Orzeczenie · 2018-12-13

I ACA 620/18Bank hipoteką zapłaty odsetki druznik rzeczowy

Sąd

Sąd Apelacyjny w Białymstoku

Miejsce

Białystok

Data

2018-12-13

SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokaapelacyjny

hipotekadłużnik rzeczowywymagalnośćwypowiedzenie wierzytelnościodsetkinieruchomościbankowośćzabezpieczeniepostępowanie apelacyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła powództwa banku przeciwko dłużnikowi rzeczowemu, M. R., o zapłatę kwoty 225 674 zł zabezpieczonej hipoteką na nieruchomości stanowiącej współwłasność pozwanego. Sąd Okręgowy w Ostrołęce wydał nakaz zapłaty, który następnie częściowo uchylił, zasądzając kwotę główną i odsetki od późniejszej daty niż pierwotnie żądano. Sąd Okręgowy uznał, że hipoteka została prawidłowo ustanowiona, ale powództwo o odsetki było przedwczesne z uwagi na brak skutecznego wypowiedzenia wierzytelności wobec dłużnika rzeczowego. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, rozpoznając apelacje obu stron, podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, ale częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Apelacyjny uznał, że wezwanie do zapłaty skierowane do dłużnika rzeczowego, wraz z upływem wyznaczonego terminu, stanowi skuteczne wypowiedzenie wierzytelności hipotecznej, co skutkowało zasądzeniem odsetek od daty wskazanej przez Sąd Apelacyjny. Jednocześnie Sąd Apelacyjny zmienił rozstrzygnięcie w zakresie ograniczenia odpowiedzialności pozwanego, precyzując jego zakres.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'wypowiedzenie' wierzytelności hipotecznej wobec dłużnika rzeczowego, skutki ogłoszenia upadłości dłużnika osobistego dla dłużnika rzeczowego, oraz zasady ustanawiania i egzekwowania hipotek.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego interpretacja przepisów o wypowiedzeniu wierzytelności hipotecznej ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wezwanie do zapłaty skierowane do dłużnika rzeczowego, wraz z upływem wyznaczonego terminu, stanowi skuteczne wypowiedzenie wierzytelności hipotecznej w rozumieniu art. 78 ust. 1 u.k.w.h.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wezwanie do zapłaty skierowane do dłużnika rzeczowego, które umożliwia mu spłatę wierzytelności i stanowi jednoznaczną informację o zamiarze wierzyciela odzyskania należności, jest uznawane za skuteczne wypowiedzenie wierzytelności hipotecznej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny szeroko interpretuje pojęcie 'wypowiedzenia' w kontekście art. 78 ust. 1 u.k.w.h., uznając, że nie musi ono zawierać konkretnego sformułowania, a istotne jest, aby właściciel nieruchomości uzyskał jednoznaczną informację o zamiarze wierzyciela przystąpienia do odzyskania wierzytelności. Dominuje stanowisko, że wezwanie do zapłaty lub doręczenie pozwu spełnia te kryteria.

Czy ogłoszenie upadłości dłużnika osobistego powoduje automatyczną wymagalność zobowiązań dłużnika rzeczowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ogłoszenie upadłości dłużnika osobistego nie skutkuje automatycznie wymagalnością zobowiązań dłużnika rzeczowego, który nie jest uczestnikiem postępowania upadłościowego. Regulacja art. 91 ust. 1 prawa upadłościowego dotyczy zobowiązań osobistych upadłego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że art. 91 ust. 1 prawa upadłościowego odnosi się wyłącznie do zobowiązań osobistych upadłego, a nie do zobowiązań dłużnika rzeczowego. Dlatego też, ogłoszenie upadłości dłużnika osobistego nie eliminuje konieczności wypowiedzenia wierzytelności rzeczowej wobec dłużnika rzeczowego.

