne unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w którym oferta powódki została wybrana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadzie culpa in contrahendo z uwagi na nielojalne zachowanie i niedbalstwo przy formułowaniu warunków umowy oraz wadliwe unieważnienie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany nie działał jako organ władzy publicznej, a umowa nie została zawarta, co wyklucza odpowiedzialność deliktową z art. 417 k.c. i kontraktową z art. 471 k.c. Podstawą odpowiedzialności stał się art. 72 § 2 k.c. (culpa in contrahendo), ponieważ pozwany wykazał się nielojalnością, wadliwie formułując warunki umowy i unieważniając postępowanie z przyczyn, które powinny być wyjaśnione wcześniej lub nie stanowiły podstawy do unieważnienia.
Jaki jest zakres odszkodowania w przypadku odpowiedzialności z tytułu culpa in contrahendo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odszkodowanie ogranicza się do ujemnego interesu umownego.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na doktrynę i orzecznictwo, stwierdził, że odpowiedzialność w ramach culpa in contrahendo jest ograniczona do ujemnego interesu umownego strony poszkodowanej, co oznacza zwrot poniesionych kosztów, a nie utraconych korzyści.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Skarb Państwa - Minister Finansów | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 72 § § 2
Kodeks cywilny
Sąd uznał ten przepis za podstawę prawną roszczenia odszkodowawczego z tytułu nielojalnego prowadzenia negocjacji (culpa in contrahendo).
Pomocnicze
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania, gdyż pozwany nie występował jako organ władzy publicznej.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania, gdyż umowa nie została zawarta.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że przepis ten jest ogólny, a bardziej szczegółowy jest art. 72 § 2 k.c.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Powódka powołała się na ten przepis, ale sąd nie zastosował go bezpośrednio.
u.p.z.p. art. 4b § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Wskazano, że do postępowania nie mają zastosowania przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z tytułu culpa in contrahendo z uwagi na wadliwe sformułowanie warunków umowy i nielojalne unieważnienie postępowania. • Odszkodowanie powinno obejmować poniesione przez powódkę koszty związane z przygotowaniem do realizacji umowy (ujemny interes umowny).
Odrzucone argumenty
Odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. (deliktowa) i art. 471 k.c. (kontraktowa). • Roszczenie o utracone korzyści (dodatni interes umowny).
Godne uwagi sformułowania
Skarb Państwa występował jako normalny uczestnik obrotu cywilnoprawnego. • Odpowiedzialność odszkodowawcza w ramach culpa in contrahendo ograniczona jest jednak wyłącznie do ujemnego interesu umownego strony poszkodowanej. • Wina w negocjacjach wynikająca z art. 72 k.c. leżąca po stronie pozwanego Skarbu Państwa – Ministra Finansów ograniczała się w ocenie Sądu jedynie do niestaranności i zwykłego niedbalstwa po stronie urzędników. • Wskazane przez Sąd okoliczności oraz brak szukania z powódką jakiegokolwiek porozumienia przed podjęciem decyzji o unieważnieniu postępowania wskazują jednoznacznie na nielojalne zachowanie się pozwanego.
Skład orzekający
Bożena Jaskuła
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności Skarbu Państwa w postępowaniach przetargowych na zasadzie culpa in contrahendo, ograniczenie odszkodowania do ujemnego interesu umownego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego postępowania, gdzie nie miały zastosowania przepisy Prawa zamówień publicznych. Interpretacja culpa in contrahendo może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i nielojalne zachowanie urzędników mogą prowadzić do odpowiedzialności Skarbu Państwa, nawet w specyficznych postępowaniach przetargowych.
“Ministerstwo Finansów zapłaci odszkodowanie za błędy w przetargu. Kluczowa zasada culpa in contrahendo.”
Dane finansowe
WPS: 481 501,7 PLN
odszkodowanie: 123 956,37 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.