Orzeczenie · 2025-06-26

I AGa 387/24Uchylenie decyzji VAT brak uzasadnienia 14

Sąd

Sąd Apelacyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2025-06-26

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny

roboty budowlaneprace dodatkoweumowa o roboty budowlanesyndyk masy upadłościapelacjaponowne rozpoznaniepodwykonawcaroszczenie o zapłatę

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa Syndyka masy upadłości (...) S.A. przeciwko (...) S.A. o zapłatę wynagrodzenia za prace dodatkowe wykonane w ramach umowy o roboty budowlane. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 30 września 2024 r. (sygn. akt IX GC 793/21) utrzymał w mocy nakaz zapłaty w części dotyczącej kwoty 288.221,97 zł wraz z odsetkami i kosztami, w pozostałym zakresie powództwo oddalił, a także zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty procesu. Strona pozwana (...) S.A. wniosła apelację od tego wyroku, domagając się jego reformatoryjnego uchylenia i oddalenia powództwa lub ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Apelacja zarzucała naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 327¹ §1 i 2 kpc, art. 233 kpc, art. 458¹¹ kpc) oraz prawa materialnego (art. 65 kc w zw. z art. 647¹ kc, art. 76 kc, art. 94 kc w zw. z art. 58 §1 i 3 kc). Sąd Apelacyjny uznał apelację za uzasadnioną, podzielając wniosek o charakterze kasatoryjnym. Stwierdził istotne błędy Sądu Okręgowego, w szczególności dotyczące braku należytego wykazania zawarcia umowy na prace dodatkowe zgodnie z wymogami formalnymi (art. 458¹¹ kpc), pominięcie roli faktycznego wykonawcy robót (podwykonawcy) oraz niepełne rozważenie podstawy prawnej roszczenia, w tym możliwości oparcia go na przepisach o nienależnym świadczeniu. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok w punktach I i III i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w szerszym zakresie, w tym w kontekście zgłoszonej przez interwenienta ubocznego wierzytelności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących formy umów o roboty budowlane, zmian umów, wykazywania oświadczeń woli w sprawach gospodarczych (art. 458¹¹ kpc) oraz podstaw prawnych roszczeń wykonawców w przypadku wadliwości umowy lub jej braku.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, w tym kontekstu postępowań o udzielenie zamówień publicznych i upadłości wykonawcy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy protokół konieczności, niepodpisany przez wszystkich reprezentantów stron, może stanowić podstawę do zawarcia aneksu do umowy o roboty budowlane lub odrębnej umowy na wykonanie prac dodatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nieprawidłowo przyjął, iż doszło do zawarcia umowy na roboty dodatkowe w oparciu o protokół konieczności, wskazując na brak spełnienia wymogów formalnych i dowodowych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że protokół konieczności sam w sobie nie stanowił oświadczenia woli o zawarciu umowy, a umowa główna wymagała formy pisemnej pod rygorem nieważności dla zmian. Brak było dokumentów potwierdzających wolę zawarcia odrębnej umowy lub aneksu.

Jaka jest podstawa prawna roszczenia o zapłatę za prace dodatkowe, jeśli umowa główna nie została skutecznie zmieniona lub aneksowana?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny wskazał na potrzebę rozważenia, czy roszczenie może być oparte na przepisach o nienależnym świadczeniu, co wymaga dalszego postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na umownej podstawie roszczenia, jednak Sąd Apelacyjny uznał, że ta podstawa nie została wystarczająco wykazana. W związku z tym, konieczne jest zbadanie innych podstaw prawnych, w tym przepisów o zwrocie nienależnego świadczenia.

Czy zarzut braku legitymacji czynnej po stronie syndyka masy upadłości jest uzasadniony, skoro prace faktycznie wykonał podwykonawca?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny zauważył, że spółka wykonująca prace (podwykonawca) zgłosiła swoją wierzytelność wobec masy upadłości, co wymaga dalszej oceny w kontekście legitymacji czynnej syndyka.

Uzasadnienie

Kwestia, kto faktycznie wykonał prace i kto ma prawo do wynagrodzenia, jest kluczowa dla oceny legitymacji czynnej syndyka. Należy zbadać, czy wierzytelność podwykonawcy została uwzględniona w postępowaniu upadłościowym i jakie ma to konsekwencje dla roszczenia syndyka.

Czy postanowienie umowy o roboty budowlane dotyczące rozliczenia z podwykonawcą jest nieważne w związku z upadłością wykonawcy?

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy uznał postanowienie § 4 ust. 6 umowy za nieważne z uwagi na upadłość wykonawcy, co Sąd Apelacyjny uznał za przedwczesne bez pełnej analizy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny nie odniósł się bezpośrednio do tej kwestii, skupiając się na błędach proceduralnych i materialnych dotyczących podstawy roszczenia. Jednakże, ocena ważności tego postanowienia może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Syndyk masy upadłości (...) S.A. w upadłości	osoba_fizyczna	powód
(...) S.A.	spółka	pozwany
(...) sp. z.o.o.	spółka	interwenient uboczny po stronie pozwanej

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 647

Kodeks cywilny

Sąd Okręgowy oparł się na tym przepisie, uznając, że protokół konieczności zawierał elementy umowy o roboty budowlane.

k.p.c. art. 458 § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Apelacyjny uznał naruszenie tego przepisu za uzasadnione, wskazując na obowiązek wykazywania dokumentami oświadczeń woli w sprawach gospodarczych.

Pomocnicze

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Sąd Apelacyjny wskazał na potrzebę interpretacji oświadczeń woli stron zgodnie z tym przepisem.

k.c. art. 76

Kodeks cywilny

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczył przyjęcia, że strony odstąpiły od obowiązku formy pisemnej.

k.c. art. 94

Kodeks cywilny

Dotyczy sytuacji, gdy czynność prawna jest uzależniona od warunku niemożliwego.

k.c. art. 58 § 1 i 3

Kodeks cywilny

Dotyczy nieważności czynności prawnej, w tym częściowej nieważności.

k.p.c. art. 327 § 1 § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia dotyczył wadliwości uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów.

u.p.n.o.t.h. art. 10 § ust. 1 i 1a

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Dotyczy rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.

u.p.n.o.t.h. art. 4 § pkt 1

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Dotyczy spełnienia świadczenia i braku zapłaty w terminie.

u.p.n.o.t.h. art. 7 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Dotyczy spełnienia świadczenia.

p.z.p. art. 139

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Dotyczy zmian w umowach zawartych w wyniku przetargu.

p.z.p. art. 144

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Dotyczy zmian w umowach zawartych w wyniku przetargu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 458¹¹ kpc przez Sąd Okręgowy. • Brak wystarczających dowodów na zawarcie umowy na prace dodatkowe. • Konieczność rozważenia podstawy roszczenia z przepisów o nienależnym świadczeniu. • Niewłaściwa ocena roli podwykonawcy.

Odrzucone argumenty

Argumenty Sądu Okręgowego dotyczące zawarcia umowy na prace dodatkowe w oparciu o protokół konieczności. • Utrzymanie w mocy nakazu zapłaty w części.

Godne uwagi sformułowania

pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość • zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść • Sąd rozpoznając sprawę i motywując wydane orzeczenie nie ma obowiązku wskazywać w jaki sposób odnosi się do wszystkich twierdzeń, wskazywanych faktów i ocen stron • nie sposób uznać , iż poprawnym jest, w tej sytuacji , stanowisko Sądu zgodnie z którym strona powodowa dowiodła ,że doszło do skutecznego zawarcia umowy na wykonanie robót dodatkowych • norma art. 386 §4 k.p.c. [...] wykładana restryktywnie • zasada co najmniej dwustacyjnego postępowania sądowego

Skład orzekający

Grzegorz Krężołek

przewodniczący

Rafał Dzyr

sędzia

Wiesław Grajdura

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy umów o roboty budowlane, zmian umów, wykazywania oświadczeń woli w sprawach gospodarczych (art. 458¹¹ kpc) oraz podstaw prawnych roszczeń wykonawców w przypadku wadliwości umowy lub jej braku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, w tym kontekstu postępowań o udzielenie zamówień publicznych i upadłości wykonawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych i materialnych w kontekście umów o roboty budowlane, w tym interpretacji przepisów o formie umów i dowodzeniu oświadczeń woli. Uchylenie wyroku przez sąd II instancji wskazuje na istotne problemy z rozstrzygnięciem sądu I instancji.

“Sąd Apelacyjny uchyla wyrok w sprawie o zapłatę za roboty budowlane. Kluczowe błędy proceduralne i materialne sądu I instancji.”

Dane finansowe

WPS: 288 221,97 PLN

wynagrodzenie za prace dodatkowe: 288 221,97 PLN

rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 466,03 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników