I AGA 528/18

Sygn. akt I AGa 528/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 stycznia 2020 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek (spr.) Sędziowie: SSA Paweł Czepiel SSA Jerzy Bess Protokolant: st. sekr. sądowy Urszula Kłosińska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2020 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. w K. przeciwko M. Ł. (1) , M. Ł. (2) o zapłatę na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt VII GC 8/18 1. zmienia zaskarżony wyrok nadając mu treść : „I. zasądza od pozwanych M. Ł. (1) i M. Ł. (2) solidarnie, na rzecz strony powodowej (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. kwotę 141.253,42 zł (sto czterdzieści jeden tysięcy dwieście pięćdziesiąt trzy złote 42/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, począwszy od dnia 11 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty, przy czym w zakresie tej należności pozwani odpowiadają solidarnie z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w K. , zobowiązaną wobec powódki na podstawie nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym przez Sąd Okręgowy w K. w dniu 21 września 2017 r., sygn. akt (...) II. w pozostałym zakresie postępowanie umarza, III. zasądza od pozwanych na rzecz strony powodowej solidarnie kwotę 12.958 zł (dwanaście tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt osiem złotych) tytułem kosztów procesu, przy czym w zakresie kwoty 5.485,25 zł pozwani odpowiadają solidarnie z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w K. , zobowiązaną wobec powódki na podstawie wskazanego w punkcie I nakazu zapłaty , IV. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach, na rzecz adwokata K. K. kwotę 4.428 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) w tym 828 zł podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanym z urzędu.”; 2. oddala apelację pozwanych; 3. zasądza od M. Ł. (1) i M. Ł. (2) solidarnie kwotę 8.261 zł (osiem tysięcy dwieście sześćdziesiąt jeden złotych), tytułem kosztów postępowania apelacyjnego; 4. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach na rzecz adwokata K. K. kwotę 3.321 zł (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden złotych), w tym 621 zł podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanym z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. SSA Paweł Czepiel SSA Grzegorz Krężołek SSA Jerzy Bess Sygn. akt : I AGa 528/18 UZASADNIENIE (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. , w pozwie skierowanym przeciwko M. Ł. (2) M. Ł. (1) oraz (...) spółce z ograniczona odpowiedzialnością w K. / poprzednio w P. / domagała się solidarnej zapłaty kwoty 143.403,42 zł z ustawowymi odsetkami za okres od 11 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty oraz obciążenia pozwanych kosztami procesu. Uzasadniając żądanie wskazała , iż na podstawie umowy nr (...) r. z dnia 30 marca 2015 r. wynajmowała pozwanej spółce (...) sprzęt budowlany, wystawiając sukcesywnie faktury VAT, w których określany był rodzaj wynajmowanego sprzętu, czas najmu, należny czynsz za wynajem oraz wskazywany 30 dniowy termin zapłaty. Najemczyni, poczynając od faktury nr (...) z dnia 31.10.2016 r. zaprzestała regulowania należności czynszowej . Łącznie niezapłaconymi pozostawały należności z 43 faktur na ogólną kwotę 144.753,42 zł. Spółka (...) dwukrotnie wzywała dłużniczkę do zapłaty zaległości wraz z odsetkami. Po drugim wezwaniu (...) wpłaciła na poczet zaległości w sumie 1.350 zł. Wpłaty te zaliczone zostały przez powódkę na poczet należności głównej. Zatem do zapłaty pozostaje suma dochodzona pozwem. Odpowiedzialność pozwanych M. i M. Ł. (1) za dług (...) ma swoją podstawę w umowie poręczenia za nie , która została zawarta pomiedzy powódką a nimi w dniu 29 listopada 2016 r. W dniu 21 września 2017 r., Sąd Okregowy w Kielcach wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym uwzględnił żądanie pozwu w całości , który uprawomocnił się - wobec jego nie zaskarżenia - wobec spółki (...) . W sprzeciwie od tego orzeczenia M. Ł. (2) , zaskarżając je w całości domagał się oddalenia powództwa oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania. Podniósł, że w okresie obowiązywania umowy o najem sprzętu z dnia 30 marca 2015 roku, na dzień udzielenia poręczenia były przeterminowane należności z 10 faktur za okres od lipca do września 2016 r. na łączną kwotę 88.398,98 zł i to tego zobowiązania głównego dotyczyła umowa z 29 listopada 2016r Zobowiązania to (...) spółka z o.o. zaspokoiła w całości w dniu 1 lutego 2017 r, wobec czego pozwany jest wolny od odpowiedzialności wobec powódki. Jego dług wobec p niej nie istnieje także dlatego , że umowa poręczenia jest nieważna. Obejmowała ona bowiem także zobowiązania przyszłe , które nie były określone kwotowo. Jako zarzut ewentualny pozwany podniósł argument przedwczesności żądania argumentując , że spółka (...) na bieżąco spłaca swoje zobowiązania wobec (...) wynikające z umowy stron z dnia 30 marca 2015r. Wobec tego wierzytelność dochodzona powiewem wobec M. Ł. (2) [ i jego żony] nie jest jeszcze wymagalna. M. Ł. (1) , także domagając się oddalenia powództwa i przyznania kosztów postępowania , podnosząc te same zarzuty , ponadto wskazywała , że w dniu zawarcia umowy poręczenia z dnia 29 listopada 2016 roku nie była członkiem zarządu spółki (...) . Odpowiadając na te zarzuty strona powodowa uznawała je za niezasadne i podtrzymując żądanie pozwu w szczególności twierdziła , że podnoszona przez M. Ł. (2) zapłata przez (...) kwoty 88.398,98 zł dotyczyła należności za inne okresy najmu sprzętu , a wobec tego pozostaje nieistotną z punktu widzenia oceny dochodzonego pozwem roszczenia. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2018r , Sąd Okręgowy w Kielcach : - zasądził od M. Ł. (2) i M. Ł. (1) solidarnie na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. kwotę 57.043,12 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 11 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty, przy czym wskazał , iż pozwani odpowiadają za to zobowiązanie solidarnie z (...) Sp. z o.o. w K. , w stosunku do której został wydany nakaz zapłaty Sądu Okręgowego w K. z 21 września 2017 r. sygn. akt (...) , - oddalił powództwo w pozostałej części[ pkt II ] , - zasądził od M. Ł. (2) i M. Ł. (1) solidarnie na rzecz strony powodowej kwotę 5183,20 zł , tytułem kosztów procesu, przy czym wskazał , iż także co do tego obowiązku pozwani odpowiadają wobec powódki solidarnie z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. [ pkt III] , -zasądził od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. , na rzecz M. Ł. (2) i M. Ł. (1) solidarnie kwotę 3985,20 zł z tytułu kosztów procesu – wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu- [ pkt IV ] oraz , - przyznał adwokatowi K. K. z sum Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach kwotę 2656,80 zł , tytułem pozostałej części wynagrodzenia za zastępstwo pozwanych z urzędu[ [pkt V sentencji orzeczenia ] Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia : W dniu 30 marca 2015 r. powód (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością w K. jako wynajmująca, zawarła ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (...) umowę nr (...) r., na podstawie której wynajmowała (...) sprzęt budowlany. Czas trwania najmu, stawki czynszu, rodzaj, ilość i specyfikację techniczną sprzętu miał zawierać załącznik, przy tym strony dopuszczały dołączenie do umowy więcej niż jednego załącznika, stosowanie do potrzeb. Rozliczenia pomiedzy stronami miały następować na podstawie danych z załącznika i protokołu zdawczo-odbiorczego. Tytułem czynszu najemczyni miała płacić kwotę wynikającą ze stawek czynszu wykazanych w załączniku za każdy miesiąc kalendarzowy. W dniu 29 listopada 2016 r. powódka zawarła z pozwanymi M. Ł. (2) (prezesem zarządu i wspólnikiem (...) Sp. z o.o. ) i jego żoną M. Ł. (1) (wspólnikiem i byłym członkiem zarządu (...) Sp. z o.o. ), umowę poręczenia. W jej §1 pozwani udzielili poręczenia za zobowiązania (...) Sp. z o.o. (wówczas w P. ) z tytułu wynajmu sprzętu dokonanego na podstawie umowy najmu nr (...) z dnia 30 marca 2015 r. Wskazano, że „poręczenie obejmuje zobowiązania najemcy istniejące w dniu udzielenia poręczenia, jak też mogące powstać w przyszłości z tytułu niewykonania powyższej umowy najmu”. (...) rozliczała się z najemczynią w ten sposób, że wystawiała comiesięczne faktury VAT za poszczególne budowy, określające wynajmowany sprzęt, ilość dni i stawkę czynszu. I tak powód wystawił m.in. faktury nr: - (...) z 31. 10. 2016 r., płatną do 31. 11. 2016 r. na 9488,59 zł , - (...) z 31. 10. 2016 r., płatną do 31. 11. 2016 r. na 16.409,80 zł , - (...) z 31. 10. 2016 r., płatną do 31. 11. 2016 r. na 1765,05 zł , - (...) z 31. 10. 2016 r., płatną do 31. 11. 2016 r. na 1971,58 zł, - (...) z 28. 11. 2016 r., płatną do 28. 12. 2016 r. na 980,56 zł , - (...) z 30. 11. 2016 r., płatną do 30. 12. 2016 r. na 8251,90 zł , - (...) z 30. 11. 2016 r., płatną do 30. 12. 2016 r. na 13.438,43 zł , - (...) z 30. 11. 2016 r., płatną do 30. 12. 2016 r. na 2944,62 zł , - (...) z 30. 11. 2016 r., płatną do 30. 12. 2016 r. na 1792,59 zł oraz dalsze 34 faktury VAT pomiędzy 31 grudnia 2016 r. a 30 czerwca 2017 r. , na łączną sumę 87.710,30 zł Pozwana spółka wpłaciła na poczet tych należności ogółem sumę 1.350 zł (450 zł w dniu 11 sierpnia 2017 r., 500 zł w dniu 16 sierpnia 2017 r. i 400 zł w dniu 22 sierpnia 2017r, która została uwzględniona przez powódkę przy określeniu wysokości kwoty dochodzonej pozwem. W ramach oceny prawnej roszczenia spółki (...) , Sąd I instancji, uznał je za uzasadnione co do kwoty 57 043, 12 zł wraz z odsetkami za opóźnienie począwszy od dnia 11 sierpnia 2017r. Stanowiło ono sumę należności z tytułu nie zapłaconego przez (...) czynszu za najem sprzętu budowlanego , opartego na umowie z 30 marca 2015r, stwierdzonych dziewięcioma fakturami , które ścisłe zindywidualizował w ustaleniach faktycznych. W pozostałym zakresie żądanie powódki ocenił jako wobec małżonków Ł. - poręczyli zobowiązań spółki (...) , niezasadne. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów , którymi bronili się przed żądaniem powódki wskazał , że nietrafny jest ten, w ramach którego podnosili oni nieprawidłowe określenie w umowie poręczenia umowy za zobowiązania z której mieli odpowiadać. Oczywiste bowiem , jego zdaniem było , iż jej numer podany w umowie poręczenia został wskazany omyłkowo , a strony nie miały wątpliwości , iż poręczyciele będą odpowiadać za zobowiązania (...) z umowy najmu z powódką z dnia 30 marca 2015r. Sąd Okręgowy zweryfikował jako nietrafny zarzut M. Ł. (1) , która twierdziła , że zawarła umowę poręczenia pod wpływem błędu co do teściu czynności prawnej , wywołanego przez powódkę. Argumentował , że po pierwsze pozwana nie dowiodła , iż uchyliła się od skutków prawnych swojego oświadczenia przez stosowne oświadczenie kierowane do powódki. Po wtóre o tego rodzaju błędzie nie może być mowy skoro pomiedzy (...) i (...) nie były zawierane żadne inne umowy najmu sprzętu budowlanego z którymi pozwana mogła pomylić umowę z 30 marca 2015r. Co więcej, była wspólnikiem dłużniczki i w czasie zawierania umowy najmu członkiem jej zarządu, stąd powinna być zorientowaną jakiej czynności spółka dokonuje , wobec czego , tym bardziej , do pomyłki dojść nie mogło. Jeżeli w ogóle nie interesowała się tym do czego się zobowiązuje i poręczyła za zobowiązania spółki wobec powódki [ jak twierdziła ] na prośbę męża, to okoliczność ta nie może wywoływać negatywnych skutków dla wierzyciela, skoro treść umowy poręczenia była jasna. Umowa nie musiała zawierać informacji w jakiej wysokości jest aktualne, na datę jej zawarcia, zadłużenie (...) . Nie są usprawiedliwionymi, w ocenie Sądu I instancji, te zarzuty w ramach których obydwoje małżonkowie twierdzili , iż roszczeniem zgłoszone w pozwie jest przedwczesne. Odwołując się do treści art. 881 kc oraz §2 umowy poręczenia, wskazał , iż poręczyciel jest odpowiedzialny jak współdłużnik solidarny, zatem wierzyciel może dochodzić wykonania zobowiązania od wszystkich lub niektórych tak odpowiedzialnych za zobowiązanie dłużników , według swojego wyboru. Chybiony jest jego zdaniem także zarzut zapłaty długu dochodzonego pozwem przez spółkę najemcę , w zakresie sumy 88 398, 98 zł albowiem była to należność prowadząca do wygaśnięcia zobowiązań wcześniejszych aniżeli te , które stanowiły podstawę żądania dochodzonego w obecnym procesie. Podkreślił , że taki wniosek wypływa z porównania , wynikających z dokumentu przelewu potwierdzającego te zapłatę , numerów faktur , na poczet których tej formie była dokonywana. Częściowe oddalenie powództwa spółki (...) wynikało z podzielenia przez Sąd Okręgowy natomiast w części zarzutu nieważności umowy poręczenia z dnia 29 listopada 2016r , a mianowicie w takim w którym dotyczyła ona przyszłych , powstałych po dacie zawarcia tej umowy , niezaspokojonych zobowiązań spółki (...) z tytułu czynszu najmu maszyn i urządzeń budowlanych. Odwołując się do normy art. 878 §1 kc wskazał , że jakakolwiek dopuszczalne jest określenie górnej granicy odpowiedzialności poręczyciela za dług przyszły , poprzez wskazanie umowy, z której dług za który odpowiadać będzie wynika, jednakże sytuacja taka nie miała w rozstrzyganej sprawie miejsca . W umowie zawartej przez powódkę z małżonkami Ł. doszło do odesłania , w zakresie oznaczenia granic ich odpowiedzialności jako poręczycieli do umowy z 30 marca 2015r , która miała charakter jedynie ramowy. Przewidywała ona tylko , iż dłużnik będzie wynajmował bliżej nieokreślony sprzęt, nie wiadomo na jak długi okres, i to za nieznaną wysokość czynszu. Odsyłała co prawda w tym zakresie do załącznika, jednakże jego numer nawet nie został w umowie wskazany i nie wiadomo, czy w ogóle został on sporządzony w odniesieniu do zobowiązań powstałych po dacie 29 listopada 2016r. Jak argumentował dalej Sąd I instancji, ze specyfiki umów tego typu , jak umowa najmu z 30 marca 2015r wynika , że nie dotyczą one najmu określonej rzeczy ruchomej, która została wynajęta za określony czynsz i jest wynajmowana przez cały czas trwania umowy, lecz oznaczonego co do gatunku sprzętu budowlanego, w licznym asortymencie, który jest wynajmowany i zwracany w zależności od potrzeb najemcy i rozliczany na bieżąco z druga stroną. Z wystawionych i przedłożonych do pozwu faktur VAT można wnioskować , że praktyką stron było rozliczanie każdomiesięcznie wynajmowanego sprzętu na podstawie tych dokumentów rozliczeniowych. Tym samym nie można , jego zdaniem, stwierdzić, że umowa nr (...) nie pozwalała na określenie wysokości przyszłych zobowiązań z niej wynikających nawet w przybliżeniu tym bardziej , że czas jej trwania nie był określony . W oparciu o taką ocenę Sąd I instancji uznał , iż zobowiązanie pozwanych poręczycieli powstało ważnie tylko w odniesieniu do należności czynszowych za okresy przed zawarciem umowy poręczenia . Przy tym bez znaczenia dla takiej oceny pozostaje to , czy wierzytelności powódki potwierdzone tymi dziewięcioma fakturami obejmującymi łącznie kwotę , w części uwzględnionego w orzeczeniu żądania wynikające były już czy też nie , wymagalnymi na tę datę jej podpisania . Wyklucza to objecie odpowiedzialnością małżonków Ł. tych długów spółki (...) wobec powódki , które dochodzone pozwem zostały stwierdzone fakturami wystawionymi przez wobec (...) po dniu 30 listopada 2016. Sąd ocenił przy tym , iż należność potwierdzona fakturą z tego dnia dotyczy zobowiązania , którego źródło powstało jeszcze przed zawarciem tej umowy i zaliczył należność z niej do uwzględnionej części roszczenia (...) Wskazując , że w zakresie w jakim powództwo zostało uwzględnione pozwani jako poręczyciele odpowiadają z ta spółką [ która nie zakwestionowała nakazu zapłaty ] solidarnie, należność tę Sąd zasadził z ustawowymi odsetkami za opóźnienie , począwszy od 11 sierpnia 2017 r., kiedy wezwani zostali do spełnienia świadczenia wezwaniem sformułowanym przez wierzycielkę. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma art. 100 kpc . Rozliczenie ich pomiedzy stronami uwzględniało skalę w której spółka (...) wykazała swoje roszczenie i w jakiej pozwani Ł. skutecznie się przed nim obronili. Pozostała po takim rozliczeniu część wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi pozwanych ustanowionemu z urzędu została przyznana przez Sąd ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Apelacje od tego orzeczenia złożyły obydwie strony. Pozwani , zaskarżając wyrok w zakresie punktu I jego sentencji , w jej wniosku domagali się jego zmiany i oddalenia powództwa w całości oraz przyznania na rzecz ich pełnomocnika ustanowionego z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Jako wniosek ewentualny sformułowali żądanie uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach : - naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści rozstrzygnięcia istotne znaczenie , a to art. 233 §1 kpc wobec przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i zastąpienie kej ocena dowolną i nietrafne przyjęcie , iż : a/ M. Ł. (1) odpowiada jako poręczyciel za zobowiązania spółki (...) w zakresie przypisanym jej w zaskarżonym orzeczeniu mimo , że w dacie podpisania umowy z 29 listopada 2016r nie była już członkiem jej zarządu. Wobec tego nie wiedziała jaka umowa łączyła spółkę z powódką , a tym samym jakie zobowiązanie będzie ją obciążać jako poręczyciela tym bardziej , iż sama umowa nie określała dostatecznie tego zobowiązania. Podnoszona wada, zdaniem skarżących , miała polegać także na niezasadnym przypisaniu pozwanej odpowiedzialności mimo , iż o zadłużeniu (...) za które miałaby odpowiadać dowiedziała się dopiero z wezwania do zapłaty oraz wydanego przez Sąd I instancji nakazu zapłaty. Skarżący podnosili , że M. Ł. (1) nie miała możliwości zapoznania się z treścią umowy najmu z 30 marca 2015r , a umowa poręczenia nie określała jaka suma zadłużenia , wynikając z tej umowy , na datę jej podpisania obciąża wobec powódki spółkę (...) . Ich zdaniem brak tych danych wyklucza zasadność stanowiska Sądu Okręgowego zgodnie z którym M. Ł. powinna była we własnym zakresie ustalić zobowiązanie za które poręcza. Podnoszona nieprawidłowość dotyczy, w ocenie skarżących także przyjęcia przez Sąd , iż odpowiadają za zobowiązania (...) w zakresie oznaczonym w zaskarżonym wyroku mimo , że w chwili zawierania umowy poręczenia zobowiązania te nie były jeszcze wymagalne, - naruszenia prawa materialnego wobec błędnej wykładni art. 878§1 kc w następstwie której Sąd przypisał małżonkom Ł. jako poręczycielom odpowiedzialność za zobowiązania (...) mimo , że nie były wymagalne, Zdaniem skarżących naruszył również art. 5 kc nie stosując tej normy dla oceny żądania powódki jako sprzecznego z zasadami współżycia społecznego , które także z tej przyczyny, powinno zostać oddalone jako przejaw nadużycia prawa podmiotowego. Wnosząc apelację spółka (...) , objęła jej zakresem punkty II , III i IV sentencji wyroku , domagając się zmiany rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w ten sposób aby powództwo zostało uwzględnione w całości , a pozwani obciążeni kosztami postepowania za obydwie instancje . Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach : - błędu w ustaleniach faktycznych poprzez nietrafne uznanie , że umowa najmu sprzętu budowlanego nr (...) , zawarta w dniu 30 marca 2015r , za zobowiązania z której za najemczynie poręczyli małżonkowie Ł. , nie pozwalała na określenie wysokości przyszłych zobowiązań. Z tym zarzutem łączył się ściśle zarzut materialny nie właściwej wykładni art. 878 §1 kc , która doprowadziła do niepoprawnej oceny prawnej , że pozwani odpowiadają jedynie za niezaspokojone zobowiązania (...) , powstałe do dnia podpisania przez nich umowy poręczenia mimo, że , zdaniem skarżącej , wskazana wyżej możliwość określenia wysokości przyszłych zobowiązań powinna doprowadzić do przyjęcia ich odpowiedzialności za zobowiązania powstałe po dacie 29 listopada 2016r w zakresie dochodzonym żądaniem pozwu. Odpowiadając na apelacje przeciwników procesowych, strony domagały się ich oddalenia jako pozbawionych uzasadnionych podstaw oraz obciążenia ich kosztami postępowania apelacyjnego na swoją rzecz. Rozpoznając apelacje , Sąd Apelacyjny rozważył : Środek odwoławczy M. i M. Ł. (2) nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu. Nie mają racji pozwani, podnosząc zarzut procesowy przekroczenia przez Sąd Okręgowy granic swobodnej oceny dowodów. Przypomnieć należy , odwołując się do utrwalonego i podzielanego przez skład Sądu Apelacyjnego rozstrzygającego sprawę , stanowiska Sądu Najwyższego , wypracowanego na tle wykładni art. 233 §1 kpc , iż jego skuteczne postawienie wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń. W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia. Nie oparcie stawianego zarzutu na tych zasadach , wyklucza uznanie go za usprawiedliwiony, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji. / por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005 , sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/ Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza. Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , to zarzut naruszenia normy art. 233 §1 kpc , pomimo to , nie zostanie uznany za usprawiedliwiony. Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować . To, jaki sposób pozwani motywują weryfikowany zarzut wyklucza jego podzielenie. W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej zasadach, krytyki postepowania Sądu Okręgowego w zakresie oceny , skarżący nie odwołując się do zindywidualizowanych dowodów , które miałyby być niepoprawnie z punktu widzenia naruszonej normy ocenione, skutkując nieprawidłowościami w zakresie ustaleń faktycznych, małżonkowie Ł. ograniczają się do powtórzenia argumentacji powoływanej już przed Sądem niższej instancji , co do tego , że pozwana M. Ł. (1) nie wiedziała o tym do czego i w jakim zakresie się zobowiązuje, podpisując umowę poręczenia i jakie były tej niewiedzy przyczyny [ pozostając po stronie powódki albo też wynikając z wcześniejszej aniżeli data umowy, utraty statusu członka zarządu spółki (...) ] . Pozostałe argumenty mające wspierać omawiany zarzut są o tyle nie doniosłe dla jego oceny ,że zmierzają do podważenia nie oceny dowodów i dokonanych ustaleń ale stanowiska prawnego , w ramach którego Sąd I instytucji uznał ich za odpowiedzialnych za zobowiązania (...) do kwoty oznaczonej w kontrolowanym instancyjnie orzeczeniu, na podstawie umowy poręczenia , obejmującej zobowiązania spółki najemcy sprzętu budowalnego, powstałych do dnia jej podpisania. Tak skonstruowana argumentacja z przyczyn wskazanych wyżej nie może odnieść spodziewanego skutku w postaci uznania zarzutu za trafny. Zatem jedynie na marginesie należy zwrócić uwagę , że jakkolwiek w chwili podpisania umowy poręczenia , co wynika z treści odpisu zupełnego z rejestru przedsiębiorców KRS dotyczącego spółki z o. o. (...) w K. / poprzednio w P. / - k. 197 akt /, M. Ł. (1) nie była już członkiem jej zarządu , tracąc ten status z dniem 29 lipca 2016r, tym niemniej do 5 kwietnia 2017r pełniła w jej strukturze funkcję prokurenta samoistnego. Tym samym miała możliwość pełnego wglądu w dokumenty spółki i przy zachowaniu przynajmniej podstawowych reguł staranności i dbałości o własne interesy majątkowe mogła ustalić za co i w jakim zakresie przyjmie na siebie odpowiedzialność poręczając za zobowiązania spółki. Dbałość własne interesy, nawet na tym, zupełnie podstawowym poziomie, wymagała także od niej aby , w warunkach gdy w tym czasie prezesem zarządu pozostawał jej mąż - pozwany M. Ł. (2) od niego uzyskać informacje na temat tych zobowiązań , które miała na siebie , obok niego , przyjąć. Nie można wobec tego tym bardziej podzielić argumentu skarżących , że podnoszona wadliwość wynika z faktu , że pozwana dowiedziała się o nich dopiero z wezwania do zapłaty skierowanego do niej przez (...) czy nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu przez Sąd I instancji. Pozostałe argumenty do których odwołują się pozwani w ramach tego zarzutu nie służą krytyce oceny dowodów i poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń ale wniosków prawnych , które doprowadziły do częściowego uwzględnienia powództwa spółki (...) . Uznanie tego zarzutu za nieuzasadniony ma to następstwo , że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd niższej instancji , jako poprawne , Sąd II instancji przyjmuje za własne. Sąd Apelacyjny uzupełnia je jedynie o okoliczności , które nie były przez strony w toku sporu kwestionowane , a mianowicie , iż M. Ł. (1) pełniła funkcję prokurenta samoistnego spółki (...) w K. do 5 kwietnia 2017r , a powódka wobec permanentnego nie regulowania przez spółkę wymagalnych zobowiązań wynikających z umowy z 30 marca 2015r, doprowadziła do jej rozwiązania w drugiej połowie w 2017r Nie mają racji skarżący małżonkowie , podnosząc zarzuty materialne. Nie można zasadnie mówiąc o tym ,iż roszczenie powódki stanowi przejaw nadużycia przez nią prawa podmiotowego i nie powinno korzystać ochrony jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w tym w szczególności z regułą lojalnego postępowania wobec kontrahenta. Pozwani upatrują jej naruszenia , jak wynika z uzasadnienia apelacji, w zbyt późnym z punktu widzenia powstania zadłużenia po stronie (...) , wezwaniem do zapłaty skierowanym do spółki mimo , że już wcześniej (...) , w warunkach nie terminowej realizacji zobowiązań z tytułu należności czynszowych za wynajmowany sprzęt , miała możliwość rozwiązania umowy najmu bez zachowanie terminów wypowiedzenia / co wykluczałoby odpowiedzialność pozwanych jako poręczycieli / Stanowisko skarżących nie jest trafne . Ma rację powódka, podnosząc w odpowiedzi na ich apelację , że tego rodzaju zarzut nie uwzględnia realiów obrotu gospodarczego w którym zdarzają się opóźnienia w terminowym wykonywaniu zobowiązań i nie są one powodem niezwłocznego rozwiazywania umów z opóźniającym się dłużnikiem. Nie można w ramach tej oceny nie brać pod rozwagę , że już w czasie istniejącego opóźnienia spółka (...) , co wynika z ustaleń zapłaciła [ chociaż niewielką ] część długu, co mogło uzasadnić w ramach kalkulacji gospodarczej (...) , nie podejmowanie kroków zmierzających do definitywnego rozwiązania stosunku obligacyjnego. Opóźnienia te jednak powódka brała pod rozwagę w tej kalkulacji skoro poszukiwała dodatkowego zabezpieczenia swoich należności , którym było zawarcie umowy poręczenia z pozwanymi Ł. , którzy będąc wspólnikami dłużniczki i pełniąc istotne funkcje w jej strukturze korporacyjnej, byli w sposób uzasadniony traktowani przez wierzyciela jako osoby najbardziej zainteresowane tym , aby długi (...) zostały zaspokojone. W tych okolicznościach o twierdzonym przez apelujących nadużyciu prawa podmiotowego ze strony powódki dochodzącej roszczenia określonego w pozwie nie można zasadnie mówić. Odeprzeć także należy drugi z zarzutów materialnych , szczególnie biorąc pod rozwagę w czym małżonkowie Ł. upatrują naruszenia art. 878 §1 kc. Na wstępie należy zauważyć , że zarzut ten jest wadliwie skonstruowany. W jego ramach skarżący podnoszą błąd wykładni tej normy , podczas gdy ewentualnie można by mówić , gdyby go podzielić, o błędzie subsumpcji tego przepisu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Trzeba zwrócić uwagę , iż formułując ten zarzut , skarżący wprost odwołują się do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych , podczas gdy z błędem wykładni mamy do czynienia wówczas , gdy wada oceny Sądu dotyczy interpretacji przepisu , która ma charakter ogólniejszy , zupełnie niezależny od okoliczności skonstatowanych w rozstrzyganej sprawie. Odnotowując jedynie te nieprawidłowość , która sama w sobie nie wyklucza uznania , że Sąd niższej instancji nieprawnie zastosował wskazany przepis , a Sąd Odwoławczy musi brać to pod rozwagę niezalenie od postanowienia tego rodzaju zarzutu przez stronę , powiedzieć należy , że pozwani nie mają racji także w tek części swojego stanowiska zaprezentowanego w apelacji. Upatrując wady oceny Sądu Okręgowego w tym , że wierzytelności za które odpowiedzialność została im przypisana , przed zawarciem umowy poręczenia nie były wymagalne, skarżący nietrafnie utożsamiają je z długiem przyszłym o którym stanowi art. 878 §1 kc. Długiem przyszłym jest taki , który w chwili zawarcia poręki jeszcze nie istnieje i z którego poręczyciel nie jest zobowiązany do jakiegokolwiek świadczenia. W warunkach , gdy powstał wcześniej ale świadczenie dla którego stanowi podstawę nie jest jeszcze wymagalne , nie można zasadnie mówić o długu przyszłym w rozumieniu tego przepisu. / por. bliżej w tej kwestii także stanowisko M. Bączyka w opracowaniu : Poręczenie za dług przyszły s. 31 / Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika , że zobowiązania stwierdzone wskazanymi wyżej dziewięcioma fakturami powstały przed zawarciem umowy poręczenia wobec czego pozwani nie mogą skutecznie , w odwołaniu się do omówionego zarzutu, upatrywać we wskazanej normie postawy do uwolnienia się od odpowiedzialności za spełnienie świadczeń w nich stwierdzonych. W tym kontekście wskazać trzeba , iż małżonkowie Ł. podnosili wobec sposobu zastosowania przez Sąd I instancji przepisu art. 878 §1 kc jeszcze jeden argument krytyczny , chociaż umieścili go w ramach zarzutu procesowego , naruszenia art. 233 §1 kpc . Opierał się on na tezie , że umowa poręczenia jest nieważna dlatego , że umowa nie zawierała żadnej informacji o rozmiarze zobowiązania za które poręczyciele mieliłby przyjąć odpowiedzialność. Pogląd ten nie jest uzasadniony i nie prowadzi do podzielenia stawianego zarzutu albowiem nie stanowi przesłanki ważności takiej umowy kwotowe oznaczenie zakresu zobowiązania poręczyciela. Wystarcza , dla spełnienie obowiązku ustawowego, takie określenie tej odpowiedzialności , które co do źródła i zakresu nie budzi – według obiektywnej oceny - wątpliwości. [ kwestia ta zostanie podjęta szerzej