I ACa 1599/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu, rozpoznając apelację powodów Ł. O. i Ł. O. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu, zmienił zaskarżone orzeczenie. Sąd Okręgowy pierwotnie oddalił powództwo główne i ewentualne o ustalenie i zapłatę, a także zasądził od powodów na rzecz pozwanego banku koszty procesu. Sąd Apelacyjny, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uznał apelację powodów za zasadną. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia była ocena klauzul przeliczeniowych w umowie kredytu indeksowanego do CHF. Sąd Apelacyjny stwierdził, że klauzule te, dotyczące mechanizmu indeksacji, określają główne świadczenie kredytobiorcy i nie zostały indywidualnie uzgodnione. Ponadto, bank nie wywiązał się z obowiązków informacyjnych wobec konsumentów, nie wyjaśniając w sposób zrozumiały ryzyka związanego z indeksacją. W związku z tym, klauzule te zostały uznane za abuzywne na gruncie art. 385¹ k.c. i art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG. Sąd uznał, że eliminacja tych klauzul prowadzi do nieważności całej umowy kredytowej, co jest zgodne z dominującym orzecznictwem TSUE i SN. W konsekwencji, strony powinny rozliczyć się z tytułu świadczeń nienależnych (art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c.). Sąd zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów kwotę 66.975,33 zł i 860,84 CHF, tytułem zwrotu wpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Zasądzono również koszty postępowania za obie instancje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów CHF i konsekwencji nieważności umowy, rozliczenia stron na gruncie teorii dwóch kondykcji.
Dotyczy umów zawartych przed wprowadzeniem szczegółowych regulacji dotyczących kredytów walutowych i przy braku indywidualnego uzgodnienia klauzul.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu indeksowanego do waluty obcej, które nie zostały indywidualnie uzgodnione i nie były jasno przedstawione konsumentowi, mogą być uznane za postanowienia abuzywne w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu indeksowanego do CHF, które nie były indywidualnie uzgodnione i nie wyjaśniały w sposób zrozumiały mechanizmu indeksacji oraz ryzyka z tym związanego, są postanowieniami abuzywnymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank nie wywiązał się z obowiązku informacyjnego, nie przedstawiając konsumentom w sposób zrozumiały mechanizmu indeksacji i związanego z nim ryzyka. Klauzule te nie były indywidualnie negocjowane i rażąco naruszały interesy konsumentów, dając bankowi swobodę w kształtowaniu kursu waluty.
Czy umowa kredytu, z której wyeliminowano abuzywne klauzule przeliczeniowe, może nadal wiązać strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku gdy klauzule przeliczeniowe stanowią główne świadczenie kredytobiorcy i ich eliminacja prowadzi do zaniknięcia ryzyka kursowego, umowa nie może dalej funkcjonować i jest nieważna.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE i SN, zgodnie z którym utrzymanie umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul indeksacyjnych nie jest możliwe z prawnego punktu widzenia, ponieważ prowadzi to do zaniknięcia kluczowego elementu umowy, jakim jest ryzyko kursowe.
Jakie są konsekwencje prawne stwierdzenia nieważności umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej w zakresie rozliczeń między stronami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Strony powinny rozliczyć się z tytułu świadczeń nienależnych na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c.), przy zastosowaniu teorii dwóch kondykcji.
Uzasadnienie
Świadczenia spełnione w wykonaniu nieważnej umowy są świadczeniami nienależnymi. Zgodnie z teorią dwóch kondykcji, kredytobiorcy przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych rat, a bankowi roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału. Roszczenia te są od siebie niezależne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. O. | osoba_fizyczna | powód |
| Ł. O. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, nie dotyczy to jednak postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W niniejszej sprawie klauzule indeksacyjne nie były sformułowane w sposób prosty i zrozumiały, a bank nie wykazał indywidualnego uzgodnienia.
Pomocnicze
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący świadczenia nienależnego, stosowany do rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący obowiązku zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia, stosowany do rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy.
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa przyjęcia ustaleń faktycznych sądu I instancji przez sąd II instancji.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd II instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Prawo bankowe art. 69 § ust. 2 pkt 4a) i ust. 3
Ustawa - Prawo bankowe
Przepisy dotyczące kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej, wprowadzone po dacie zawarcia umowy.
k.c. art. 358 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący wyrażania zobowiązań w walucie polskiej, nowelizowany w trakcie obowiązywania umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu indeksowanego do CHF są abuzywne. • Bank nie wywiązał się z obowiązku informacyjnego wobec konsumentów. • Umowa kredytu jest nieważna z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych. • Powodowie mają prawo do zwrotu świadczeń nienależnych (wpłaconych rat).
Odrzucone argumenty
Oddalenie powództwa przez Sąd Okręgowy. • Argumentacja banku o ważności umowy i braku abuzywności klauzul. • Zarzut wygaśnięcia roszczenia z uwagi na złożone przez powodów oświadczenie o potrąceniu (rozpoznawany w innej sprawie).
Godne uwagi sformułowania
brak było podstaw do wydania wyroku kasatoryjnego • klauzule przeliczeniowe mogą być oceniane na gruncie art. 385¹ k.c. jako postanowienia abuzywne • nie przedstawiono im symulacji zadłużenia w długiej perspektywie czasowej, nie uprzedzono o możliwości zmiany kursu waluty • nawet najbardziej staranny konsument nie był w stanie przewidzieć konsekwencji ekonomicznych kredytu hipotecznego we frankach szwajcarskich • nie sposób przyjąć, by kwestionowane postanowienia umowne zostały indywidualnie uzgodnione • eliminacja ze stosunku prawnego postanowień uznanych za abuzywne (...) w realiach rozpoznawanej sprawy prowadzić musiała do zniweczenia całego stosunku prawnego • świadczenia spełnione w wykonaniu nieważnej umowy są świadczeniami nienależnymi • teoria dwóch kondykcji
Skład orzekający
Jacek Gołaczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów CHF i konsekwencji nieważności umowy, rozliczenia stron na gruncie teorii dwóch kondykcji."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych przed wprowadzeniem szczegółowych regulacji dotyczących kredytów walutowych i przy braku indywidualnego uzgodnienia klauzul.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych, klauzul abuzywnych i nieważności umów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Rozstrzygnięcie oparte na orzecznictwie TSUE i SN ma istotne znaczenie praktyczne.
“Kredyt we frankach okazał się nieważny! Sąd Apelacyjny zasądził zwrot rat od banku.”
Dane finansowe
zwrot rat kapitałowo-odsetkowych: 66 795,33 PLN
zwrot rat kapitałowo-odsetkowych: 860,84 CHF
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.