I ACa 2072/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w L. oddalił apelację pozwanego Towarzystwa (...) S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w L., który zasądził zadośćuczynienie i odszkodowanie dla powodów U. J., A. J. i S. J. po śmierci ich 6-letniego syna i brata w wypadku komunikacyjnym. Sąd Okręgowy ustalił, że śmierć nastąpiła w wyniku obrażeń doznanych w wypadku z dnia 23.04.2020 r., a zmarły przyczynił się do powstania szkody w 30%. Sąd zasądził zadośćuczynienie w kwotach po 87 250 zł dla rodziców i 45 680 zł dla siostry, a także zwrot kosztów pogrzebu w kwocie 3 840 zł, pomniejszając te kwoty o już wypłacone przez ubezpieczyciela świadczenia. Pozwany ubezpieczyciel zaskarżył wyrok, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 362 k.c. w zw. z art. 446 § 1 i § 4 k.c., art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 109 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Głównym zarzutem apelacji było błędne ustalenie wysokości zadośćuczynień i stopnia przyczynienia się zmarłego do szkody. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną. Przyjął ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego za własne, prostując jedynie omyłkowe założenia apelującego dotyczące kwot wyjściowych zadośćuczynień. Sąd podkreślił, że ocena przyczynienia się małoletniego do szkody powinna być rozpatrywana na gruncie adekwatnego związku przyczynowego (art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 362 k.c.), a nie prostego przyczynienia się. Uznano, że kierujący pojazdem, mimo braku możliwości uniknięcia wypadku przy prędkości dozwolonej, nie zachował należytej ostrożności, widząc grupę pieszych z dziećmi na skraju drogi. Sąd Apelacyjny utrzymał ustalony przez Sąd Okręgowy 30% stopień przyczynienia się zmarłego do szkody, uznając go za zgodny z orzecznictwem. Nie podzielono również zarzutu naruszenia przepisów dotyczących odsetek, wskazując, że wymagalność roszczenia ubezpieczeniowego jest regulowana przez ustawę o ubezpieczeniach obowiązkowych, a pobieżne postępowanie likwidacyjne ubezpieczyciela nie może prowadzić do premiowania go poprzez zasądzenie odsetek od daty wyrokowania. W konsekwencji apelacja została oddalona, a pozwanemu zasądzono koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przyczynienia się małoletniego do szkody w wypadku komunikacyjnym oraz zasad ustalania wymagalności odsetek od świadczeń ubezpieczeniowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym poszkodowanym jest dziecko, co wpływa na ocenę przyczynienia się.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku śmierci małoletniego w wypadku komunikacyjnym, jego przyczynienie się do powstania szkody może być podstawą do zmniejszenia należnego zadośćuczynienia, a jeśli tak, to w jakim stopniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyczynienie się małoletniego do powstania szkody może być podstawą do zmniejszenia zadośćuczynienia, jednakże ocena ta powinna być dokonywana na gruncie adekwatnego związku przyczynowego (art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 362 k.c.) z uwzględnieniem wieku i ograniczonej możliwości oceny sytuacji przez dziecko. W niniejszej sprawie ustalono 30% przyczynienie się zmarłego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ocena przyczynienia się małoletniego do szkody wymaga analizy związku przyczynowego, a nie prostego przypisania winy. Podkreślono obowiązek zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem, zwłaszcza w obecności pieszych z dziećmi. Ustalony 30% stopień przyczynienia się zmarłego został uznany za zgodny z orzecznictwem i okolicznościami sprawy.
Od kiedy należą się odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonego zadośćuczynienia w przypadku szkody wyrządzonej przez ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonego zadośćuczynienia należą się od dnia, w którym świadczenie stało się wymagalne zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, a nie od daty wyrokowania, chyba że w toku postępowania ujawniły się nowe okoliczności wpływające na rozmiar krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że wymagalność roszczenia ubezpieczeniowego jest regulowana przez ustawę o ubezpieczeniach obowiązkowych, która określa terminy wypłaty odszkodowania. Pobieżne postępowanie likwidacyjne ubezpieczyciela i zaniżone świadczenia nie mogą stanowić podstawy do zasądzenia odsetek od daty wyrokowania. W niniejszej sprawie nie było podstaw do odstąpienia od reguł dotyczących wymagalności świadczeń od daty wezwania do zapłaty lub terminów ustawowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. J. | osoba_fizyczna | powód |
| A. J. | osoba_fizyczna | powód |
| S. J. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo (...) spółka akcyjna w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 446 § 4
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy zasądzenia odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę po śmierci osoby najbliższej. Sąd ma swobodę w ustaleniu wysokości świadczenia, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega zmniejszeniu stosownie do okoliczności. Ocena przyczynienia się małoletniego wymaga analizy związku przyczynowego.
Pomocnicze
k.c. art. 436 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego za szkodę wyrządzoną w ruchu.
k.c. art. 435 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez ruch przedsiębiorstwa.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek naprawienia szkody obejmuje straty, które poniósł poszkodowany oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
u.u.o. art. 109
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przepis regulujący odpowiedzialność ubezpieczyciela.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 387 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek ponownego przytaczania ustaleń faktycznych i oceny dowodów przez sąd odwoławczy.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
k.c. art. 426
Kodeks cywilny
Wyłączenie odpowiedzialności osób małoletnich do lat 13 na zasadzie winy.
p.r.d. art. 4
Prawo o ruchu drogowym
Zasada ograniczonego zaufania.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia bezterminowego.
k.c. art. 120
Kodeks cywilny
Wymagalność roszczenia.
u.u.o. art. 14 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Termin wypłaty odszkodowania przez zakład ubezpieczeń.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek orzeczenia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrzymanie w mocy wyroku Sądu Okręgowego w zakresie zasądzonego zadośćuczynienia i odszkodowania. • Potwierdzenie prawidłowości ustalenia 30% przyczynienia się zmarłego małoletniego do powstania szkody. • Utrzymanie w mocy wyroku w zakresie daty wymagalności odsetek ustawowych za opóźnienie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c.). • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 362 k.c. w zw. z art. 446 § 1 i § 4 k.c., art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 109 u.u.o.). • Kwestionowanie wysokości zasądzonego zadośćuczynienia jako rażąco wygórowanego. • Kwestionowanie daty początkowej biegu odsetek ustawowych za opóźnienie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja jest niezasadna, a część jej zarzutów i wniosków została oparta na oczywiście omyłkowych założeniach. • Nie jest prawdą, jak zarzuca apelujący, jakoby Sąd Okręgowy ustalił wysokość zadośćuczynień należnych rodzicom zmarłego na kwoty po 130000 zł, a siostrze na kwotę 65000 zł, miarkując ich wysokość o wskaźnik 30%. • Podstawowym problemem w niniejszej sprawie jest ocena odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela, jako pochodnej odpowiedzialności sprawcy wypadku komunikacyjnego... • W ocenie Sądu kierujący pojazdem, który widział ze znacznej odległości na skraju jezdni kobietę z trójką małych dzieci, w tym jedno dziecko na ręku, powinien zachować szczególną ostrożność... • Pobieżne postępowanie likwidacyjne i przyznanie świadczeń w wysokości istotnie zaniżonej nie może prowadzić do swoistego premiowania ubezpieczyciela w zakresie określenia daty początkowej odsetek od dnia wyrokowania, zamiast w myśl terminów oznaczonych powołanymi przepisami.
Skład orzekający
Mariusz Tchórzewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyczynienia się małoletniego do szkody w wypadku komunikacyjnym oraz zasad ustalania wymagalności odsetek od świadczeń ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym poszkodowanym jest dziecko, co wpływa na ocenę przyczynienia się.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy tragicznego wypadku z udziałem dziecka, co nadaje jej silny ładunek emocjonalny. Interpretacja przepisów dotyczących przyczynienia się małoletniego do szkody oraz odpowiedzialności ubezpieczyciela jest istotna dla praktyki prawniczej.
“Czy 6-latek może "przyczynić się" do własnej śmierci w wypadku? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 87 250 PLN
zadośćuczynienie: 87 250 PLN
zadośćuczynienie: 45 680 PLN
zwrot kosztów pogrzebu: 3840 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.