FSK 1803/04

FSK 1803/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Gruszczyński /przewodniczący/
Jan Rudowski
Krzysztof Stanik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174 pkt 2, art. 183 par. 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Gruszczyński, Sędziowie NSA Jan Rudowski, Krzysztof Stanik ( spr.), Protokolant Ewa Tokarczyk, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Doroty B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 lutego 2004 r. sygn. akt 1/III SA 1634/02 w sprawie ze skargi Doroty B. na decyzję Izby Skarbowej w O. Ośrodek Zamiejscowy w E. z dnia 24 maja 2002 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1999r. 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Doroty B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. Ośrodek Zamiejscowy w E. kwotę 1.800 zł /jeden tysiąc osiemset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26.02.2004 r., 1/III SA 1634/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Doroty B. na decyzję Izby Skarbowej w O. Ośrodka Zamiejscowego w E. z dnia 24.05.2002 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1999 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego:
Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 12.02.2002 r., (...), określił firmie "P." Doroty B. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne grudzień 1999 r. w wysokości innej niż wynikająca ze złożonej deklaracji VAT-7 oraz ustalił odsetki za zwłokę od zaległości. Na skutek przeprowadzonej kontroli zakwestionowano odliczenia podatku naliczonego z określonych faktur. Organ stwierdził brak powiązania przychodu osiągniętego przez skarżącą z wydatkami udokumentowanymi spornymi fakturami oraz stwierdził brak udokumentowania tych wydatków rzetelnymi dowodami. W związku z tym nie uznano za koszt uzyskania przychodu, w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ wydatków udokumentowanych spornymi fakturami. Natomiast zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów lub usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym.
W decyzji Izby Skarbowej z dnia 24.05.2002 r., (...), rozpatrującej odwołanie od przedstawionej wyżej decyzji, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, aprobując stanowisko jakie zajął organ I instancji.
Skarżąc powyższą decyzję, wniesiono o uchylenie w całości obu decyzji ze względu na naruszenie art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 193 par. 3 - par. 8 Ordynacji podatkowej na skutek nierównego traktowania skarżącej w stosunku do innych podmiotów gospodarczych. Organowi podatkowemu zarzucono naruszenie, przy wydawaniu decyzji, art. 120, art. 187 par. 1 w zw. z art. art. 193 par. 3 - par. 8, art. 210 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej i art. 233 par. 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 171 par. 1 Kodeksu postępowania karnego. Zarzucono, że oparcie ustaleń na protokołach przesłuchania sporządzonych z naruszeniem procedury, przez co nie mogły one stanowić dowodu w sprawie.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zauważył, że okoliczności faktyczne zostały ustalone na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego z zachowaniem reguł przewidzianych w ustawie o kontroli skarbowej oraz w Ordynacji podatkowej. Zauważono, że wprawdzie nie sporządzono protokołu badania ksiąg, o którym mowa w art. 193 par. 6 Ordynacji podatkowej, jednakże Inspektor Kontroli Skarbowej sporządził na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej, protokół z badania dokumentów i ewidencji, co w swej treści odpowiadało protokołowi badania ksiąg. Uznano, że skoro protokół ten po sporządzeniu został doręczony skarżącej, jak również że skarżąca odpowiedziała na zgłoszone zastrzeżenia, to nie zachodził obowiązek ani potrzeba sporządzenia jeszcze jednego protokołu z badania ksiąg z powołaniem się na art. 193 par. 6 Ordynacji podatkowej. Za nieuzasadniony uznano zarzut oparcia ustaleń organów na dowodach z zeznań świadka i skarżącej przeprowadzonych z obrazą art. 171 par. 1 Kpk.
Powołując się natomiast na treść art. 22 ust. 1 oraz art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w nawiązaniu do art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym uznano, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Wyrok ten zaskarżony został skargą kasacyjną Doroty B., która, powołując się na zarzut naruszenia art. 196 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 171 par. 1 Kpk - poprzez akceptację naruszenia powołanych przez Inspektora Kontroli Skarbowej przepisów oraz art. 190 Ordynacji podatkowej - poprzez pozbawienie strony do przysługujących jej czynności procesowej, wniosła uchylenie w całości zaskarżonego wyroku.
