I ACZ 803/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Szczecinie rozpoznał zażalenie powoda J.N. na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie, które odrzuciło pozew o zapłatę 280.000 zł zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych (przeludnienie w zakładzie karnym) oraz zasądziło od powoda na rzecz Skarbu Państwa koszty zastępstwa procesowego w kwocie 7.200 zł. Sąd Okręgowy odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., uznając, że sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami toczy się już przed Sądem Okręgowym w Warszawie (sygn. akt II C 898/10). Powód w zażaleniu zarzucił m.in. naruszenie przepisów proceduralnych, przedwczesne odrzucenie pozwu i naruszenie zasady równości broni. Sąd Apelacyjny uznał, że odrzucenie pozwu było prawidłowe, ponieważ sprawa w Warszawie została zainicjowana wcześniej, a tożsamość stron i przedmiotu sporu była oczywista. Jednakże, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie dotyczącym kosztów. Zastosował art. 102 k.p.c., nie obciążając powoda kosztami zastępstwa procesowego w wysokości 7.200 zł. Uzasadniono to szczególnie uzasadnionym przypadkiem, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną powoda (osadzonego w zakładzie karnym, bez dochodów i majątku), potencjalny brak wiedzy o konsekwencjach wszczęcia dwóch tożsamych postępowań, a także fakt, że Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, reprezentująca pozwanego w obu sprawach, mogła wcześniej wnioskować o odrzucenie pozwu w Szczecinie, zamiast wdawać się w merytoryczny spór. Sąd Apelacyjny podkreślił również, że nowe przepisy dotyczące opłat za czynności radców prawnych przewidują niższą stawkę za sprawy dotyczące warunków wykonywania kary pozbawienia wolności, co dodatkowo wzmacnia argumentację o potencjalnym pokrzywdzeniu powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaZastosowanie art. 102 k.p.c. w sytuacjach wyjątkowych, zwłaszcza gdy powód jest osobą pozbawioną wolności i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a także w kontekście oceny zachowania strony pozwanej w przypadku tożsamości spraw.
Każdorazowa ocena, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił pozew z uwagi na tożsamość sprawy z inną toczącą się przed innym sądem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił pozew, ponieważ sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami była już wcześniej zawisła przed innym sądem.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził, że sprawa w Sądzie Okręgowym w Warszawie została zainicjowana wcześniej, a tożsamość stron i przedmiotu sporu była oczywista, co uzasadniało odrzucenie pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
Czy w przypadku odrzucenia pozwu z powodu tożsamości sprawy, sąd powinien odstąpić od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego, stosując art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w tym konkretnym przypadku, ze względu na szczególnie uzasadnione okoliczności, sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że trudna sytuacja materialna powoda (osadzonego w zakładzie karnym, bez dochodów), potencjalny brak wiedzy o konsekwencjach wszczęcia dwóch tożsamych postępowań, a także zachowanie Prokuratorii Generalnej (która mogła wcześniej wnioskować o odrzucenie pozwu) uzasadniają zastosowanie art. 102 k.p.c. i nieobciążanie powoda kosztami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. N. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | koszty zastępstwa procesowego |
| (...) | inne | beneficjent |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie pozwu w przypadku, gdy sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku przed sądem krajowym.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 169 § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia pisma procesowego.
k.p.c. art. 171
Kodeks postępowania cywilnego
Skutki uchybienia terminu.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Granice swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek działania sądu w celu ochrony praw.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 102 k.p.c. ze względu na szczególnie uzasadniony przypadek (trudna sytuacja materialna powoda, brak wiedzy o konsekwencjach, zachowanie Prokuratorii Generalnej). • Naruszenie zasad współżycia społecznego przez pełnomocnika pozwanego (podniesione przez powoda, ale nie rozstrzygnięte przez sąd w kontekście odrzucenia pozwu).
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych przy odrzucaniu pozwu (art. 169 § 5, 171, 199 § 1 pkt 2 i § 3, 227, 233 k.p.c.) zostały przez Sąd Apelacyjny uznane za nieuzasadnione w kontekście prawidłowego odrzucenia pozwu.
Godne uwagi sformułowania
wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c. • sytuacje procesowe odbiegające od normy, zawierające elementy społecznie nieuzasadnionego pokrzywdzenia i naruszające poczucie sprawiedliwości • odrzucenie pozwu oznacza odmowę udzielenia sądowej ochrony prawnej zawartemu w pozwie roszczeniu powoda bez zajęcia merytorycznego stanowiska co do zasadności (bezzasadności) roszczenia w świetle norm prawa materialnego.
Skład orzekający
Mirosława Gołuńska
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Sołtyka
członek
Eugeniusz Skotarczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w sytuacjach wyjątkowych, zwłaszcza gdy powód jest osobą pozbawioną wolności i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a także w kontekście oceny zachowania strony pozwanej w przypadku tożsamości spraw."
Ograniczenia: Każdorazowa ocena, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, zależy od indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować klauzulę generalną art. 102 k.p.c. w celu ochrony strony znajdującej się w szczególnie trudnej sytuacji, nawet jeśli formalnie przegrała sprawę procesową.
“Sąd zwolnił więźnia z kosztów procesu. Kluczowa rola art. 102 k.p.c. i ludzkiego podejścia.”
Dane finansowe
WPS: 280 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.