I ACA 780/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód T. W. (1) pozwał (...) Bank (...) S.A. o zapłatę kwot spełnionych w wykonaniu umowy kredytu mieszkaniowego z 2008 roku, denominowanego we franku szwajcarskim, oraz o ustalenie nieważności tej umowy. Sąd Okręgowy w Krakowie uznał umowę za nieważną z powodu abuzywności klauzul waloryzacyjnych i zasądził od banku na rzecz powoda kwotę 82.968,74 zł oraz 28.859,75 CHF wraz z odsetkami, a także ustalił brak stosunku prawnego umowy kredytu. Bank złożył apelację, kwestionując ustalenia Sądu Okręgowego co do abuzywności klauzul, braku interesu prawnego powoda w ustaleniu nieważności oraz zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. W trakcie postępowania apelacyjnego bank podniósł zarzut potrącenia swojej wierzytelności z tytułu kapitału kredytu oraz zarzut zatrzymania. Sąd Apelacyjny, uwzględniając częściowo apelację banku i zarzut potrącenia, zmienił wyrok Sądu Okręgowego w zakresie zasądzonej kwoty pieniężnej. Sąd Apelacyjny ustalił, że zarzut potrącenia jest skuteczny, co doprowadziło do umorzenia części wierzytelności powoda. Ostatecznie zasądzono od banku na rzecz powoda kwotę 10.164,42 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, a w pozostałym zakresie powództwo o zapłatę oddalono. Sąd Apelacyjny oddalił apelację banku w pozostałej części i zasądził od banku na rzecz powoda koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych, skutków nieważności umowy, skuteczności zarzutu potrącenia w sprawach o zwrot świadczeń z nieważnej umowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dacie zawarcia umowy. Ocena zarzutu potrącenia może być specyficzna dla okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy klauzule waloryzacyjne w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej są abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule waloryzacyjne, które przyznają bankowi jednostronne uprawnienie do kształtowania wysokości zobowiązania kredytobiorcy poprzez ustalanie kursów walut w tabelach kursowych, są abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule te są nietransparentne, naruszają równorzędność stron i pozostawiają bankowi dowolność w kształtowaniu kursu, co prowadzi do nieprzewidywalnego ryzyka dla konsumenta.
Czy umowa kredytu z abuzywnymi klauzulami waloryzacyjnymi jest nieważna w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji gdy wyeliminowanie abuzywnych postanowień uniemożliwia dalsze funkcjonowanie umowy zgodnie z zamiarem stron, umowa może zostać uznana za nieważną w całości.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że polskie prawo nie przewiduje wypełniania luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul abuzywnych przepisami ogólnymi, a utrzymanie umowy bez mechanizmu waloryzacji znacząco przekształciłoby jej charakter, co jest niedopuszczalne.
Czy powód ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu, mimo możliwości dochodzenia zwrotu świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, ponieważ takie orzeczenie definitywnie rozstrzyga wzajemne relacje stron i zapobiega dalszym sporom, w tym dotyczącym zabezpieczeń.
Uzasadnienie
Ustalenie nieważności umowy rozstrzyga o braku obowiązku spełniania przyszłych świadczeń i znosi wątpliwości stron, co wykracza poza samo dochodzenie zwrotu spełnionych świadczeń.
Czy zarzut potrącenia podniesiony przez bank jest skuteczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut potrącenia wierzytelności banku z tytułu kapitału kredytu jest skuteczny.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wierzytelność banku z tytułu kapitału nie uległa przedawnieniu, a zarzut potrącenia został podniesiony w sposób warunkowy, ale jednocześnie stanowczy, co uzasadnia jego uwzględnienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. W. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § §1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 410 § §1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się do zwrotu świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do jej zwrotu w naturze i zakresie istniejącym, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli ma w tym interes prawny.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Potrącenia można dokonać przez oświadczenie jednej ze stron.
k.c. art. 498 § §2
Kodeks cywilny
Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie to ma moc wsteczną od chwili, w której potrącenie stało się możliwe.
Prawo bankowe art. 69 § ust. 1
Ustawa Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie środki pieniężne z przeznaczeniem na ustalony cel i zobowiązuje się do zwrotu przez kredytobiorcę wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonej wysokości.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § §1
Kodeks cywilny
Ocena niedozwolonego charakteru postanowień umowy następuje według stanu na dzień zawarcia umowy.
k.p.c. art. 327¹ § ²
Kodeks postępowania cywilnego
Pisane motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość.
k.c. art. 58 § §1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny przewiduje inny skutek, w szczególności może orzec o związaniu stron związane postanowieniami umowy, jeżeli są one ważne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul waloryzacyjnych w umowie kredytu denominowanego we franku szwajcarskim. • Nieważność umowy kredytu w całości z powodu abuzywności klauzul. • Skuteczność zarzutu potrącenia wierzytelności banku z tytułu kapitału kredytu.
Odrzucone argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu nieważności umowy. • Umowa kredytu nie jest nieważna w całości, a jedynie abuzywne klauzule są bezskuteczne. • Zarzut przedawnienia wierzytelności banku z tytułu kapitału kredytu. • Nieskuteczność zarzutu potrącenia z uwagi na jego warunkowy charakter.
Godne uwagi sformułowania
pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość • niepieniężnego o ustalenie oraz pieniężnego o zwrot dotąd spełnionych świadczeń • niedozwolonym charakterze części postanowień umownych • kwota kredytu denominowanego w CHF lub transzy kredytu zostanie określona według kursu kupna dewiz dla wyżej wymienionej waluty • ryzyko związane ze zmianą kursów walut • nie zostały określone zasady ustalania kursu tej waluty wobec złotego • nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy • nie można uznać, że obowiązek ten został spełniony poprzez bank, który poprzestał na ogólnym pouczeniu o możliwości wzrostu kursu w czasie trwania umowy • zarzut potrącenia obejmował wierzytelność wzajemną strony pozwanej wobec powoda w kwocie 269 953 złote
Skład orzekający
Grzegorz Krężołek
przewodniczący
Michał Góral
protokolant
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych, skutków nieważności umowy, skuteczności zarzutu potrącenia w sprawach o zwrot świadczeń z nieważnej umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dacie zawarcia umowy. Ocena zarzutu potrącenia może być specyficzna dla okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, a także pokazuje, jak zarzut potrącenia może wpłynąć na ostateczne rozstrzygnięcie, nawet po zmianie wyroku przez sąd drugiej instancji.
“Kredyt frankowy: Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uwzględniając zarzut potrącenia banku!”
Dane finansowe
zapłata: 10 164,42 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.