Czy oświadczenie o ustanowieniu hipoteki na nieruchomości, złożone przez współwłaściciela, jest ważne i skuteczne, jeśli współwłaściciel twierdzi, że miał inną intencję?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, oświadczenie o ustanowieniu hipoteki jest ważne i skuteczne, jeśli jego literalna wykładnia jest jednoznaczna, a wnioski sądu znajdują oparcie w tekście dokumentu i kontekście sprawy. Twierdzenia o innej intencji lub złożeniu oświadczenia pod wpływem błędu, bez zachowania wymogów prawnych, nie rodzą skutków prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił priorytet literalnej wykładni oświadczenia oraz fakt, że wpis hipoteki do księgi wieczystej korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Kwestionowanie przez pozwanego podstawy ustanowienia hipoteki w późniejszym etapie, bez wcześniejszego skarżenia wpisu, zostało uznane za taktykę obronną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku

Strona wygrywająca

częściowo powód, częściowo obie strony

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Bank (...) w K.	instytucja	powód
M. R.	osoba_fizyczna	pozwany
K. R.	osoba_fizyczna	dłużnik osobisty

Przepisy (7)

Główne

u.k.w.h. art. 78 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wymagalność wierzytelności hipotecznej wobec właściciela nieruchomości niebędącego dłużnikiem osobistym zależy od wypowiedzenia przez wierzyciela, które musi być dokonane w stosunku do niego. Pojęcie 'wypowiedzenie' jest rozumiane szeroko i może obejmować wezwanie do zapłaty lub doręczenie pozwu.

Pomocnicze

k.c. art. 65 § 1

Kodeks cywilny

Wykładnia oświadczeń woli powinna uwzględniać cel umowy i zasady współżycia społecznego. Literalna wykładnia ma priorytet, gdy jest jednoznaczna.

k.p.c. art. 319

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd z urzędu powinien zastrzec właścicielowi nieruchomości niebędącemu dłużnikiem osobistym prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności do przedmiotu hipoteki.

p.u.n. art. 91 § 1

Prawo upadłościowe i naprawcze

Zobowiązania pieniężne upadłego, których termin płatności świadczenia jeszcze nie nastąpił, stają się wymagalne z dniem ogłoszenia upadłości.

k.c. art. 61 § 1

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią.

k.c. art. 111

Kodeks cywilny

Termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia.

u.k.w.h. art. 3

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wpis do księgi wieczystej korzysta z domniemania, że odpowiada stanowi prawnemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wezwanie do zapłaty skierowane do dłużnika rzeczowego, wraz z upływem terminu, stanowi skuteczne wypowiedzenie wierzytelności hipotecznej. • Oświadczenie o ustanowieniu hipoteki jest ważne i jednoznaczne. • Wpis hipoteki do księgi wieczystej korzysta z domniemania zgodności ze stanem prawnym.

Odrzucone argumenty

Brak skutecznego wypowiedzenia wierzytelności hipotecznej wobec dłużnika rzeczowego. • Roszczenie było przedwczesne z uwagi na brak wypowiedzenia. • Oświadczenie o ustanowieniu hipoteki miało inną intencję. • Ogłoszenie upadłości dłużnika osobistego powoduje wymagalność zobowiązań dłużnika rzeczowego.

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia literalna pisemnego oświadczenia ma priorytet, a przy tym, wnioski jakie Sąd wywiódł znajdują oparcie nie tylko w tekście złożonego przez pozwanego oświadczenia, którego zapis słowny ma jednoznaczny wydźwięk (...), ale również w kontekście okoliczności ujawnionych w sprawie. • W praktyce orzeczniczej i piśmiennictwie – poza nielicznymi wyjątkami – termin „wypowiedzenie", o którym mowa w art. 78 u.k.w.h. jest rozumiany szeroko. • Dominuje stanowisko, że chodzi o każdą jednostronną czynność, która bezpośrednio prowadzi do tego, że wierzytelność zabezpieczona hipoteką staje się wymagalna.

Skład orzekający

Elżbieta Kuczyńska

przewodniczący-sprawozdawca

Beata Wojtasiak

sędzia

Bogusław Dobrowolski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wypowiedzenie' wierzytelności hipotecznej wobec dłużnika rzeczowego, skutki ogłoszenia upadłości dłużnika osobistego dla dłużnika rzeczowego, oraz zasady ustanawiania i egzekwowania hipotek."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego interpretacja przepisów o wypowiedzeniu wierzytelności hipotecznej ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów egzekucji z nieruchomości zabezpieczonej hipoteką, w tym kluczowej kwestii skuteczności wypowiedzenia wierzytelności wobec dłużnika rzeczowego, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.

“Czy wezwanie do zapłaty to już wypowiedzenie hipoteki? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe zasady egzekucji z nieruchomości.”

Dane finansowe

WPS: 225 674 PLN

kwota główna: 225 674 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników