Orzeczenie · 2014-03-11

I ACa 1302/13

Sąd
Sąd Apelacyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2014-03-11
SAOSGospodarczespółki handloweWysokaapelacyjny
spółka jawnazyskiwspólnicypodział zyskuroszczeniekodeks spółek handlowychapelacjakoszty procesu

Sprawa dotyczyła powództwa E. P. przeciwko spółce jawnej Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) E. P. K. K. o zapłatę przypadającego jej udziału w zysku spółki za lata 2007-2010. Sąd Okręgowy w Łodzi zasądził od spółki na rzecz powódki kwotę 1.265.030,02 zł, oddalając powództwo wobec wspólniczki K. K. w części i odrzucając je w innej części z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Sąd Okręgowy ustalił, że powódka, jako wspólniczka z 50% udziałem w zyskach, miała prawo do części zysku, a spółka nie wykazała, aby faktycznie wypłaciła jej należne kwoty, pomimo że powódka otrzymywała pewne środki i podpisywała deklaracje podatkowe. Pozwana spółka wniosła apelację, kwestionując m.in. interpretację art. 52 § 1 Kodeksu spółek handlowych oraz twierdząc, że powódka została faktycznie zaspokojona poprzez inne świadczenia (remonty, opłaty za media). Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że spółka nie wykazała faktycznego zaspokojenia roszczenia powódki, a jedynie księgowe zapisy czy wydatki na rzecz spółki nie stanowiły przysporzenia majątkowego na rzecz powódki. Sąd Apelacyjny odrzucił również argumenty dotyczące rozwiązania spółki i zastosowania art. 82 ksh, wskazując, że postępowanie likwidacyjne nie zostało wszczęte, a spółka nadal mogła być pozywana na podstawie art. 52 ksh. W konsekwencji apelacja została oddalona, a pozwanej spółce zasądzono zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 52 § 1 ksh w kontekście faktycznego zaspokojenia roszczenia wspólnika o wypłatę zysku w spółce jawnej, a także kwestia dochodzenia roszczeń po rozwiązaniu spółki przed wszczęciem likwidacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki spółki jawnej i sposobu rozliczania zysków między wspólnikami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy spółka jawna jest zobowiązana do wypłaty przypadającego wspólnikowi udziału w zysku, nawet jeśli nie doszło do formalnego zatwierdzenia sprawozdania finansowego lub faktycznego przekazania środków pieniężnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka jawna jest zobowiązana do wypłaty przypadającego wspólnikowi udziału w zysku, a dla zwolnienia się z odpowiedzialności musi wykazać faktyczne przysporzenie majątkowe na rzecz wspólnika, a nie jedynie księgowe transfery.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zysk spółki istnieje obiektywnie, a jego wypłata jest wymagalna z końcem roku obrotowego. Niedopełnienie administracyjnego obowiązku zatwierdzenia sprawozdania finansowego nie uprawnia do uchylenia się od wypłaty zysku. Forma zadośćuczynienia jest dowolna, ale musi przybrać postać faktycznego przysporzenia, a nie pozornego księgowego transferu.

Czy wydatki poniesione przez spółkę na remonty lub opłaty za media, które mogły być związane z majątkiem wspólnika, stanowią faktyczne zaspokojenie roszczenia wspólnika o wypłatę zysku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli spółka nie wykaże wyraźnej zgody wspólnika na takie rozporządzenie jego zyskiem i braku faktycznego przysporzenia na jego rzecz.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że twierdzenia spółki o zaspokojeniu roszczenia powódki poprzez regulację jej zobowiązań lub pokrycie kosztów remontów nie mogły odnieść skutku, gdyż powódka skutecznie je zakwestionowała, przedstawiając dowody opłat za media na swoje nazwisko i podważając związek inwestycji spółki z jej majątkiem.