przy omawianiu zarzutu materialnego postanowionego w apelacji strony powodowej ]. Uznając zatem , iż żaden z zarzutów apelacyjnych pozwanych nie jest zasadny , opartą na nich apelację Sąd II instancji oddalił , na podstawie art. 385 kpc w zw z art. 878 §1 kc. [ pkt 2 wyroku ] Przechodząc do oceny apelacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) w K. , za chybiony należy uznać zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Biorąc pod rozwagę argumentację , która została powołana dla uzasadnienia tego zarzutu uznać należy , że w istocie za jego pośrednictwem spółka (...) nie neguje ustaleń ale ich ocenę prawną w odniesieniu do tego, czy umowa poręczenia z 29 listopada 2016 r. w sposób dostateczny z punktu widzenia wymogu określenia zakresu odpowiedzialności poręczycieli za zobowiązania spółki (...) , zobowiązanie małżonków Ł. identyfikowała, w tym także co do długu przyszłego. Uznając zatem z tej przyczyny zarzut ten za niezasadny , przechodząc do weryfikacji zarzutu materialnego , Sąd II instancji w pierwszej kolejności zauważa ,iż podobnie jak w przypadku zarzutu pozwanych i z tych samych przyczyn obarczony jest nieprawidłowością konstrukcyjną , w istocie będąc zarzutem nieprawidłowości zastosowania art. 878 §1 kc. Należy go jednak podzielić albowiem w ocenie Sądu Apelacyjnego , Sąd Okręgowy nie miał racji uznając , iż zawarta przez strony umowa poręczenia , w odniesieniu do długów spółki (...) powstałych po dniu jej podpisania, nie wywołała skutku prawnego wobec braku dostatecznego określenia w jej treści zobowiązań za które małżonkowie Ł. przyjęli odpowiedzialność. W warunkach , w których argumentacja pozwanych na której opierali oni materialny zarzut swojej apelacji w odniesieniu do zobowiązań powstałych przed zawarciem umowy poręczenia została uznana za nietrafną , ocena zarzutu materialnego sformułowanego przez powódkę w jej środku odwoławczym , ograniczona zostanie do zagadnienia czy treść umowy poręczenia z dnia 29 listopada 2016r była na tle jednoznaczna w odniesieniu do określenia zakresu odpowiedzialności poręczyciela za przyszłe długi spółki (...) wynikające z umowy najmu sprzętu budowlanego z dnia 30 marca 2015r aby uznać , że odpowiedzialność za nie po stronie pozwanych rzeczywiście powstała , biorąc pod rozwagę ,iż warunkiem ważności umowy poręki jest , po myśli art. 878 §1 in fine kc określenie górnej granicy takiej odpowiedzialności. Powszechnie przyjmuje się w literaturze przedmiotu i orzecznictwie służącym wykładni tej normy , że pomimo użytego w przepisie zwrotu o wysokości [ przyszłego ] zobowiązania , wymaganie to jest spełnione nie tylko wówczas , kiedy granica tej odpowiedzialności jest określona kwotowo czy przez wskazanie nie budzącego wątpliwości interpretacyjnych , spodziewanego zachowania poręczyciela , którego poręczony nie zrealizuje ale także wówczas , gdy jego zobowiązanie jest w sposób wystarczający oznaczone , wykluczając wzajemne wątpliwości stron nawiązanego stosunku umownego , za co w jakim zakresie poręczyciel przyjął odpowiedzialność wobec w ten sposób zabezpieczonego wierzyciela. / por. w tej materii także , wskazane jedynie dla przykładu , podzielane przez Sąd Apelacyjny , w składzie rozpoznającym sprawę, zapatrywania Sądu Najwyższego wyrażone w judykatach z 17 listopada 2016r , sygn. IV CSK 93/16 i z 11 maja 2017r , sygn. II CSK 496/16 , obydwa powołane za zbiorem Legalis /. Jak wynika z ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie, zawierając umowę z dnia 29 listopada 2016r powódka i pozwani Ł. przyjęli , w zakresie sposobu oznaczenia długów spółki (...) wzięli odpowiedzialność , mechanizm odesłania do umowy najmu sprzętu budowalnego z 30 marca 2015r nr (...) , zawartej pomiędzy powódka i spółką- dłużnikiem. Postanowienia tej umowy identyfikowały podstawy oraz sposób ilościowego oznaczenia tych zobowiązań a także wskazywały inne warunki ich powstania. Z ustaleń tych wynika również ,iż żadna ze stron takiego oznaczenia zakresu odpowiedzialności poręczycieli , która wynika z z §1 umowy poręczenia za długi w [tym przyszłe ] nie kwestionowała aż do czasu zaistnienia obecnie rozstrzyganego sporu przed Sądem. Co więcej , zauważyć należy , że pozwani , aż do ostatniej rozprawy przed Sądem I instancji nie kwestionowali podstaw ani wysokości także tych - przyszłych z punktu widzenia daty podpisania umowy poręczenia - długów spółki (...) . Zakwestionowanie ich tuż przed zakończeniem postępowania rozpoznawczego było o tyle niedoniosłe dla rozstrzygnięcia , że po pierwsze nie zostało poparte żadną merytoryczną argumentacją oraz inicjatywą dowodową, a po wtóre i przede wszystkim, w warunkach rozpoznawania sprawy w reżymie postępowania upominawczego negację tę należało uznać za procesowo spóźnioną w rozumieniu art. 503 in princ. kpc . Odesłanie w umowie poręczenia o którym była mowa wyżej , aprobowane przez strony jako podstawą oznaczenia także zobowiązań przyszłych za które poręczyciele mają odpowiadać pozwalało na bezpośrednie sięganie do postanowień umowy najmu sprzętu budowlanego z 30 marca 2015r , w celu ich identyfikacji służącej oznaczeniu granic odpowiedzialności pozwanych. Z kolei analiza jej postanowień powala na wniosek , że w sposób bardzo szczegółowy, nie pozwalający na powstanie w tym zakresie wątpliwości, określała ona jakie dokumenty stanowić będą podstawę określenia tych zobowiąż. Umowa najmu jednoznacznie wskazywała , że rozliczenia pomiedzy stronami [ spółkami (...) ] wynikając z czasu najmu , rodzaju objętego nim sprzętu budowlanego i uzgadnianych każdorazowo stawek czynszowych , następować będą na podstawie danych z przygotowanego załącznika , którym był protokół wydania sprzętu oraz z protokołu zdawczo odbiorczego danej partii , uprzednio wynajętych maszyn czy urządzeń. W konsekwencji , na ich podstawie każda ze stron umowy najmu jak i poprzez wskazane odesłanie do niej , umowy poręczenia , także w odniesieniu do przyszłych długów spółki (...) wobec powódki , mogła w sposób precyzyjny ustalić jaki jest ich zakres. Taką możliwość potwierdzają także same dokumenty faktur załączonych do pozwu , obejmujących należności czynszowe ze zobowiązań powstałych zarówno przed jak i po podpisaniu umowy poręczenia. Kazdy taki dokument opisuje bardzo szczegółowo rodzaj wynajmowanego sprzętu , czasokres najmu oraz stawki czynszu. Tak jak już była o tym mowa , pozwani nie zanegowali skutecznie tych wyliczeń ani podstaw do ich ustalenia. Gdy do tego dodać , iż obydwoje poręczyciele z racji statusu wspólników i sprawowanych funkcji w ramach struktury korporacyjnej spółki (...) , tak w czasie zawierania umowy najmu jak i poręczenia , mieli pełny wgląd nie tylko w treść umowy najmu ale byli świadomi sposobu jak są kształtowane zobowiązania z niej wynikające w relacjach stron , nie może budzić wątpliwości , że wspólna decyzja stron umowy poręczenia co do wykorzystania mechanizmu odesłania do niej jako podstawy określenia [ oznaczenia ] przyszłych długów najemczyni sprzętu za które małżonkowie Ł. przyjęli odpowiedzialność w sposób wystarczający dla potwierdzenia ważności czynności prawnej poręki identyfikuje ich zobowiązania w tym te , które powstały po stronie (...) po zawarciu umowy z dnia 29 listopada 2016r. Podzielając zatem zarzut materialny podnoszony przez apelującą powódkę , Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, orzekając jak w punkcie 1 I wyroku. W pkt 1 II umorzył postępowanie uwzględniając to , iż w toku postępowania rozpoznawczego [ czego nie dostrzegł Sąd Okręgowy ] powódka cofnęła powództwo w zakresie kwoty 2 150 zł / wraz z odsetkami / wobec zapłaty tej części zobowiązania przez (...) już po wszczęciu postępowania / k. 162 akt/ Stad należna spółce (...) suma zamknęła się w kwocie 141 253, 42 zł [ 143 403, 42 zł – 2150 zł] . Rozstrzygając o kosztach procesu [ pkt 1III] , Sąd II instancji ocenił , że uwzględnienie żądania pozwu niemal w całości, daje podstawę do obciążenia pozwanych solidarnym obowiązkiem ich zwrotu na rzecz powódki, w oparciu o regułę która wynika z art. 98 §1 i 3 kpc w zw z art. 99 kpc . Na należną spółce (...) z tego tytułu sumę 12 958 zł składają się : opłata od pozwu [ 7541 zł ] , opłata skarbowa od pełnomocnictw [ 17 zł ] oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym [ 5 400 złotych.] Formułując ten punkt orzeczenia , podobnie jak i punkt I 1 , Sąd Apelacyjny uwzględnił, iż odpowiedzialność pozwanych jest odpowiedzialnością solidarną ze spółką (...) , w takim zakresie w jakim odpowiedzialność wobec niej w relacji z powódką została stwierdzona w prawomocnym wobec niej nakazie zapłaty z dnia 21 września 2017r , w sprawie (...) W warunkach , gdy zastępowani przez pełnomocnika z urzędu – adwokata - pozwani przegrali spór wynagrodzenie dla ich reprezentanta zostało przyznane ze środków budżetowych Sądu Okręgowego w Kielcach , w kwocie ustalonej na podstawie § 8 pkt 6 oraz §4 ust. 3 Rozporządzenia MS , w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 3 października 2016 [ jedn. tekst DzU z 2019 poz. 18] Z podanych przyczyn Sąd Apelacyjny , na skutek apelacji strony powodowej , zmienił objęte nią orzeczenie , w sposób wskazany w punkcie 1 I-IV , na podstawie art. 386 §1 kpc . Orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd II instancji zastosował art. 98 §1 i 3 kpc i art. 99 kpc w zw z art. 108 §1 i 391 §2 kpc . i wynikającą z niego zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy. Na kwotę należną powódce solidarnie od pozwanych , złożyły się : opłata od apelacji oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym, ustalone na podstawie §2 pkt 6 w zw. z §10 ust.1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 [ jedn. tekst DzU z 2018 poz.265] Wynagrodzenie dla reprezentującego pozwanych także w postępowaniu apelacyjnym adwokata z urzędu , należne ze środków budżetowych , zostało ustalone na podstawie §8 pkt 6 w zw z §16 ust. 1 pkt 2 wskazanego wyżej Rozporządzenia z 3 października 2016r. SSA Paweł Czepiel SSA Grzegorz Krężołek SSA Jerzy Bess