I C 1195/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. B. wniósł pozew o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 20 września 2016 r. (sygn. akt I C 221/16), którym zasądzono od niego kwotę 13.845,15 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Powód, będący jednym ze spadkobierców L. B., który zaciągnął pożyczkę, powołał się na art. 375 § 2 k.c. i art. 840 § 1 pkt 2 kpc. Podniósł, że w stosunku do pozostałych spadkobierców L. J. B. i S. K. toczyło się odrębne postępowanie przed Sądem Rejonowym w Wejherowie (sygn. akt I C 134/16), w którym powództwo o zapłatę tej samej wierzytelności zostało prawomocnie oddalone wyrokiem z dnia 1 lutego 2017 r. Sąd wejherowski uwzględnił zarzut braku legitymacji procesowej czynnej po stronie pozwanej spółki, która nabyła wierzytelność w drodze cesji, wskazując na umowne zastrzeżenie w umowie pożyczki (pactum de non cedendo). Powód argumentował, że skoro zarzut braku legitymacji procesowej był wspólny dla wszystkich dłużników solidarnych, a został uwzględniony w sprawie przeciwko jego współspadkobiercom, to na mocy art. 375 § 2 k.c. wyrok ten zwalnia również jego. Pozwana spółka wnosiła o oddalenie powództwa, kwestionując wspólny charakter zarzutu i podnosząc, że wyrok Sądu Rejonowego w Wejherowie uprawomocnił się po wyroku zasądzającym dług od powoda. Sąd Rejonowy w Gdyni, analizując stan faktyczny i prawny, oparł się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym na uchwale Składu Siedmiu Sędziów z dnia 26 sierpnia 1965 r. (III CO 9/65). Sąd stwierdził, że wyrok korzystny dla jednego z dłużników solidarnych, uwzględniający zarzut wspólny wszystkim dłużnikom, wywiera skutek materialnoprawny również wobec pozostałych dłużników, nawet jeśli wobec nich zapadło wcześniej niekorzystne orzeczenie. Kluczowe było ustalenie, że zarzut braku legitymacji procesowej czynnej pozwanej spółki, wynikający z umownego ograniczenia zbywalności wierzytelności, był zarzutem wspólnym dla wszystkich spadkobierców dłużnika. Ponieważ wyrok Sądu Rejonowego w Wejherowie, oddalający powództwo z uwagi na ten zarzut, uprawomocnił się po wyroku zasądzającym dług od powoda, Sąd uznał, że powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego zasługuje na uwzględnienie. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania art. 375 § 2 k.c. w przypadku, gdy wyrok korzystny dla jednego z dłużników solidarnych zapadł po wyroku niekorzystnym dla innego dłużnika solidarnego, a oba wyroki opierają się na wspólnym zarzucie.
Stosowanie w sprawach dotyczących zobowiązań solidarnych, gdzie występuje wspólny zarzut dla wszystkich dłużników.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok oddalający powództwo wobec jednego z dłużników solidarnych na skutek uwzględnienia zarzutu wspólnego wszystkim dłużnikom, może stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego wydanego wcześniej przeciwko innemu dłużnikowi solidarnemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok oddalający powództwo wobec jednego z dłużników solidarnych na skutek uwzględnienia zarzutu wspólnego wszystkim dłużnikom, stanowi podstawę do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego wydanego wcześniej przeciwko innemu dłużnikowi solidarnemu, zgodnie z art. 375 § 2 k.c. i art. 840 § 1 pkt 2 kpc.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale SN III CO 9/65 i utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym wyrok korzystny dla jednego z dłużników solidarnych, uwzględniający zarzut wspólny, ma skutek materialnoprawny także wobec pozostałych dłużników, nawet jeśli wobec nich zapadło wcześniej niekorzystne orzeczenie. Kluczowe jest, aby zarzut był wspólny dla wszystkich dłużników solidarnych, a zdarzenie (wydanie korzystnego wyroku) nastąpiło po powstaniu tytułu egzekucyjnego.