Czy po rozwiązaniu spółki jawnej wyrokiem sądowym, roszczenie wspólnika o wypłatę zysku może być nadal dochodzone na podstawie art. 52 § 1 ksh, czy też ogranicza się do roszczenia z art. 82 § 2 ksh?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Dopóki nie zostało wszczęte postępowanie likwidacyjne, roszczenie o wypłatę zysku może być dochodzone na podstawie art. 52 § 1 ksh.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że art. 82 ksh znajduje zastosowanie dopiero po otwarciu likwidacji spółki. Ponieważ postępowanie likwidacyjne nie zostało wszczęte, spółka nadal mogła być pozywana na podstawie art. 52 ksh, a argumentacja apelacji oparta na art. 82 ksh była wadliwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
E. P.

Strony

NazwaTypRola
E. P.osoba_fizycznapowódka
K. K.osoba_fizycznapozwana
Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowe (...) spółka jawna E. P. K. K.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.s.h. art. 52 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Przepis reguluje prawo wspólnika do żądania podziału i wypłaty przypadającej na niego części zysku z końcem każdego roku obrotowego. Sąd podkreślił, że wypłata zysku musi oznaczać faktyczne przysporzenie majątkowe na rzecz wspólnika.

Pomocnicze

k.s.h. art. 82 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Przepis dotyczy roszczeń wspólnika po otwarciu likwidacji spółki. Sąd uznał, że nie miał zastosowania w tej sprawie, ponieważ likwidacja nie została wszczęta.

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia pozwu z uwagi na powagę rzeczy osądzonej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący ciężaru dowodu.

u.o.r. art. 53 § ust. 1

Ustawa o rachunkowości

Dotyczy obowiązku zatwierdzenia sprawozdania finansowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie wykazała faktycznego zaspokojenia roszczenia powódki o wypłatę zysku. • Księgowe zapisy i wydatki na rzecz spółki nie stanowią przysporzenia majątkowego na rzecz wspólnika. • Roszczenie o wypłatę zysku może być dochodzone na podstawie art. 52 ksh, dopóki nie wszczęto postępowania likwidacyjnego.

Odrzucone argumenty

Powódka została faktycznie zaspokojona poprzez inne świadczenia (remonty, opłaty za media). • Po rozwiązaniu spółki roszczenie o wypłatę zysku ogranicza się do art. 82 ksh. • Błędna interpretacja art. 52 § 1 ksh przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

nie można wykluczyć również innego sposobu wykonania tego zobowiązania przez spółkę. Niemniej w takim wypadku, bez wątpienia, taka czynność spółki jako dłużnika powinna mieć wyraźne umocownie w postaci stosownej zgody wierzyciela. • nie ma w rachunkowości takiego pojęcia jak “wypłata - zaspokojenie wierzytelności (roszczenia) w sensie prawnym”, którym to określeniem posługuje się strona apelująca. • dla zwolnienia się przez pozwaną Spółkę z odpowiedzialności względem wspólnika na gruncie art. 52 1 ksh Spółka musi wykazać dokonanie przysporzenia odpowiadającego wielkości należnego wspólnikowi udziału w zysku. • Warunku takiego nie spełnia natomiast żaden jedynie pozorny “księgowy” transfer środków, któremu nie towarzyszy faktycznie żadne przysporzenie na rzecz wspólnika, czy to w postaci powiększenia jego aktywów, czy pomniejszenia pasywów.

Skład orzekający

Jolanta Grzegorczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Lilla Mateuszczyk

sędzia

Wincenty Ślawski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 52 § 1 ksh w kontekście faktycznego zaspokojenia roszczenia wspólnika o wypłatę zysku w spółce jawnej, a także kwestia dochodzenia roszczeń po rozwiązaniu spółki przed wszczęciem likwidacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spółki jawnej i sposobu rozliczania zysków między wspólnikami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt rodzinny w kontekście biznesowym i precyzyjnie wyjaśnia, co oznacza faktyczna wypłata zysku w spółce jawnej, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców.

Czy księgowe zapisy wystarczą, by udowodnić wypłatę zysku? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, co naprawdę oznacza zysk dla wspólnika spółki jawnej.

Dane finansowe

WPS: 1 265 030,02 PLN

część zysku spółki: 1 265 030,02 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 7200 PLN

Sektor

gospodarcze

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst