I 1 C 64/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, wystąpiła przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z żądaniem zapłaty ponad 11 tys. zł tytułem zwrotu kosztów kredytu konsumenckiego, powołując się na umowę cesji wierzytelności zawartą z konsumentką oraz udzielone jej pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Sąd Rejonowy w Gdyni, rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym, uznał legitymację procesową powódki wynikającą z umowy cesji, w tym cesji wierzytelności przyszłych. Sąd stwierdził, że konsumentka, zawierając umowę cesji, wyraziła wolę skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia była ocena naruszeń ustawy o kredycie konsumenckim przez pozwaną SKOK. Sąd uznał, że SKOK błędnie naliczał odsetki od skredytowanych kosztów kredytu, w tym prowizji, co stanowiło naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim. Wskazano, że całkowita kwota kredytu powinna obejmować jedynie środki faktycznie udostępnione konsumentowi, a naliczanie odsetek od kosztów kredytu jest niedopuszczalne. W związku z tym, oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego było skuteczne, a powództwo o zwrot nienależnie pobranych kwot (odsetek i części prowizji) zostało uwzględnione w części. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie, zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów procesu, proporcjonalnie do wygranej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie skuteczności cesji wierzytelności konsumenckich na rzecz przedsiębiorców oraz zasad stosowania sankcji kredytu darmowego w przypadku błędnego naliczania odsetek od skredytowanych kosztów kredytu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia obowiązków informacyjnych związanych z naliczaniem odsetek od kosztów kredytu. Interpretacja przepisów ustawy o kredycie konsumenckim.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa powierniczego przelewu wierzytelności, w tym wierzytelności przyszłych, zawarta przez konsumenta z przedsiębiorcą, jest skuteczna i uprawnia cesjonariusza do dochodzenia roszczeń z tytułu sankcji kredytu darmowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa powierniczego przelewu wierzytelności, w tym wierzytelności przyszłych, jest skuteczna i uprawnia cesjonariusza do dochodzenia roszczeń z tytułu sankcji kredytu darmowego, ponieważ konsument cedując wierzytelność wyraża wolę skorzystania z sankcji, a właściwość zobowiązania nie sprzeciwia się takiemu przelewowi.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale SN III CZP 114/17, wskazując, że cesja wierzytelności konsumenta, nawet przyszłych, nie zagraża interesom dłużnika i może być dokonana na rzecz przedsiębiorcy. Przelew wierzytelności, w tym o zwrot nienależnie pobranych kwot, nie wyklucza możliwości skorzystania z sankcji kredytu darmowego, a wręcz może świadczyć o woli konsumenta skorzystania z tej sankcji.
Czy błędne naliczanie odsetek od skredytowanych kosztów kredytu konsumenckiego (w tym prowizji) stanowi naruszenie ustawy o kredycie konsumenckim i uzasadnia zastosowanie sankcji kredytu darmowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, błędne naliczanie odsetek od skredytowanych kosztów kredytu, które nie zostały faktycznie udostępnione konsumentowi jako całkowita kwota kredytu, stanowi naruszenie ustawy o kredycie konsumenckim i uzasadnia zastosowanie sankcji kredytu darmowego.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, wyjaśnił, że całkowita kwota kredytu obejmuje jedynie środki faktycznie wypłacone konsumentowi. Naliczenie odsetek od kosztów kredytu, które zostały skredytowane i nie zostały w pełni postawione do dyspozycji konsumenta, jest niezgodne z prawem i prowadzi do zawyżenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz całkowitej kwoty do zapłaty, co uzasadnia zastosowanie sankcji kredytu darmowego.
Czy umowa kredytu konsumenckiego, w której całkowita kwota kredytu jest niższa niż kwota faktycznie wypłacona konsumentowi (z uwzględnieniem skredytowanych kosztów), narusza obowiązki informacyjne wobec konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie sformułowanie umowy wprowadza konsumenta w błąd co do rzeczywistej kwoty pożyczki i jej kosztów, naruszając obowiązki informacyjne wynikające z ustawy o kredycie konsumenckim.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że różnica między 'kwotą kredytu' a 'całkowitą kwotą kredytu', gdzie ta pierwsza obejmuje skredytowane koszty, jest niejasna dla konsumenta i utrudnia porównywanie ofert. Naliczenie odsetek od kwoty wyższej niż faktycznie udostępniona konsumentowi jest wadliwe i narusza jego interesy ekonomiczne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powód |
| Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa im. F. S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
u.k.k. art. 45 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
W przypadku naruszenia przez kredytodawcę określonych przepisów ustawy, konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy.
u.k.k. art. 30 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Naruszenie obowiązku informacyjnego dotyczącego rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania i całkowitej kwoty do zapłaty, poprzez błędne naliczanie odsetek od skredytowanych kosztów kredytu, uzasadnia sankcję kredytu darmowego.