Czy zarzut braku legitymacji procesowej czynnej po stronie nabywcy wierzytelności, wynikający z umownego zastrzeżenia w umowie pożyczki (pactum de non cedendo), jest zarzutem wspólnym dla wszystkich dłużników solidarnych (spadkobierców dłużnika)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut braku legitymacji procesowej czynnej po stronie nabywcy wierzytelności, wynikający z umownego zastrzeżenia w umowie pożyczki, jest zarzutem wspólnym dla wszystkich dłużników solidarnych, ponieważ dotyczy skuteczności nabycia wierzytelności przez cesjonariusza i ma wpływ na sytuację prawną wszystkich dłużników.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut dotyczący wpływu zastrzeżenia umownego na możliwość dochodzenia należności przez pozwaną spółkę, która nabyła wierzytelność w drodze cesji, sprowadzał się do podważenia skuteczności nabycia wierzytelności przez cesjonariusza. Taki zarzut nie dotyczy indywidualnych relacji niektórych dłużników z wierzycielem, lecz jest wspólny dla wszystkich dłużników solidarnych, ponieważ umowa cesji zawarta bez zgody dłużnika, w przypadku umownego wyłączenia zbywalności, nie może spowodować nabycia wierzytelności przez cesjonariusza.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. B. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 375 § § 2
Kodeks cywilny
Wyrok zapadły na korzyść jednego z dłużników solidarnych zwalnia współdłużników, jeżeli uwzględnia zarzuty, które są im wszystkim wspólne.
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy.
Pomocnicze
k.c. art. 514
Kodeks cywilny
Jeżeli w celu zabezpieczenia wierzytelności zostało zbycie wierzytelności, zbycie te jest skuteczne tylko wtedy, gdy dłużnik wyraził na nie zgodę.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok oddalający powództwo wobec innego dłużnika solidarnego na skutek uwzględnienia wspólnego zarzutu braku legitymacji procesowej zwalnia pozostałych dłużników solidarnych (art. 375 § 2 k.c.). • Zarzut braku legitymacji procesowej czynnej po stronie nabywcy wierzytelności, wynikający z umownego zastrzeżenia w umowie pożyczki, jest zarzutem wspólnym dla wszystkich dłużników solidarnych. • Zdarzenie uzasadniające pozbawienie wykonalności (wydanie korzystnego wyroku) nastąpiło po powstaniu tytułu egzekucyjnego (art. 840 § 1 pkt 2 kpc).
Odrzucone argumenty
Wyrok Sądu Rejonowego w Wejherowie uprawomocnił się po wyroku zasądzającym dług od powoda. • Zarzut braku legitymacji procesowej nie był zarzutem wspólnym dla wszystkich dłużników solidarnych. • Art. 840 § 1 pkt 2 kpc dotyczy nowych zdarzeń, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy.
Godne uwagi sformułowania
wyrok zapadły na korzyść jednego z dłużników solidarnych zwalnia współdłużników, jeżeli uwzględnia zarzuty, które są im wszystkim wspólne • zarzut braku czynnej legitymacji procesowej po stronie wierzyciela był wspólnym zarzutem przysługującym wszystkim dłużnikom solidarnym • zarzut ten sprowadzał się zatem do podważenia skuteczności nabycia wierzytelności przez cesjonariusza • odpowiedź twierdząca na pytanie, czy orzeczenie korzystne dla dłużnika solidarnego zwalnia - w rozumieniu wymienionych przepisów - także takiego dłużnika solidarnego, przeciwko któremu już zapadło niekorzystne dla niego orzeczenie, zależy z jednej strony od tego, czy uzasadniają ją przepisy prawa materialnego, z drugiej zaś od tego, czy przepisy prawa procesowego pozwalają także w takim wypadku na synchronizację sprzecznych orzeczeń dotyczących dwu osób znajdujących się w identycznej sytuacji prawnej.
Skład orzekający
Joanna Jank
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 375 § 2 k.c. w przypadku, gdy wyrok korzystny dla jednego z dłużników solidarnych zapadł po wyroku niekorzystnym dla innego dłużnika solidarnego, a oba wyroki opierają się na wspólnym zarzucie."
Ograniczenia: Stosowanie w sprawach dotyczących zobowiązań solidarnych, gdzie występuje wspólny zarzut dla wszystkich dłużników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak jedno korzystne orzeczenie dla jednego z dłużników może uwolnić pozostałych, nawet jeśli wobec nich zapadł wcześniej niekorzystny wyrok. Jest to ciekawy przykład zastosowania zasady solidarności i ochrony dłużnika.
“Jedno korzystne orzeczenie dla dłużnika może uwolnić wszystkich. Jak to działa w praktyce?”
Dane finansowe
WPS: 21 359,65 PLN
zwrot kosztów procesu: 4310 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.