Uzasadniając powyższe zarzuty w pierwszej kolejności wskazano na treść art. 171 par. 1 Kpk i podniesiono, że naruszenie tego przepisu polegało na pozbawieniu strony do swobodnej wypowiedzi przed zadaniem pytań przez przesłuchujących, w rezultacie czego protokół nie może stanowić dowodu w sprawie. Ponadto podniesiono, że w trakcie prowadzenia postępowania dowodowego pozbawiono stronę uprawnień procesowych wynikających z art. 190 Ordynacji podatkowej, o czym miały świadczyć przytoczone cytaty z decyzji Izby Skarbowej. Nadmieniono przy tym, że stanowisko takie zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.02.1999 r., I SA/Lu 1456/97.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu podatkowego podniesiono, że zarzuty dotyczące przepisów kodeksu postępowania karnego, postawione przez stronę w skardze kasacyjnej nie mają zastosowania w sprawie a zarzuty naruszenia art. 190 Ordynacji podatkowej, należy uznać za niezasadne. W związku z tym wniesiono o oddalenie skargi kasacyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Zauważyć w punkcie wyjścia trzeba, że stosownie do przepisu art. 174 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, określanej dalej jako "p.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach, tj. na:
- naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca oparła podstawy kasacyjne wyłącznie o podstawę określoną w pkt 2 art. 174 p.p.s.a., tj. o zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mianowicie uważa ona, że Sąd uchybił przepisom:
- art. 196 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w zw. z art. 171 par. 1 Kodeksu postępowania karnego bowiem zaakceptował naruszenie powołanych przepisów przez Inspektora Kontroli Skarbowej,
- art. 190 Ordynacji podatkowej ponieważ pozbawiono stronę przysługującej jej uprawnień procesowych.
Tymczasem zgodnie z utrwalonym już w doktrynie i orzecznictwie poglądem skuteczną podstawą kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisu postępowania sądowoadministracyjnego /por. m.in.: J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Praw. LexisNexis, W-wa 2004 r. str. 247; wyrok NSA z dnia 01.06.2004 r., GSK 73/04 - Monitor Prawniczy 2004 nr 14 str. 632/.
Żadnego z tych przepisów w skardze kasacyjnej nie powołano. Natomiast powoływanych przez skarżącego przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania karnego. Sąd Administracyjny nie stosował. Do przepisów tej drugiej ustawy przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne nigdy bowiem nie odsyłały. Co zaś się tyczy Ordynacji podatkowej to w 2004 r., kiedy to rozpatrzono niniejszą sprawę i wydano zaskarżony wyrok, ustawa ta przed Sądem administracyjnym także już nie miała jakiegokolwiek zastosowania bowiem ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie odsyłała do zawartych w niej regulacji procesowych. Skoro więc Sąd wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów procesowych nie stosował, to tym samym nie mógł ich naruszyć.
Swoją drogą do naprowadzonych wyżej uwag dodać należy, że skarżąca w istocie rzeczy przypisuje Sądowi uchybienie wskazanych wyżej regulacji procesowych przez usanowanie ich naruszeń przez organy podatkowa. W tym wszakże zakresie, tj. w zakresie wadliwej oceny Sądu konsekwencji ewentualnych uchybień tych regulacji w postępowaniu podatkowym, skarżąca nie wskazała jednak jakichkolwiek przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miałyby zostać w ten sposób naruszone.
Z powyższych zatem powodów zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego uznać trzeba za chybione. Zostały bowiem tak skonstruowane, że nie dają tut. Sądowi, będącemu sądem kasacyjnym działającym zasadniczo w granicach skargi kasacyjnej /art. 183 par. 1 p.p.s.a./, możliwości zajęcia się istotą rozpatrywanej tu sprawy.
Tym samym więc kierując się naprowadzonymi wyżej względami Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, orzekł z mocy art. 184 i art. 204 pkt 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w wyroku.