Pomocnicze
k.c. art. 509 § § 1
Kodeks cywilny
Przelew wierzytelności jest dopuszczalny, chyba że sprzeciwia się temu ustawa, zastrzeżenie umowne albo właściwość zobowiązania. W przypadku wierzytelności o zwrot nienależnie pobranych kwot od konsumenta, właściwość zobowiązania nie sprzeciwia się przelewowi.
u.k.k. art. 45 § ust. 5
Ustawa o kredycie konsumenckim
Konsument ma prawo do ukształtowania stosunku prawnego z tytułu umowy kredytowej zarówno w czasie trwania umowy jak i po jej wykonaniu.
u.k.k. art. 29 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
u.k.k. art. 30 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Umowa o kredyt konsumencki powinna zawierać m.in. informacje o rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, całkowitej kwocie do zapłaty, innych kosztach, prawie do wcześniejszej spłaty, prawie do odstąpienia od umowy.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w zależności od wyniku sprawy.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany żądaniem pozwu.
k.p.c. art. 5054 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Niedopuszczalna jest zmiana powództwa w postępowaniu uproszczonym.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uprawnieniem i nie korzysta z ochrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczność umowy cesji wierzytelności, w tym wierzytelności przyszłych. • Skuteczność oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. • Naruszenie przez SKOK ustawy o kredycie konsumenckim poprzez błędne naliczanie odsetek od skredytowanych kosztów kredytu. • Wprowadzenie konsumenta w błąd co do całkowitej kwoty kredytu i jego kosztów.
Odrzucone argumenty
Brak legitymacji czynnej powódki. • Naruszenie art. 5 k.c. przez powódkę. • Zarzuty dotyczące innych naruszeń ustawy o kredycie konsumenckim (np. brak informacji o innych kosztach, warunkach zmiany kosztów, prawie do wcześniejszej spłaty, prawie do odstąpienia od umowy, składce członkowskiej, zmiennej stopie oprocentowania, zadłużeniu przeterminowanym, kosztach sądowych i egzekucyjnych, ubezpieczeniu).
Godne uwagi sformułowania
Sankcja kredytu darmowego polega na uprawnieniu konsumenta do spłaty kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy. • Całkowita kwota kredytu w rozumieniu przepisów nie obejmuje żadnych kwot, których przeznaczeniem jest wywiązanie się ze zobowiązań podjętych w ramach odnośnej umowy o kredyt, takich jak koszty administracyjne, odsetki, opłata za udzielenie kredytu czy wszelkie inne typy kosztów, które musi ponieść konsument. • Konsument, powierzając profesjonalnemu podmiotowi ściągnięcie wierzytelności mającej swe źródło w klauzuli abuzywnej, ma większe szanse na jej wyegzekwowanie, niż gdyby działał samodzielnie w stosunku do przedsiębiorcy, który stosował wobec niego niedozwolone praktyki.
Skład orzekający
Małgorzata Żelewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności cesji wierzytelności konsumenckich na rzecz przedsiębiorców oraz zasad stosowania sankcji kredytu darmowego w przypadku błędnego naliczania odsetek od skredytowanych kosztów kredytu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia obowiązków informacyjnych związanych z naliczaniem odsetek od kosztów kredytu. Interpretacja przepisów ustawy o kredycie konsumenckim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu błędnego naliczania kosztów kredytów konsumenckich przez instytucje finansowe i pokazuje, jak konsumenci mogą dochodzić swoich praw, nawet poprzez cesję wierzytelności. Wyjaśnia skomplikowane zagadnienia prawne w przystępny sposób.
“SKOK przegrywa z firmą windykacyjną: Sąd potwierdza prawo do zwrotu pieniędzy za błędnie naliczone odsetki od kredytu!”
Dane finansowe
WPS: 11 167,36 PLN
zapłata: 9784,96 PLN
zwrot kosztów procesu: 3408,92 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.